Druckschrift 
Biblia latina : Mit der Glosse des Walafridus Strabo u.a. und Interlinearglosse des Anselmus Laudunensis
Einzelbild herunterladen
 

Numeri.C. XXIIII.

XXIIII.

extrema perdentur. Uidit quoqꝫcynęum. ⁊ aſſumpta parabola aitRobuſtum quidē eſt habitaculūſ chriſto.ſ ſpemtuū: ſed ſi in petra poſueris nidūtuum ⁊ fueris electus de ſtyrpeFnidus meus vel poſſeſſio.cynqͣꝫdiu poteris ꝑmanere? AſIdirigens.ſur eniꝫ capiet te. Aſſumptaqꝫ paIcōcluſio ꝓphetie balaā.rabola: iterū locutus ē. Heu qͥs

§ ſcd̓m deū nō cōmuni vita.victurus eſt quādo iſta faciet dominus? Uenient in trieribus deIdemonū gentes. Faſſyrii.ytalia: ſuperabūt aſſyrios: vaſtaſ ppl̓m dei.Icū vires ſuas effudebuntq z hebręos. ⁊ ad extremumrint. F nō hebrei. j.Idicēte iuſto iudice. itēmaledicti ī ig. eter.etiam ipſi peribunt. Surrexitqꝫbalaam ⁊ reuerſus eſt in locū ſuūBalac quoqꝫ via qͣ venerat redijt

conſumit. ⁊ talem populum declinat a deo. hęc ad illum primū referūturamalech. Videamus ⁊ iſtū amalech. filiū elyphas primogeniti eſau quēpeperit ei tampna concubina. Cuius pater elyphas interpretat̉: deus mediſperſit. mater tampna. primo quidē degener: deinde defectio cōmota.Neceſſario qui ab his gignitur hoſtis iſrael eſt. ablingens vel declinansppl̓m. Primus enī hebręos egreſſos de ęgypto agreſſus eſt in raphadimcum moyſes dixit ad hieſum. Elige tibi viros ⁊ cōflige cum amalech ⁊cͣ.Et pꝰ pauca ſcriptūeſt: quia fugauit ih̓samalech: ⁊ ppl̓m eiusgladio deiecit. cū dominus dixit ad moyſen. Scribe hęc admemoriā ī libro ⁊ daī auribus hieſu quiadelens delebo memoriam amalech de ſubcęlo. Et ędificauitmoiſes altare ⁊ nominauit nomē eius dominus refugiū meū.⁊ ait. Quia in manuocculta dominꝰ expugnat amalech a generatōe in generatōeꝫ.Vide quid debeat ītelligi amalech queꝫmanu occulta .i. inuiſibili expugnat deus a generatione in generatōnem.In deuteronomio quoqꝫ ſcriptū eſt. Memento quāta fecit tibi amalechcum exiſſes de ęgypto. qūo obſtitit tibi in via ⁊ excidit caudā tuam. om̄squi laborant poſt te ⁊cͣ. Nota qūo amalech obſtitit ppl̓o dei in via nō tn̄potuit eius caput abſcidere: ſed caudā .i. eos qui retro vltimi ſequebātur:nec ea q̨̄ retro erāt obliuiſcētes extēdebant ſe ad anteriora. Vn̄. Nemomittēs manum ſuā ad aratrū ⁊ aſpiciens retro aptus eſt regno dei. Quienī retro inuentus fuerit in cauda abſcidet eum amalech. In libro etiamregum ait ſamuel ad ſaul. Hęc dicit dominꝰ deꝰ virtutū: Recogitaui oīaquę fecerit amalech aduerſum iſrael. qn̄ ꝑcuſſit eum in via cū aſcenderetex ęgypto: nunc ergo vade ⁊ ꝑcute amalech ⁊ anathematiza