¶ EſdrasC .I

x.. .I.NNāno primo5xpͣi Ichriſtuſ quoqꝫ. ait. neceſſe eſtimpleri omnia que ſcripta ſunt in lege moiſi. et pſalmiſ et prophetis deme.cyri regis perſaruꝫ vt cōpleret̉ verbuꝫ domini exFagnita poteſtate et prouidētia deiore hieremię. ſſuſcitauitiſrael. etiam chriſtus dicit. a meipſofacio nihil. ſed ſicut docuit me paterhec loquor.dominus ſpiritum cyri regis perf§ chriſtus ſcripturas ſanctas per vniuerſuꝫ mūdum miſit.ſarum. ſet traduxit vocem in vniuerſo regno ſuo etiam per ſcripturam dicēs. Hęc dicit cyrus rex ꝑIquia tunc nullum aduerſarium habebat. veldeſtructo chaldeorum imperio nullum poſſe ſibireſiſtere credidit. ſic quoqꝫ chriſtus ait. data ē mihi omnis poteſtas in c. ⁊ in ter.ſarum. Omnia regna terrę dedit

deum iſrael deum celi confitetur. ⁊ etiam omnia regna terre eū in ptāto habere. ⁊ cui vult darepoſſe agnoſcit.mihi dominus deuſ cęli. ⁊ ipſe p̨̄cepit mihi vt ędificarē ei domum īhieruſalem q̨̄ ē in iudęa. Quis eſtin vobis de vniuerſo populo eiꝰ:.q. nō ē corporeus nec loco comprehenſusI ſine me nihil poteſtis facere ſaliter nemo pōtde cōfuſione peccatoruꝫ ad opera virtutum. id ē.de ſeruitio babilonis ad libertatē patrie tranſire.Sit dominuſ deus illiusʸ cuꝫ eo.fſid ē. ī cōfeſſiōe. vt qui per obliuionem dei capAſcendat ī hieruſalem q̨̄ eſt in iutiuantur a chaldeis. id ē demonibus. per cōfeſſiodea: ⁊ edificet domum domini deinem diuine pietatis ad viſionem pacis et lucis redeant.iſrael: ipſe eſt deus qui eſt ī hieruIdiuites .ſ. qui predicare non poſſunt.f § vel in chaldea .ſ. vel alibi metu chaldeorumdiſperſi.ſalem. Et omnes reliqui in cuctiſad predicandumlocis vbicūqꝫ habitant adiuuent

C. I.¶ In anno primo Cyri. Beda. Sicut cyrus deſtructo chaldęoruꝫimperio populum dei liberauit. et in patriam remiſit. et templum incenſum hieroſolimis reedificari pręcepit. et hoc edictū etiaꝫ per literas manifeſtauit. ita chriſtus deſtructo dyaboli regno: electos ſuos qui erantdiſperſi ab eius tyrannide in eccleſiam congregauit. quę in pręſenti iuſtificata ex fide pacem habet ad deum per ipſum. et ad viſionē perpetuspacis feſtinat. hieruſaleꝫ quippe viſio pacis dicitur. Templuꝫquoqꝫ incēſum reſtaurari facit: cum illos qͥˡinſidijs dyaboli fideꝫꝑdiderant ad ſalutēreducens: habitatōeſua dignos efficit. ſcripturas etiam ſacraset ſanctas per vniuerſum mundum mittit:quibus fidem ſui nominis et ſpem ſalutiscunctis qui ad regnūſuum pertinent .i. electis prędicat.¶ Et ipſe prę. m.ut ędi. ei do. Geda.Domus vel templuꝫdei in ſcripturis ſanctis vnuſquiſqꝫ doctorum et tota ſimuleccleſia ſolꝫ appellari.quia in cordibusī ſecredentium et ſperantiū diligentiumqꝫ habitare cōſueuit. vndeSi qͥs diligit me ſerm. ſer. ⁊ p. in. d. e. ⁊ ade. v. ⁊cͣ. Unde et ipſe apoſtolus ait. Templum dei ſanctum eſt quodeſtis vos. Et alibi. Chriſtus vero in domo ſua tanqͣꝫ filius. que domusſumus nos ⁊c. In figuram huius domus vel templi ſpūalis ſalomon fecit templum in hieruſalem domino. Interpretatur