MachabeorumI.Ca.
XVI.
ſacerdotum poſt patrem ſuum.Explicit liber primus machabęo-
rum habens verſus duo milia trecentos.
ret illū ex tetrarcha eodē honore donare. His adductus herodes vēit adgayū. a qͦ ob auariciā vehemēter increpatꝰ ad hyſpaniā fugit. Secutꝰ qͥppe fuerat accuſator agrippas. cui etiā tetrarchiā illius gaius adiecit. Atqꝫita herode qͥppe ī hyſpania ꝑegrinante ſecū etiā vxore herodiade deceſſit.Pontius aūt pilatus pręſes eodē anno qͦ ſaluator paſſus ē ſecreto noctisymagines cęſaris in tēplo ſtatuit: vt ioſephus tradit. Et hęc pͥme ſeditōis⁊ turbarū iudęis cā extitit. Poſtea ꝟo ſacrū theſauꝝ quē corbanan iudęivocāt in aq̨̄ductū hieroſolimoꝝ expendensſcd̓e ſeditōis p̨̄buit ſemina. Sed cū de chriſtianoꝝ dogmate idēpilatus ad tyberiū referret. ⁊ de ipſius redēptoris geſtis paſſioneac reſurrectōne aliquamemoraret. tyberius retulit ad ſenatum vt inter ſacra cęt̓a reciꝑent̉. Uerū cum ex ꝯſulto patrū chriſtianos eliminari vrbe placuiſſet. tyberius peredictū. accuſatoribꝰ chriſtianoꝝ ꝯminatus ē mortē. Scribit terculianus inapologetico multos ſenatoꝝ ⁊ equitū romanoꝝ ab eodē int̓fectos. Igit̉ iudęos ꝓ ꝯmiſſo ſcelere vltio diuīa dānabat. Sed ⁊ ipſe pilatus qͥ in ſaluatorē iniqͥ iudicis fūctus officio ē ijſdē tꝑibꝰ gaij tantis ac talibꝰ maſoꝝ cladibꝰ cruciatus ē. vt a ꝓpria ſe manu trāſuerberaſſe. ⁊ nephariā vitā vi abieciſſe referat̉. Nec em̄ poterat tāti piaculi miniſter īpunitus euadere. ſicutin hyſtorijs gręcoꝝ īuenimus eoꝝ dūtaxat qͥ olimpiades ſcribunt. ⁊ ānuales rerū geſtarū libros ad poſteritatis memoriā ꝯdūt. Agrippa aūt ⁊ qͥ herodes filius ariſtoboli poſt int̓fectionē iacobi filij cebedei. petrū apl̓m miſit in carcerē. ⁊ ꝑſecutionē credentibꝰ in chriſtū excitauit. ſꝫ nō īpunitus euaſit. ſic̄ lucas in actibꝰ apl̓oꝝ manifeſtat. ⁊ ioſephꝰ in octauodecīo libro antiquitatū ꝯmemorat. qͥ de eodē refert hͦ mō. Terciū inqͥt annū imꝑij iudeętotius expleuerat. cū forte ceſareā q̨̄ pͥus turris ſtratonis vocabat̉ aduenitUbi cū in honorē ceſaris ſpectacula ciuibꝰ erexit. votiuo vt videbat̉ ſalutis ceſaris die. Cūqꝫ illuc totius ꝓuiutię viri honore ⁊ facuſtatibꝰ p̨̄diti cōueniſſēt. ſcd̓o ſpectaculoꝝ die indutus veſte fulgēti ex auro argētoqꝫ mirabiliter cōtexta. incipiēte die ꝓcedit ad theatrū. vbi cū pͥmo ſolis radios argenteę veſtis gremio ſuſcepiſſet. reꝑcuſſo ſplendore duplicatā ſpectātibuslucē. fulgor metalli vibrātis effudit. vt intuētibꝰ ꝑſtringeret aciē terror aſpectus. ⁊ ꝑ hͦ plus aliqͥd de eo qͣꝫ humanę nature eſt. artifex arrogantia mētiret̉. Ilico adulantis vulgi cōcrepāt voces honorē ſonātes. ſꝫ exitiū conferētes. ⁊ hīc atꝫ inde caueis cōclamātibꝰ deus appellaret̉. vtqꝫ fieret ꝓpiciꝰ ſuꝑpliciter exorat̉. dicentibꝰ ppl̓is ꝙ nūc vſqꝫ vt hominē te tenuimus. ſꝫ ex hociā ſupͣ humanā te eſſe naturā fatem̄. Sed rex acclamationē cōtra fas habitam nō repreſſit. nec impietatē illicitę adulationis exhorruit. donec reſpiciens paulo poſt īminentē atqꝫ inſiſtētem capiti ſuo videret angelum. eūqꝫſenſit cōtinuo exitij ſui miniſtrum quem prius