omīa q̨̄ hēt⁊ nemini parcas ⁊cͣ. Paulo poſt. Pęnitet me qꝛ vnxi ſaulem in regem.Et hic ergo obſerua qūo deus per ꝓphetam pręcipit ſauli: vt expugnaretamalech. ⁊ nō ꝑcat cuiqͣꝫ. ⁊ qꝛ pepercit: offenſam occurrit īexpiabilem: vtcōtra naturam ſuā deus diceret. pęnitet me quia vnxi ſaul in regem. Nōergo parcamus illi qui declinat populum vel ablingit ⁊ deuorat. Inuiſibilis amalech qui volentibus aſcendere de ęgypto ⁊ de mundi tenebrisconſcendere ad terram ꝓmiſſionis reſiſtit in uia ⁊ īpugnat. ⁊ ſi inueneritlaſſos defectos retro aſpicientes: in vltimis ⁊ in cauda poſitos abſcidet ⁊ꝑimet. Ideo tendendū eſt ad anteriora ⁊ in verticem montis aſcendēdū⁊ ſemꝑ leuandę manus in oratōe ad cęlum: vt ita demū vincat̉ amalechDauid cū multa bella geſſiſſet: ⁊ cōtra allophilos fuiſſent ei acerrimi frequenteſqꝫ cōflictus: non ſcribitur obtinuiſſe regnum: niſi prius domuiſſetamalech. Unde etiā regreſſus ē dauid poſtqͣꝫ cecidiſſet amalech: ⁊ ſuſcepit regnū ſaul: cum tn̄ amalech ſcribatur multas prius ſtrages feciſſe ī populo iſrael. ⁊ incendiſſe plurimas vrbes. Ante aduentū enim veri dauid.qui natus eſt ex ſemine dauid. ſpiritales amalechitę .i. contrarię virtutesml̓tas ſtrages fecerūt ī ppl̓o iſrael ⁊ ipſius dauid captiuauerūt duas vxores iudęum .ſ. ⁊ gentilem ppl̓m. Omneſ enī cōſtat ſub peccato fuiſſe. ſed nōin his rerū exitus manſit. Adueniens autē dauid: inuenit diſperſos amalechitas manducantes ⁊ bibentes ⁊ exultantes pręda: ⁊ cecidit eos. ⁊ poſthanc cedem regreſſus ſuſcepit regnū. De hoc ergo amalech: ait balaam.Initium gentiū amalech ⁊ ſemen eoꝝ peribit. Semen eoꝝ eſt ꝑſuaſio etdoctrina qua docent hoīes declinare a deo. hoc ergo ꝑibit. nō ipſi in qͥbꝰſeminatū eſt. ipſi enī cum conuerſi ingemuerint ſalui erunt. Hęc expoſitioillis obſiſtit qui deū legis duricię ⁊ crudelitatis accuſant: qui nō ſolū gentem amalech: ſed ⁊ ſemen eius ꝓnunciant periturū cū gens ad ſpiritalesnequitias referat̉. Semen vero doctrina gentilium ſuꝑſtitionuꝫ ⁊ cultusydoloꝝ: ⁊ omnis ſecta q̨̄ a deo ppl̓m declinat exponatur.Uidit quoqꝫ cynęum. Idem. Et videns cynęum dixit: validahabitatio tua: ⁊ ſi poſueris nidum tuū ī petra. Et ſi fuerit tibi beor nidusaſtutię aſſirij captiuū te ducēt ⁊cͣ. Beor pater eſt balaam: hęreticos figurans. Et dicit̉ ꝙ ſaluus poſſit eſſe cynęus ſi ponet in petra .i. in xp̄o nidūſuum: ſpem .ſ. nec hęreticoꝝ circūdet eum ⁊ circūſcribat aſtutia. Si enī hͦfecerit: nichil ꝓderit ꝙ in petra locatus videtur. ab aſſyrijs enī captiuꝰ ducet̉ malignis .ſ. ſpiritibꝰ a qͥbꝰ hęretici captiuant̉. Videt̉. huiꝰ expoſitōis