em̄ pacificus. figurāseum de quo dicitur. Multiplicabitur eius imperium. et pacis non erit finis. de quo apoſtolus ait. Et veniēs euangelizauit pacem vobis qui lōge fuiſtis et pacem his qui prope ⁊cͣ. Ꝙ vero tēplū ſeptem annis edificauit. octauo autem conſummauit et dedicauit. ſignificat ꝙ toto temporehuius ſeculi (quod ſeptem diebus circuit) eccleſiam. dominuſ collectis adędificium celeſte fidelibus conſtruit. et in vita futura apparentē reſurrectōnis gloria ad integrum perficit. et in gaudium vitę immortalis in ęterna viſiōis ſuę claritate ſuſtollit. qꝛ em̄ ip̄e octaua die .i. poſt ſeptimā ſabbati reſurrexit: recte octonario numero tēpus etiā noſtrę reſurrectōnis exprimitur. Ꝙ auteꝫ euo ſequente quedam templi ędificia vetuſtate ſoluicęperunt. ſed inſtantia regum et ſacerdotum inſtaurata ſunt: ſignificatquotidianos erratus fidelium. de quibus dicitur. Septies cadit iuſtus ⁊reſurgit. qui quotidiana temporū ſollertia per exempla vel exhortamenta pręcedentium iuſtorum. quaſi per ſacerdotū et regum dei corriguntur īduſtriam. Reges enim et ſacerdotes om̄es perfecti vocantur. cum ſint mēbra ſummi regis et ſacerdotis ⁊ ſe bene regere. et corpora ſua viuentē hoſtiam deo exhibere didicerint. Ꝙ poſtea creſcentibus malis templumydolorum ſordibus prophanatum. et tandem a chaldęis deſtructum et īcenſum eſt. ſignificat grauiores lapſus eorum qui per confeſſionem rectefidei et ſacramentum baptiſmi. ęccleſię membris adunati. denuo fraudedemonum a ſtatu fidei deiecti. et viciorum flama ſunt combuſti. ꝙ dirupto templo et vrbe hieruſalem ciues eius in babilonem tranſmigrati. ſedpoſt ſeptuaginta annos acta pęnitentia ad patriā (domino miſerante)remiſſi. rurſus templū et vrbem ſanctam grandi labore reſtaurarūt: ſignificat eos qui decepti a dyabolo: non ſolum fidei ſinceritatem et integritatem boni operis perdunt. ſed etiam per acerbitatem ſcelerum gentilibꝰ etpublicanis ſimilantur. vnde. Sit tibi ſicut ethnicus et publicanus. quorum tamen aliqui per diuinā gratiam reſipiſcentes ad ęccleſiam reuertuntur. cum illuſtratōe ſanctiſpūs compūcti. p̨̄cepta dei quę reliquerant denuo audiunt et cuſtodiunt. Septeꝫ nanqꝫ ſunt dona ſpirituſſancti. Decem vero pręceptis ſumma diuine legis comprehenditur. et decies ſepteꝫſeptuaginta ſunt. Vnde bene qui per opera ꝑuerſa in babiloniam fue-

rant captiuati poſt ſeptuaginta annos liberantur. et domum dei et ciuitatem ſanctam reedificant. quia nonnūqͣꝫ qui per peccata ſua a communione eccleſię ſeꝑati. infidelium numero copulabant̉. rurſus per donū ſpirituſſancti bona opera exercent. et ſic conſortium fidelium domus .