¶ PrimusTractatus
Sāne ꝓpter motus nutritiue potētie vel naturalis. qui nō ſequūt̉cognitionē aliquā ideo mouēturnō ex imꝑio vel motu rationis. ſꝫnature quodā impulſu trahūt̉¶ Diſcipulꝰ. Utrū ſic fuiſſet in adānō peccante. ¶ Magr̄. Nō videt̉ſatis determinatū. qm̄ potuit deꝰſubijcere libertati pͥmi hoīs ſuasom̄es potētias. quēadmod̓ dicūtaliqui nō imꝓbabiliter ꝙ in beatis omēs potentie ſūt in ſuis oꝑationibus ꝯiuncte libertati vel ſubdite. et in xp̄o ſimilit̓ ¶ DiſcipulꝰIellē dares exemplū ſenſibile dehuiꝰ mōi diuiſione ſpūs et animeDeinde varietatē aperires. poſtmodū ſubdens diuiſionis huiuscauſas. ¶ Magr̄. Tria petis difficilia nec ſatis intelligibilia per ſolam doctrinā. niſi comes fuerit experientia Dat augꝰ. exempluꝫ demonte ſublimi. in cuiꝰ vertice fit illuſtratio ſolis quieta ⁊ ſerena ſinenubibus In pede vero mōtis fitobſcuritas nubiloſa cum agitatione ventoꝝ Dat aliud exēpluꝫhugo ſuꝑ ecc̄iaſten de igne qui fumat cū flāma et de illo qui ſerenꝰlucet in carbone viuo. ¶ Diſcipulus Nunc varios modos huiꝰ diuiſionis ſpūs et anime nobis aperi. ¶ Magiſter. Differētia triplexeſt quia ſpūs aliqn̄ manet in actuſuo nihil agente animaʳ ſenſitiua.Hoc primū ꝑſpicuū eſt in ſpirituſeparato qui viribus ſenſitiuis nōvtit̉ ẜꝫ ꝓbabiliora dicta doctoꝝqͣꝫuis auctor de ſpiritu et anima ⁊
caſſiodorus ſonent in oppoſitū ꝙanima ſeparata. ſētit. videt. audit.⁊ tangit Sed tūc fruſtra facta fuiſſet cōiunctio anime ad corpus. ſinō egeret organo corꝑeo dū operationes ſenſitiuas exercet. Fortevolebāt iſti dicere ꝙ vires iſte manent radicaliter in ſpiritu ſeꝑatoſicut viſiua vis eſt in pede viuētishomīs. licet ibi videre non poſſit.¶ Sed magis ad reꝫ noſtrā daiexēpluꝫ de paulo qui raptus fuitin ſpiritu a deo ſine ſēſu corporeoquod dicebat Siue in corꝑe ſiueextra corpus neſcio. deus ſcit. Fitp̄terea aliqn̄ viceuerſa ꝙ duꝫ aīaẜm portionē inferiorē ē in actibꝰſuis. ſpūs ſuperior nihil intelligitHoc ꝟo frequētiſſimū eſt in nonhabentibus expeditum rationisiudiciū. quales ſunt pueri vl̓ fatuivel dormiētes. vl̓ attenti vehemēter ad ſenſibilia. et beſtiales hinceffecti. ¶ Diſcipl̓s. Nunqͥd appellanda eſt hec diuiſio anime ⁊ ſp̄saut raptus vel extaſis; MagiſterNequaqͣꝫ ſi ꝓprie iudicauerimꝰ. ſꝫmagis eſt hec abſorptō ſpūs ⁊ dipreſſio vel alligatio qͣꝫ ab animaꝑ extaſim ⁊ raptū ſeꝑatio. ¶ Diſcipulus. Sic videt̉. qm̄ raptus dicit impulſū quendā ad ſuperioravel actionē vel ductionē. quemadmodū ductus ē ieſus a ſpū ductꝰimpulſus et actus in deſertū ꝓpterea dic alteros modos ¶ Magr̄Inꝰ eſt dū ſp̄s efficit̉ in actu ſuoad ſil̓itudinē fulgurꝭ. coruſcātis. aemicātꝭ. ſcintille ſolū ī qͦdā trāſitu