⁊ coniunctio cōturbare ſenſum. ſed vernaculuꝫ eſt hebreę linguę in cōiunctione frequēter vti: vt īterdū abundet. Habet enī vnaquęqꝫ lingua aliquid ꝓprietatis qd̓ apud alias videt̉ vicioſū. Hic ergo ⁊ cōiuncto abundat ⁊ ſuꝑfluit. Caueat ergo cynęus qui īterpretat̉ poſſeſſio: ꝙͣuis poſſideat iſtam gratiā vt in eccleſia xp̄i ſit: ne forte aſtutia beor circūueniat eum.⁊ declinans ad praua dogmata tradat̉ aſſyrijs. qui enī blaſphemāt in eccleſia poſiti tradunt̉ ſathanę vt diſcant nō blaſphemare. Tradunt̉ autēaſſyrijs qui īterpretātur dirigentes nō vtpenitus pereant: ſeddirigant̉ ⁊ corrigant̉⁊ diſcant nō blaſphemare. Non videt̉ cynęūvalde culpabilit̓ nominare cui dixit ſaulDiſcede d̓ medio amalech ⁊ non ꝑcutiāte: qꝛ feciſti miſericordiā ī iſrael ⁊cͣ. Huiꝰrobuſtuꝫ eſt habitaculū ſi ponat ī petraquę ē xp̄s: nidū ſuū. Greg. Cynęuspoſſeſſor. Qui p̨̄ſentia poſſident: qui īgenio pollent: qͥ īgenioſęcularis ſapiētię callent: qͥ vere ſibi robuſtum habitaculū cōſtruunt: ſi ſeinfirmos ſentiunt: ⁊ ī excelſa humilitate xp̄i fouendam mentis fiduciā ponunt: ⁊ omne qd̓ p̨̄terit cordis volatu tranſcendunt. Electus. Electi de numero ſapientiū: veritatis inquiſitores vita viuunt ꝑpetua. vnde. Qui elucidant̉ me vitam ęte. ha.Aſtur. Dyabolus .ſ. cui hęretici tradunt̉ dirigendi ⁊ corrigendi. Parabola. Sepe parabolicę loqui dicit̉: ne quid in his: nō quaſiparabolam: ſed ẜm litteram accipiamus. Quis uicturus. Tam fęlix qui hęc videat: ſentiat: intelligat. ⁊ credat ꝙ hęc ita fecerit deus. Quādo iſta faciet do. Cum ſcꝫ orietur ſtella ex iacob. ſurget hōex iſrael. ⁊ delebit amalech ⁊ ſemen eius ꝑibit. Id eſt. cum veniet xp̄us: ⁊cultū ydoloꝝ deſtruet: ⁊ dęmonū poteſtatem ſubijciet. Uenient ⁊cͣ. Uidetur ſignificare ꝙ iuxta incarnatōem dn̄i venirētromani aſſyrios hebręos ⁊ omnes orientales ſuperaturi. ⁊ tandem regnūꝑdituri ẜm ſtatuam danielis. Vel ꝙ in aduētu xp̄i. in fine tempoꝝ quodpars occidentalis ſignificat: omīa regna mundi gladio ſpiritus .i. verbo.dei ſuperent̉. ⁊ in tꝑe antichriſti ceſſet p̨̄dicatio euangelij.Ori. Et exibunt de manibus citioꝝ. ⁊ affligent aſſyrios. Citij interpretant̉ plaga finis. Qui ergo cōuerſi ad deū ⁊ a xp̄o eruditi plagam q̨̄in fine ſęculi īpijs veniet effugiunt affligent aſſyrios. Id eſt. hi quibus inagone poſitis cōteret deus ſathanam ſub pedibus affligent aſſyrios .i. demones. Calcabunt enī ſuꝑ ſerpentes ⁊ ſcorpiones ⁊ ſuper omnem virtutem inimici. Hebręos. Hebręus eſt qui de ęgypto tranſit ad terrā pro. de tenebris ad lucem. de morte ad vitam. Sed nō ſine magno certamine poteſtobtinere. Affligit ergo ⁊ affligitur. cedit aduerſarium ⁊ cedit̉. affligunt gͦaſſyrij hebręos .i. ppl̓m dei: ſicut affligunt̉ ab eis.Etiam ipſi peribunt. Idē. Et ipſi ꝑit̓ peribūt. Nō cū hebręis .ſ.ſed pariter .i. ſtatim vt hebreos afflixerint. Pariter enī gręcus ſermo proſtatim ponit. Hic ergo erit finis omniū vt aſſur cui tradebant̉ delinquentes in ppl̓o dei: vel in interitū carnis vt ſpiritus ſaluus fieret: vel vt diſceret non blaſphemare: pereat etiā ipſe ab eo qui poteſtatem habet perdereī gehennam qui dicet eis: Ite ī ignem ęternū. qui prę. eſt d. ⁊ a. eius. Perijt vna ouis decentū: ſed hanc bonus paſtor relictis non agintanouem īmontibus deſcendens ad hanc vallem lacrimarū. ⁊ requirens inuenit. etimpoſitā humeris reportauit. Iſtę aūt aſſur qui in fine omniū dicit̉ ꝑiturus. Neſcio ſi aliqn̄ aūt quęri poſſit aut inueniri. perijt ergo nō errore ſꝫiudicio. nō lapſu motus: ſed ꝑſeuerantia obturatus. Qd̓ enī ſcriptū eſt:Ego occidā ⁊ ego viuere faciā. deducā in infernū ⁊ reducam: neſcio ſi generaliter ad om̄s aſpiciat an ad eos tantum quos deceptio dyaboli deduxit in mortem. Surrexitqꝫ balaam. Quia balaam dei virtute ꝯſtrictus nō potuit iſrael maledicere volens regi placere. ait. Veni cōſilium do ti. ſed cōfilium nō aꝑuit: qd̓ tamē refertur ī fine huius libri. ſed plenius vbi ioh̓esait: Habes ibi doctrinā balaam: qui balac docuit vt mitteret ſcandaluꝫ