Prologus

¶ Incipit ꝓlogus in Ezechielē prophetā.Zechiel propheta cū ioachim rege iuda captiuus ductꝰ eſt in babylonem:ibiqꝫ his qui cū eo captiui fuerant prophetauit penitētibusꝙ ad hieremię vaticiniū ſe vltro aduerſarijs tradidiſſent. ⁊ viderēt adhuc vrbē hieroſolymā ſtare qua ille caſuram eſſe p̨̄dixerat. Triceſimo autē ętatis ſuę anno ⁊ captiuitatis qͥnto. exorſus eſt ad cōcaptiuos loqui. Et eodē tēpore licet poſterior hic ī caldea: hieremias in iudęa prophetauerunt.Sermo eius nec ſatis diſertꝰ nec ad modum ruſticus ē: ſed ex vtroqꝫ medię tēperatus. Sacerdos et ip̄e fuit ſicut hieremias.principia voluminis et finem magnis habens obſcuritatibꝰ īuoluta. Sꝫ ⁊ vulgataeius editio nō multum diſtat ab hebraico.Unde ſatis miror quid cauſę extiterit: vt ſieoſdem in vniuerſis libris habemꝰ interptes: in alijs eadē. in alijs diuerſa tranſtulerint. Legite igit̉ et hūc iuxta trāſlatione noſtram. qm̄ ꝑ cola ſcriptus et comata manifeſtiorem legētibus ſenſum tribuit. Si aūtamici mei. et hunc ſubſannauerint. diciteeis ꝙ nemo eos compellat vt ſcribant. Sꝫvereor ne illud eis eueniat qd̓ gręce ſignificantius dicit̉ vt vocentur fagolidori. quodeſt manducantes ſenecias.

¶ OrigenesOn omnis captiuus ꝓpter peccatū ſuū captiuꝰPopulus ꝓ peccato tradit̉ nabuch̓. in babilonem ducit̉. et ꝓphete cū eis. et viri ſancti. vt īeis captiui ꝯſolatōem et ammonitōeꝫ haberēt. et correcti in patriā redirent. aliter em̄ nō peniterēt. Excruciatdeus nocentes ſꝫ vt pater tormentis clementiam miſcet.In egiptijs quoqꝫ hoc attende. Voluit eos punire. ſedirā ſuā temꝑauit. Unde ioſeph in egiptū deſcēdit. pharao ſomniuꝫ vidit. et multa hmōi p̨̄miſit. vt ꝓuiderentſibi. Amat nos deus etiā iratꝰ. Sed ꝑuuli nō poſſuntcū emolumēto ſcire ꝙ ament̉ a pr̄e. Un̄. Ꝙ magna multitudo. d. t. d. q. a. t. t. nō amātibꝰ. Cū gͦ audieris d̓ populi captiuitatē: crede quidē ẜm fidē hyſtorię. ſꝫ in ſignificationē rei alteriꝰ p̨̄ceſſiſſe. Tu em̄ qui fidelis vocaris.qui ī hieruſalē cōmoraris. ſi peccaueris: nabuch̓ .i. dyabolo traditꝰ in babilonē .i. in ꝯfuſionē duceris. ſi penitentiā egeris mittet̉ tibi eſdras .i. adiutor .