de mouetaC Clxę-

ẜm portionem diuitiarum naturaliū. imo portiūcula argenti q̄ iuſtedari deberet pro libra panis velaliquo tali eſſet minus bn̄ palpabilis ꝓpter nimiam paruitateꝫ. ideofacta fuit mixtio de minus bonamateria cum argēto. et inde habuit ortū nigra moneta q̄ eſt cōgruaꝓ minutis mercaturis. ⁊ ſic conuenientiſſime vbi non abundat argētum ſunt tres materie monetaruꝫr. Prima aurea. ſcd̓a argētea. tertianigra mixta Sed aduertenduꝫ eſtpro regula generali ꝙ nūqͣꝫ debꝫmirtio fieri niſi tantūmodo in minus precioſo metallo de quo conſueuit fie̓i pura mōeta Uerbi gratia Ibi habetur moneta ex auroet argento. mixtio nūqͣꝫ fienda inmoneta aurea. ſi tamen aurum talis fuerit nature ꝙ monetari poſit immixtum Et cauſa eſt ꝙ omnis talis mixtio de ſe ſuſpecta eſtnec facile poteſt auri ſubſtantia eteius quantitas in mixtione cognoſci. Propter qd̓ nulla mixtio debꝰin monetis fieri niſi propter necetſitatem iam tactam. et tunc facienda eſt vbi ſuſpitio eſt minor vel deceptionis minoris. et hoc eſt in minus precioſo metallo. Rurſum nulla talis mixtio eſt faciēda niſi dūtaxat pro vtilitate cōmuni rationecuius monetā inuēta eſt. et ad quānaturalit̓ ordinat̉. vt patꝫ ex pͥusdictis Sed nūqͣꝫ eſt neceſſitas necapparet cōis vtilitas faciendi mixtionem in moneta aurea vbi habet̉ argentea. nec videtur poſſe bona intentiōe fieri neqꝫ vnqͣꝫ factū

eſt in cōitate ꝓſpere gubernataCapitulum quarcumDe forma vel figura moneteUm primuꝫ cepiſſent homines mercari ſiue comꝑarare diuitias mediāte moneta nondum erat in ea aliqua impreſſio vel imago. ſed vna portioargenti vel eris dabatur pro potu vel cibo. Que qͥdeꝫ portio menſurabatur ad pondus Et quoniātedioſum erat ita crebro ad trutinam recurrere nec bene potēat pecunia mercaturis equiparari perpondus. cum hoc etiam vt in pluribus venditor nō poterat cognoſcere metalli ſubſtantiam ſiue mōdum mixtionis. ideo per ſapiētesillius temporis prudenter prouiſum eſt ꝙ portiones monete fierētde certa materia et det̓minati pōderis. ꝙ qꝫ in eis imprimereturfigura que cunctis notoria ſignificaret qualitateꝫ materie numiſmatis et ponderis veritatem vt amota ſuſpitione poſſet valor moneteſine labore cognoſci. Ꝙ autem impreſſio talis inſtituta ſit in ſignumveritatis materie et ponderis manifeſte nobis oſtendunt antiqͣ nomina monetarum cognoſcibiliumex impreſſionibus et figuris. cuiuſmodi ſūt. libra ſolidus. denarius.obulꝰ as. ſextula. et ſimilia que. ſūtnomina pōderis appropriata monetis. vt ait caſſiodorus. Similit̓attus eſt nomen monēte vt patetin Geneſi et eſt nomen ponderisvt patet ibideꝫ Alia vero nomina