Cractatus Magiſtri Henrici de hagis
dunt̉ in res mobiles et imobilesqͥbus in vtriſqꝫ q̄ vtilitatē vel vſūvtilē qui non eſt eaꝝ ꝯſūptio hn̄tcēſus ꝯſtitui pn̄t vt ī agris vineisdomibꝰ et cet̓is immobilibꝰ Sil̓rin rebus mobilibꝰ vt in vacca oueequo et ſil̓ibus Nā qua rōne p̄t aliqͥs onerare vineā ſuā. cenſu ānuode illa qͣꝫdiu fuerit porrigēda. eadem rōne p̄t cenſū ꝯſtituere ſupervaccā ſuā de illa qͣꝫdiu fuerit porrigendū ab eo cuiꝰ in poſterū vacca erit vel ꝑ hereditariā ſucceſſiōꝫvel donationē vel emptionē Utꝝaūt ſuꝑ dato aīali vt ſuper vaccapoſſint ꝯſtitui redditꝰ ꝑpetui vniꝰlibre cere vel dimidie et quō hͦ licite fieri poſſit et quō nō. volui hicdice̓ ſed nō habui tꝑūs ꝯſiderādiNec fui adhuc plene informatꝰ deillis īmortalibꝰ vaccis qͣs hic ecc̄itq̄dā hr̄e dicūt̉. Dicā ergo poſteade illa mat̓ia qͥd ratio dictet Hocergo dimiſſo patet ex dictis ꝙ decōi curſu cēſus et res in qͥbus ꝯſtituit̉ ſunt coeui Ita ꝙ ſi res ſine negligētia poſſidētis vel ip̄o ꝓhibe̓nō potēte deſinat ⁊cͣ. aut inutil̓ fiatvel auferat̉ cēſus nō poterit āpliexigi iuſte ab illo qui ip̄m dare cōſueuit Rō eſt qꝛ obligatio ad cēſūcadit pͥmarie in re in qua ꝯſtituit̉et nō in ꝑſonaꝫ rē poſſidentis Siq̄rat̉ an cēſus pn̄t ꝯſtitui in ꝑſonahoīs vel in cōitate hoīm Rn̄r ꝙ ſſeruitꝰ eſt iuſta ẜm aliquē modumvt qͥbuſdā videt̉ vtiqꝫ dn̄s p̄t cōſtituere alicui cenſū in ſeruo quememit iuxta qͣntitatē vtilitatis quāſeruus ille ꝑ ānū facere pōt ⁊ hoceadē rōne qua p̄t cenſū ponere in
alio aīali vtili qd̓ iuū eſt vt in vacca aſino vel equo An ꝟo hoī libero qui eſt ſui iuris vel libere cōitati hoīm liceat ſe cenſualē ꝯſtituerealteri homī vel cōitati Dubiū hꝫCū qͥbuſdā videat̉ ꝙ nō eo ꝙ exnaturali cōditione et originali dignitate hō ſic liber eſt ꝙ nec ip̄e ſenec aliꝰ ip̄m iuſte ẜuileꝫ facere pōtniſi in penā pcc̄i Alijs videt̉ ꝙ hōp̄t licite ſe ip̄m obligare qͣꝫdiū vixerit et laborare poterit ad reddēdū alteri hoī vl̓ alicui ecc̄ie aut capelle ānualiter aliquā ꝑtē pecunieiuxta qͣntitatem lucri qd̓ ex ſuo labore ꝑ ānū adqͥrere pōt ⁊ ꝯſueuithͦ aūt qͥd aliud ē qͣꝫ ꝯſtituere in ſeip̄o cenſū ānualē ꝓ parte vite ſueCapitu. v. quot modiscenſus reddatur iniquusEinceps ꝯſiderationē fletendo ad iniqͥtate vel eqͥ¶tatē cenſuū occurrit ꝙ cenſus duplicit̓ red dit̉ iniquꝰ vel iniuſtus. pͥmo ſi ꝯſtitutꝰ ſit in re q̄ nōeſt capax cēſuū vt in ꝑſona hoīsẜm vnā opīonē Iel ſi ꝯſtituat̉ inre nō hn̄te vſū vtilē p̄ter rei cōſumptionē vt ſi cōſtituat̉ ī nuda pecunia aut in vino ſeu pane vel in aliquo hmōi Un̄ pꝫ ꝙ nō ſēꝑ in rebus eqͣlis valoris pn̄t eqͣles cenſꝯſtitui ꝟbi gr̄a Si domꝰ mea ⁊ cētū libre eqͥualeāt nō poſſū cōcede̓cētū libras ꝓ ānuo cenſu decem libraꝝ ſic̄ poſſū ꝯcede̓ domū. qꝛ inpͥmo ē manifeſta vſura licꝫ voͣbulo cenſus appellent̉ In ſcd̓o veronō Cuius rō dicta fuit Scd̓o cenſus ānualis reddit̉ iniuſtus ſi nō