Prologus.

vngat epiſtolaquos iungit ſacerdotium:jmo carta nō diuidat: quoschriſti nectit amor Cōmentarios in oſee amos et zachariam. malachiā quoqꝫpoſcitis. Scripſiſſem ſi licūiſſet prę valitudīe. Mittitis ſolatia ſumptuum: notarios noſtros et librarios ſuſtentatis: vt vobis potiſſimum noſtꝝ deſudet ingenium. Et ecce ex latere frequēs turba diuerſa poſcētiū: quaſi aut ęquū ſit me vobiseſurientibus et alijs laborare: aut in ratōnedati et accepti. cuiqͣꝫ p̨̄ter vos obnoxius ſimItaqꝫ longa ęgrotatione fractus. ne penitꝰhoc anno reticerē et apud vos mutꝰ eſſem.tridui opus nomini veſtro ꝯſecraui. interp̄tationem videlicet triū ſalomonis voluminum. maſloth qd̓ hebręi parabolas: vulgata aut editio ꝓuerbia vocat. coletho. q̨̄ gręce eccleſiaſten. latine ꝯcionatorē poſſumusdicere. ſyraſirim. qd̓ in lingua noſtra vertit̉canticū canticoꝝ. Fertur et panaretos ieſufilii ſirach liber. et alius pſeudographus: qͥſapiētia ſalomonis inſcribitur. Quoꝝ priorem hębraicū repperi. nō eccleſiaſticum vtapud latinos. ſed parabolas p̨̄notatū. Cuiiuncti erant eccleſiaſtes et canticū canticoꝝvt ſimilitudinem ſalomonis non ſolum numero libroꝝ: ſed etiam materiaꝝ genere coęquaret. Secundus apud hebręos nuſqͣꝫ ēquia et ip̄e ſtilus gręcam eloquentiam redolet. et nōnulli ſcriptoꝝ veterū. hunc eſſe iudęi philonis affirmant. Sicut ergo iudithet thobię et machabęoꝝ libros. legit quidēeos eccleſia. ſed inter canonicas ſcripturasnon recipit: ſic et hęc duo volumīa legat adędificationem plebis: nō ad autoritatem eccleſiaſticoꝝ dogmatum ꝯfirmandā. Si cuiſane ſeptuaginta īterpretu magis editio placet: hꝫ ea a nobis olim emendata. Neqꝫ em̄noua ſic cudimus: vt vetera deſtruamꝰ. Ettamen cum diligentiſſime legerit ſciat magiſnoſtra ſcripta intelligi: quę nō in terciū vastranſfuſa coacuerint: ſed ſtatim de prelo puriſſime ꝯmēdata teſte. ſuū ſaporē ſeruauerīt.¶ Incipit prologus in libros eoſdem.IICIRibꝰ nominibꝰvocatum fuiſſe ſalomonemſcripture manifeſtiſſime docent. Pacificum id eſt ſalomonem. et ydida. hoc eſt dilectum domini. et qd̓ nuncdicit̉ coeleth .i. eccleſiaſten. Eccleſiaſtes aūtgręco ſermone eſt appellatꝰ. quia cetum .i.eccleſiam congreget: que nos nūcupare poſſumus concionatore. eo ꝙ loquatur ad po-

Res libroſ ſalomonis .i. prouerbia. eccleſiaſten. etcanticū canticoꝝ. veteri ſeptuaginta interpretū autoritati red-didi vel antepoſitis lineiſ: ſuperflua queqꝫ deſignans: vel ſtellis titulo pnotatis: ea quę minus habebant̉ interſerens.ut plenius paula ⁊ euſtochiū cognoſcatis:quid in libris noſtris minus ſit: quid ve redundet. Necnō etiā illa quę imperiti trāſlatores male in linguā noſtra de gręco ſermone verterant oblitteras ⁊ antiquans curioſiſſima veritate correxi. Et vbi p̨̄poſtero ordine atqꝫ peruerſo ſentētiarum fuerat lumēereptū: ſuis locis reſtituēs feci intelligi qd̓latebat. Porro īeo libro qͥ a pleriſqꝫ ſapīa

pulum. et ſermo eius nō ſpecialiter ad vnūſed ad vniuerſos dirigat̉ generaliter. Porro pacificus et dilectus dn̄i. ab eo ꝙ regnoeius pax fuerit. et eum dn̄s dilexerit appellatꝰ eſt. Nā et p̄s. xliiij. et. lxxi. dilecti et pacifici titulo pernotant̉. Qui tamen et ſi ad ꝓphetiam chriſti eccleſięqꝫ pertinētes felicitatem ⁊ vires ſalomonis excedunt: tn̄ ſcd̓mhiſtoriam ſuper ſalomone ſcripti ſunt. Itaqꝫ iuxta numeꝝ vocabulorum: tria volumina edidit. prouerbia. eccleſiaſten. canticumcanticoꝝ. In prouerbiis paruulū docens:et quaſi de officiis per ſententias erudiēs.Unde et ad filium ſermo crebro repetit̉. Ineccleſiaſten ꝟo maturę viꝝ ętatis īſtituēs.ne quicqͣꝫ in mundi rebus putet eſſe perpetuum: ſed caduca et breuia vniuerſa q̨̄ cernimus. Ad extremū iam ꝯſummatum virū etcalcato ſęculo p̨̄paratum. in canticis canticorum ſponſę iungit amplexibus. Niſi em̄prius reliquerimus vicia et pompis ſęculirenunciantes: expeditos nos ad aduetumpręparauerimus nō poſſumus cantare canticum canticoꝝ. Sed et hoc diligētius attēdendum: tres libros autore diuerſo eſſe intitulatos. In prouerbiis em̄ notantur prouerbia ſalomōis filii dauid regis iſrael Ineccleſiaſten vero verba eccleſiaſtes filii dauid regis hieruſalem. Superfluumi quippe eſt iſrael hic qd̓ male in gręcis et latiniscodicibus inuenit̉. In cantico aūt canticorum nec filius dauid nec rex iſrael ſiue hieruſalem p̨̄ſcribitur: ſed tm̄ canticū canticoꝝſalomonis. Sicut em̄ prouerbia et rudis īſtitutio ad duodecim tribus et ad totū pertinet iſrael. et quomodo cōtemptus mundinon niſi metropolitis cōuenit. hoc eſt habitatoribus hieruſalem: Ita canticuꝫ canticorum ad eos proprie pertinet qui tantum ſuperna deſiderant. Ad incipientes et proficientes. et paterna dignitas. et regni ꝓprij merito vendicat̉ autoritas. Ad perfectos verovbi non timore erudit̉. ſed amore propriumnomen ſufficit. et equalis magiſter eſt et neſcit eſſe ſe regem. Quę omnia referuntur adchriſtum.¶ Incipit alius prologus.