Tractatꝰ magrī Euilhelmi de orem

CRom̄ moneta ē inſtrumetum permutandi diuitiasnaturales vt patꝫ ex capitulo precedenti conueniens fuit ꝙad hoc tale inſtrumētū eſſet aptūqd̓ ſit faciliter manibus attractabile ſeu palpabile. leuiter portabile. et ꝙ pro modica ip̄ius portiōehabeātur diuitie naturales in qͣntitate maiori cum alijs conditionibus que poſtea videbunt̉. Oportuit ergo ꝙ numiſma fieret de materia precioſa et rara cuiuſmodi ēaurum. ſed talis materie debet eēcompetens abundantia propterquod vbi aurum nō ſufficeret moneta fit cum hoc de argento Abiautem iſta duo metalla non ſufficerent vel non haberentur debet fiēimixtio aut ſimplex moneta d̓ aliopuro mētallo ſicut antiquitus fiebat ex ere. vt narrat ouidius in pͥmo faſtorum dicens. Era dabantolim melius nunc omnis in auro.Eſt vita que conceſſit priſca moneta noue. Similem etiam mutationem promiſit dominus per Iſaiam prophetam dicens Pro ere afferam aurum. et pro ferro afferaꝫargentum Hec enim metalla ſuntpro moneta aptiſſima. Et caſſiodorus inquit primi enim dicunturaurū Eacus. argentuꝫ Indus rexſichie inueniſſe et humano. vſui ſūma laude tradidiſſe. Et ideo nondebet ꝑmitti ꝙ tantū ex eis in vſalios applicetur ꝙ reſiduū non ſufficiat pro moneta. qd̓ Theodericus rex Italie recte aduertens aurum et argentum qd̓ more gentili

um in ſepulcris mortuorum eratreconditū iuſſit deponi et vſui monete ad vtilitatem publicam fecitafferri. dicens culpe genus eē inutiliter in abditis relinquere mortuorū. vn̄ ſe vita pōt ſuſtentare viuētium. Rurſū nec expedit politie ꝙtalis materia ſit abundans. Hacenim de cauſa moneta erea receſſitab yſu vt ait ouidius. Forſan etiam ꝙ ob hoc humano generi ꝓuiſum eſt vt aurum et argentuꝫ q̄ſūt ad hoc aptiſſima non facile habeantur in copia neqꝫ poſſunt peralchimiam leuiter fieri ſicut aliquitentant. quibus vt ita dicam iuſteobuiat ip̄a natura cuius oꝑa fruſtra nituntur excedereCapitulum tertium dediuerſitate materie monetarum etmixtionumOneta vtʳ dicit primum capitulum eſt inſtrumentummercature. et quoniā communitati ⁊ cuilibet expedit mercaturam fieri aliquotiens magnamſeu groſſam. quādoqꝫ vero minorem et plerumqꝫ de paruis. Indeeſt ꝙ conueniens fuit habere monetam auream precioſam que facilius portaretur et numeraretur etque magis eſt habilis ad mercaturas maiores. Expediuit ec̄ habere argenteam minus precioſā q̄apta eſt ad recompenſatiōes etequiparantias faciendas et ꝓ emptiōe mercimonioꝝ minorum Etqm̄ aliquotiens in vna regiōe nōſatis eſt competenter de argento