ſ. verbū iuuāſqui te reducat ⁊ hieruſalē edificare faciat. In adā enimomnes moriunt̉: et ī chriſto oēs viuificantur. Fuit aūtadā in ꝑadiſo. ſꝫ ſerpēs captiuauit eū. et d̓ paradiſo eiecit. et venit in locū lacrimarū. Serpens hoſtis ꝯtrariusveritati. nō tn̄ a principio. neqꝫ ſtatim ſupra pectꝰ et vētrem ſuū ambulauit. Sicut adā et eua nō ſtatim peccauerunt. ita et ſerpēs aliqn̄ nō ſerpēs cū in ꝑadiſo deliciarū moraret̉. Deus quippe mortē nō fecit. nec maliciamoꝑatus eſt. liberū arbitriū et hōi et angelo ad vniuerſaꝑmiſit. Alij gͦ ꝑ arbitrij libertatē ad bonoꝝ aſcenderūtſummitatē. alij in malicię ꝓfundū corruerūt. Veliꝰ aūtfuit vnūquēqꝫ derelictū ꝓprio arbitrio niti. laborare etꝑ bona oꝑa eſſe ſibi cauſaꝫ ſalutis qͣꝫ dormientē ⁊ ocioſum in terrena ꝓſperitate quieſcere. ezechiel filiꝰ homīsfigura chriſti qui p̨̄dicat captiuis remiſſionē.¶ Gregoriꝰ. Prophetie tꝑa tria ſunt. p̨̄t eritū. p̨̄ſens. ⁊

futurū. ſꝫ in duobꝰ ꝓph̓ia ethimologiā ꝑdit. q̨̄ ꝓph̓ia dicta. ꝙ futura p̨̄dicat. cum de p̨̄terito vel de p̨̄ſenti agitnoīs ſui rōem amittit. qꝛ ea dicunt̉ q̨̄ p̨̄terita vel p̨̄ſentia ſūt. Prophetia de futuro. Ecce virgo concipiet etpa. fi. De p̨̄terito. In prīcipio creauit deꝰ ce. et ter. De p̨̄ſenti qua paulꝰ dicit. Si aūt oīs ꝓph̓et: intret aūt quisinfidelis aut ypocrita ⁊cͣ. vſqꝫ ad occulta cordis eiꝰ manifeſta fiūt. in quo notat̉ p̨̄ſentia ꝓph̓ari. Unde aīaduertitur: qꝛ ꝓph̓a dicit̉. nō qꝛ p̨̄dicit futura. ſꝫ qꝛ proditocculta. Rem quippe ſic̄ in futuro ab oculis noſtris ſubtrahunt tꝑa: ita in p̨̄ſenti ſubtrahit cā. Pręſens em̄ cogitatio abſcondit̉ in latenti corde. Aliqn̄ aūt res ꝑ abſentē tegit̉ locū q̨̄ nudat̉ ꝑ ſpm̄. ⁊ ibi eſt p̨̄ſens ꝓph̓antisanimus vbi nō eſt corpꝰ. Unde ad gieci helyſeus Nōne cor meū erat in p̨̄ſenti. quando reuerſus eſt homo inoccurſum tibi.¶ Sciendū quoqꝫ qꝛ ꝓph̓ię tꝑa inuicē ſibi ꝯcinunt adꝓbatōem. vt ex futuris p̨̄terita: ex p̨̄teritis futura ꝓbent̉Cū em̄ de p̨̄terito dixiſſet moyſes. In principio creauitdeꝰ ce. et ter. De futuro qͦꝫ in fine libri in ꝑſona iacob ꝑmiſcuit dicens. Nō auferet̉ ſceptꝝ d̓ iuda ⁊cͣ. Qui etiāꝑſemetip̄m ait. Prophetā ſuſcitabit vobis dn̄s deusvr̄ de fr̄ibꝰ vr̄is. tāqͣꝫ me ip̄ zaudietis. Ut dū implerēt̉quę futura p̨̄dixit: de p̨̄terito vera dixiſſe crederet̉.¶ Ex p̨̄teritis qͦꝫ futura ꝓbant̉. Unde rex babilonis amagis et ariolis ſuis nō ſolū interpretatōem ſomnij ſedetiā ipſuꝫ ſomniū queſiuit .