ſ. et ciuitatis dei de qua fuerant eiecti. recipiunt. Notandū enim ꝙ eadem penitentium ad eccleſiam reuerſionem. et domus domini poſt incendiumreedificata. et ciuitas reſtaurata. et populus pꝰ captiuitatem in patriamremiſſus. et vaſa ſancta relata denunciāt.Sed quia eſdras dehis omnibꝰ explicat.libet de volumine eiꝰaliqua ſpūali ſenſu exponere. quo clarius fiat qualiter his qui ꝑnegligentiam vel erroreꝫ perierant ſit ad pęnitentiam redeundū.quāta dei gratia: qͣnto ipſorū conatu admiſſorum poſcenda l̓impetrāda venia. qūopęnitentes cum eis qͥnuper ad fidem venerant. eandē chriſti domum edificent. et pariter in futuro dedicationis illius ſolenniaexpectent¶ Quiſ eſt in vo.B. Magna ī his ꝟb̓fides regiſ. magna claret pietas. fides quid̓quia populū iſrael p̄ceteris dei eē ītellexit.Pietaſ. qꝛ nullo excepto oēs q̇ vellēt lib̓osin patriam redire ꝑmiſit. Fides: ꝙ eundē deuꝫ ⁊ habitare in celis ⁊ eſſe īhieruſalem ⁊ cum ſingulis reuertentibus aſcendere poſſe cōfeſſuſ eſt. Patet enī ꝙ nō corporeū ⁊ loco ꝯprehenſibilem. ſed ſpiritū ⁊ vbiqꝫ p̄ſentemcredidit. quē ita hieroſolimis ⁊ in templo habere locū confeſſus eſt. vt ſimul eum cęli regno pręſidere non dubitaret. ita in cęlis regnare credidit:vt cum ſuis fidelibus eſſet in terra. eorumqꝫ animos et manus ad ſalutaria dirigeret opera.¶ Aſcendat in hie. Beda. Qui peccant vel ſecularia curant in imoſunt. qui deo placere deſiderant: ad cęleſtia ſuſpirāt. omnes pompas mūdi et illecebras ęternorum amore tranſcendant. et edificent domum deo īiudea. in confeſſiōe .ſ. ſuę iniquitatis. et diuinę miſeratōis pręparent corda ſua: quę deus habitare et illuſtrare dignetur. et proximos ad ideꝫ īuitare verbis et exemplis nitantur.¶ Et omnes. Notanda diſtinctō verborum. quia omnibus a captiuitate ſolutis dedit rex facultatem: vt quicūqꝫ ad templum edificandum(domino duce) aſcenderet. non tamen omnes aſcendere iuſſit. ſed quosdonata libertate alibi habitare delectaret. aſcendentibus auxiliari. quēqꝫ de loco ſuo pręcepit. data .ſ. eis in neceſſitatem tam longi itineris pecunia vel pecoribus. alia quoqꝫ illis dona dare et cōmendare deſiderauitquę in templo domini pro memoria mittentium offerrent. Onnes ergo d̓captiuitate liberati ſunt. omnes pietatis actibꝰ dediti. ſed perfectiores adedificand̓ tēplū dn̄o aſcenderunt. cęteri adiuuer̄t. Oēs enim electi de poteſtate tenebrarum eruti. ad libertatem pertinent filiorum dei et glorię. oēſſocietati ſanctę ciuitatis .i. eccleſię annumerari letantur. ſed tantum perfectorum eſt in ędificatione eiuſdem ęccleſię etiam alijs prędicando laborare. qui ab apoſtolo duplici honore donantur. ſicut angelus danieli dicit. Qui docti fuerint fulgebunt quaſi ſplendor firmamēti. et qui adiuſticiam erudiunt multoſ. quaſi ſtellę ī perpetuas eternitateſ. quia eruditores multorum cum magis auditores ad cęleſtia diligenda īſtituunt. minus pro terrenis curam gerunt. immo acquiſita pro ſpe ęternorum relinquunt. Vnde neceſſe eſt vt ad predicandum ſubſiſtant diuites qui predicare nequeunt inopię eoruꝫ ſubuenire. vt ſic prędicationis poſſint eſſe ꝑticipes. Unde Iohannes. Nos ergo debemꝰ huiuſmodi ſuſcipere. vt cooperatores ſimus veritatis ⁊cͣ.¶ Adiuuent eum. Qui temporalibus abundant: non ſolum pauꝑibaſ chriſti neceſſaria debent mini ſtrare. ſꝫ ⁊ bona que poſſunt ꝓ ſe libēter