non nouerat ꝓuiſorē honorum. Et ecce repente cruciatus eum ex dolore incredibili ventris atqꝫ inflationē corripuit. Reſpicienſqꝫ ad amicos. en inquit ille ego deus veſter. ecceꝓpellor confeſtim ⁊ deturbor ex vita. qm̄ quędā diuīa virtus nuꝑ collatasin me falſas arguit voces. ⁊ qui modo dicebar īmortalis a vobis pręcepsiamqꝫ rapior in mortem. Sed ſuſcipienda eſt ſententia quā deus ſtatuit. ⁊viximus aut cōtemnēdi ⁊ longeuitatē quę beata putabatur expleuimus.Et cū hęc dixiſſet vi doloris vehementius agitatus inſtanter ad palatiuꝫreportatur. Cūqꝫ diuulgatum eſſet eū prope diem moriturū ingens multitudo totius ętatis ⁊ ſexus cōueniens more patrio ſuꝑcilia ſtrati omīpotenti deo pro regis incolumitate ſupplicabāt. Omnis aut domus regia planctibus ⁊ gemitibus perſonabat. Cū interim rex ipſe in excelſo ſolario recubans. ⁊ deorſum reſpicienſ. ac pronos proſtratoſqꝫ oēs cum fletibus pręuidens. nec ipſe quidem temꝑabat a lacrimis. verū continuis quīqꝫ diebusventris doloribus cruciatus vitam violenter abrupit. quīquageſimū ętatis ⁊ quartū agens annum. regni vero ſeptimū. quatuor etem̄ ſub gaio ceſare annis regnauerat. philippi tetrarchiā tribus annis obtinens. quartoautem etiam herodis ſibi adiungens. tribus aūt reliqͥs annis ſub claudioceſare exactis. Poſt agrippam patrem regnum iudeę tenentem annis vij.filius eius agrippa a claudio ſubſtituitur in regnū quod tennit annis vigītiſex. hoc eſt vſqꝫ ad ſecundū annum veſpaſiani quando vrbis excidiū factum eſt. Qualiter autem ioſephus de hoc narret: hoc in loco ponendumeſſe cenſemus. Claudius inquit agrippam filium agrippe iudęorum regeꝫconſtituit. fęlicem vero totius prouintię ſamarię quoqꝫ ⁊ galileę. ⁊ regiōis
quę dicitur trans iordaneꝫ procuratorem miſit. Et poſt pauca addidit hͨetiam. Inflamatur autem ⁊ ſeditio acerbiſſima a pontificibus aduerſumſacerdotes ⁊ primos plebis hieroſolimorum. quorum ſinguli cōquerentesſibimet perditorum iuuenum ⁊ nouis rebus gaudentium manus. duces ſemetipſos ꝓprie fautionis inſtituebant. Qui confligentes ad inuicē primoconuicijs laceſcere tum deiude et ſaxis inuicem ſternere. nec quiſqͣꝫ eratqui coherceret. ſed agebantur omnia tāqͣꝫ in vrbe non habente rectorem.Igitur pontifices in tātam venere penuriamvt ſeruis ſuis ad areas miſſis inuaderēt decimas que ſacerdotibꝰdebebantur et accidehat vt nonnulli ex minoribꝰ ſacerdotibꝰ qͦrūalimōię direpte vi fuerāt inedia deperirent. ita ſeditionū violentia ius faſqꝫ confuderat. Itempoſt pauca ſubiungit etiam hęc. Non nunqͣꝫ autem etiam in media ciuitate occurrentes ſibi trucidabant pręcipue in diebus feſtis ſicarij plebibusadmixti. occultatis pugionibus oberrantes. vt quiſqꝫ deſignatus eis ſi cōminus īcederet eū perimebant. ⁊ arte nepharia cū corruiſſet is quē occultovulnere ſtrauerant. tumide ipſi percuſſores velut indignari ſe ſimulabant.aduerſus eos qui hęc in media vrbe cōmitterent atqꝫ hoc mō occulta eoꝝfacinora permanebant. ⁊ primum omnium ab his ionathas pontifex īterficitur. Poſt illū qͣꝫplurimi iugulantur. ita vt iam ipſis mortibus eſſꝫ grauior metus mortis. dum vnuſquiſqꝫ quaſi in procinctu ſemꝑ poſitus permomenta ſingula ſperaret interfici. Cum autem claudius annis qͣtuordecem in imperio expletis menſibus ſeptem. diebus vigintiocto defunctuseſt. nero accepit imperium quod tenuit annis quatuordecim mēſibꝰ ſeptē.