de moueta¶ Clxxi

ceſari debe̓ denariꝰ qꝛ erat ceſarisimagine ſuꝑſcriptus. ſꝫ qm̄ erat tributū. Naꝫ vt ait Apl̓us cui tributum tributū. cui vectigal vectigal̓Xp̄us itaqꝫ per hoc ſignauit poſſe cognoſci cui debeat̉ tributum.quia illi debebatur qui ꝓ republica militabat et qui ratiōe imperijpoterat fabricare monetā. Eſt igitur pecunia cōmunitatis et ſingularium perſonarum. et ita dicit ariſtoteles. vij. politice. et Tulliꝰ circarinem veteris rhetoriceCapitulum ſeptimumAd cuius expenſas fabricanda ſitmonetaIcut ip̄a moneta eſt cōitatis ita fabricanda eſt adexpēſas cōitatis. Hoc ātfit ꝯuenientiſſime ſi hmōi expenſeexcipiant̉ ſuꝑ ip̄aꝫ monetā ꝑ hūcmodū. ꝙ materia monetabilis ſicut auruꝫ qn̄ tradit̉ ad monetandum vel vendit̉ ꝓ moneta det̉ ꝓminori pecunia qͣꝫ poſſit fieri ex eaſub certo p̄cio taxato. Uerbi gr̄aSi ex marcha argēti poſſint fierilxij. ſolidi et ꝓ labore et neceſſari.is ad monetandū eam requirant̉duo ſolidi. tūc marcha argēti nonmonetata valebit lx. et alij duo ſolidi erūt ꝓ monetatiōe. Hec autēportio taxata debꝫ eē tāta ꝙ ſufficiat abūdant̓ omni tꝑe ꝓ fabricatiōe monete Etſi moneta poſſꝫ fieri ꝓ minori p̄cio ſatis cōgruū eſtꝙ reſiduū ſit diſtributori vel ordinatori. ſcꝫ pͥncipi vel mgr̄o monetatū et ſit qͣſi quedaꝫ penſio. Sed

tn̄ hmōi portio debꝫ eē moderataet ſufficeret ſatis parua ſi moneteſufficerent debito mō vt poſtea dicet̉ Et ſi talis penſio vel portio eſſet exceſſiua hoc foret in damnū etp̄iudiciū totiꝰ cōmunitatis ſicut p̄tvnicuiqꝫ faciliter patere vel apparereCapitulum octauumDe mutatiōibꝰ mōetaꝝ ī gene̓aliNte om̄ia ſciendum eſt ꝙnūqͣꝫ ſine euidenti nc̄itateimmutande ſūt priores leges. ſtatuta. conſuetudines. ſeu ordinatiōes quecūqꝫ tangentes cōmunitatē. imo ẜm Ariſtotelē ſcd̓opoliticę Lex antiqua poſitiua noneſt abrogādā ꝓ meliori noua. niſiſit multū notabilis differētia ī bonitate earū. qm̄ mutationes hmōidiminuūt ip̄arū leguꝫ aucͣtoritatēet reuerentiam et multo magis fifrequenter fiant. Ex hoc enim oritur ſcandaluꝫ ⁊ murmur in populo et periculum inobedientie. Maxime autem ſi tales mutationes eſſent in peius. naꝫ tunc forent intolerabiles et non iuſte. Nunc autemita eſt ꝙ curſus et precium monetarum in regno debet eſſe quaſi q̄dam lex et quedam ordinatio firma Cuius ſignuꝫ eſt ꝙ penſioneset quidam redditus annuales tāxati ſunt ad precium pecunie ſcilꝫad certum nūerum librarum velſolidorum. Ex quo patet ꝙ nunqͣꝫ debet fieri mutatio monetaruꝫ niſi forſan immineret neceſſitas aut euidens vtilitas pro tota