ſ. vt ex p̨̄terito colligeret. qͥdcertū de futuro teneret. Daniel aūt vtrūqꝫ dixit. ⁊ ex p̨̄teritis qͣꝫ vera de futuro diceret on̄dit¶ De modis qͦꝫ et qualitatibꝰ ꝓph̓ię diſſeramꝰ. Spūsquippe ꝓph̓ię nec ſemꝑnec eodē modo animū ¶ Prophetia autē p̨̄ſentisꝓphetę tangit. Aliqn̄ nec futuri atteſtatione inex p̨̄ſenti tangit et nō diget nec p̨̄teriti.ex futuro. aliqn̄ ex futuro et nō ex p̨̄ſenti. aliqn̄ ex p̨̄ſenti et ex futuro. aliqn̄ exp̨̄terito et p̨̄ſenti ⁊ futuro. aliqn̄ ex p̨̄terito ⁊ n̄ ex futuroaliqn̄ ex fut̉o ⁊ nō ex p̨̄terito. aliqn̄ in p̨̄ſenti ex ꝑte tāgitet ex ꝑte nō tangit. ⁊ in futuro ſimiliter. Ex p̨̄ſenti tāgitet nō ex futuro. Vnde iohānes venientē dn̄m vidensait. Ecce agnus dei ⁊cͣ. Sed cū moriturꝰ eſſet miſſis diſcipulis requiſiuit dicēs. Tu es qui vēturus es. an aliūexpectamus. In quibꝰ verbis oſtendit̉ quia dn̄m veniſſe nouerat. ſꝫ an ꝑ ſemetipſum ad aꝑienda inferni clauſtra deſcenderet dubitabat. Aliqn̄ vero ex futuro tangit et nō ex p̨̄ſenti. Vnde yſaac q̨̄ filio ſuo iacob longepoſt futura erant nunciauit. quis aūt eſſet ſcire non potuit. Aliqn̄ ex p̨̄ſenti pariter ⁊ futuro. Unde iacob quicaligantibꝰ oculis nepotes dinoſcere non poterat: quismaior eſſet: quis ve minor. ductis in obliquum brachijſdexterā minori. ſiniſtrā maiori impoſuit. Unde pꝰ aitScio fili mi ⁊cͣ. Et iſte quidē erit in populos ⁊cͣ. Sic ꝓphetę aggei animū ex p̨̄ſenti pariter et futuro ꝓphetięſpūs tetigerat cū caligantibꝰ oculis eam quę ſe eſſe aliaꝫſimulabat. et vxorē hieroboam eſſe cognouit. et qd̓ futurū ei erat aperuit dicēs. Ingredere vxor hieroboamquare te eſſe aliā ſimulas ⁊cͣ? Aliqn̄ aūt ex p̨̄terito et p̨̄ſenti et futuro. ſicut elizabeth ad ſe venire mariā cōſpiciens: ꝙ incarnatū verbū ī vtero geſtaret agnouit. eāqꝫdn̄i ſui matrē vocauit dicens. Unde hoc mihi vt veniat mater dn̄i mei ad me. De cuiꝰ ꝯceptōe ꝑ angelumad ioſeph dicit̉. Qd̓ em̄ in ea natū eſt de ſpūſancto ē.Que ſcꝫ elizabeth dicit. Beata quę credidiſti qm̄ ꝑficientur ea quę dicta ſunt tibi a dn̄o. Hic aꝑte oſtēditquia quę angelus ad mariā dixerat ꝑ ſpm̄ agnouit etquę in futuro ſequerent̉ p̨̄uidit. Aliqn̄ ex p̨̄terito tāgitet nō ex futuro. Unde paulus. Scd̓m reuelatōeꝫ notūmihi factū eſt ſacramentū. Qui tn̄ hoc ipſum euangelium p̨̄dicaturꝰ. cū aſcenderet hieruſalē ait. Ecce ego alligatus ſpiritu vado in hieruſalē quę in ea futura mihiſunt ignorās. Hoc em̄ euāgelij ſacramentū eſt: quia vnigenitus patris incarnatus eſt. ꝑfectus homo factus eſt.