⁊ diebus vigintiocto. Huius ſecundo anno feſtus iudeę procurator ſucceſſit fęlici. a quo paulus romam vinctus mittitur. ⁊ bienniū in libera manens cuſtodia. poſt hoc ad predicandum dimittitur. nec dum nerone ī tanta erumpente ſcelera: quanta de eo narrant hyſtorię. Iacob frater domini cum triginta annis hieroſolimorum rexiſſet eccleſiam. ſeptīo neronis anno lapidatur a iudęis vindicantibus in illo qd̓ paulum interficere nequiuerunt. Feſto magiſtratui iudee ſucceſſit albinus. albino florus. cuius luxuriam ⁊ auariciam. cęteraqꝫ flagicia non ferentes iudei contra romanoſrebellauerunt. Aduerſum quos veſpaſianus magiſter militię tranſmiſſusplurimas vrbes iudeę cepit. Primus nero ſuper omnia ſcelera ſua etiamchriſtianos perſequitur. Quorum eximios romę petrum cruce. paulum occidit gladio. Hic iure militari nihil omnino auſus britaniam pene amiſitNam duo ſub eo nobiliſſima opida illic capta atqꝫ euerſa ſūt. Deniqꝫ nero cum a ſenatu q̨̄reretur ad penam a palatio fugiens ad quartum vrbismiliarium in ſuburbano libertini ſui inter ſalariam ⁊ numentanam viamſemet interfecit. anno ętatis triceſimoſecundo atqꝫ in eo omnis auguſti familia conſumpta eſt. Poſt neronē vero galba in hiberia. vitellius in germania. otho romę imperium arripuerunt. Galba ſeptimo menſe imꝑij ſuiin medio romanę vrbis foro capite truncatur. Ueſpaſianus duobꝰ p̨̄lijsſuperaros iudeos ad muros ꝯpulit. Otho tercio regni ſui menſe apud vtriacū aliaſ venatium propria manu occubuit. Uitellius a veſpaſiani ducibus ī tyberim proijcitur. Romanorum ſeptimus regnauit veſpaſianusannis octo. menſibus vndecim. diebus vigītiduobꝰ. qͥ apud iudeoſ imperator ab exercitu appellatus ⁊ bellum tito filio cōmendans romam per alexandriam proficiſcitur. Cuius ſecundo anno titus iudea capta ⁊ hieroſolimis ſubuerſis ſexcenta milia virorum interfecit. Ioſephus ꝟo ſciēs affirmat ſexcēta milia viroꝝ gladio ⁊ famē ꝑijſſe. ⁊ alia centū milia captiuorūpublice venundata. Vt autem tanta multitudo hieroſolimis reperireturcauſam acimorum fuiſſe refert. Ob quę ex omni gente iudęi ad templū cōfluentes. vrbe quaſi carcere ſunt recluſi. Oportebat enim in ijſdem diebuspaſchę eos interfici. in quibus ſaluatorem crucifixerant. Colligitur autemomne tempus in ſecundum annum veſpaſiani. ⁊ nouiſſimam hieroſolimorum euerſionem a quindecimo anno tyberij ceſaris ⁊ ab exordio euangelicę prędicationis anni quadragintaduo. Acaptiuitate autem quamab antiocho perpeſſi ſunt. anni ducenti trigintaocto. Porro a darij ſecūdo anno ſub quo rurſum templum ędificatum eſt. anni quingenti uonaginta. A pͥma aūt ędificatōe templi ſub ſalomone vſqꝫ ad nouiſſimā eiusruinam quę ſub veſpaſiano facta eſt anni mille centū duo. Explicit liberprimus machabęorum.