XXII.

nuncios ad balaam filiū beor ariolum qui habitabat ſuper flumēterrę filiorū ammon: vt vocarenteum ⁊ dicerent: Ecce egreſſus eſtpopuluſ ex ęgypto qui operuit ſuperficiem terrę ſedens contra meUeni ergo ⁊ maledic popl̓o huicqui fortior me ē. ſi quo modo poſſim percutere ⁊ eijcere eum de terra mea. Noui ꝙ benedictꝰ ſit cuibenedixeris. ⁊ maledictuſ in quē

maledicta congeſſeris. Perrexerūt ſeniores moab. ⁊ maiores naf 5 Lxx. diuinatōes. preciū .ſ. diuinationis.tu madian habetesʸ diuinationiſprecium in manibus. Cunqꝫ veniſſent ad balaam ⁊ narraſſent eiomnia verba balac: ille reſponditManete hic nocte. ⁊ ego reſpōdebo quidqͥd mihi dixerit dominꝰ.Manentibus autē illis apud balaam venit deus ⁊ dixit ad eum:Quid ſibi volunt hoīes iſti apud

Balaam diuinū munera multa. ⁊ promittis maiora dicēs: Ueni. maledicpopulum: qui exijt de ęgypto. Balaam vero refert hoc ad deū. ⁊ venireꝓhibetur. rex item mittit legatos. ⁊ ſpem omnem ponit in balaam: vt ī populum pro telis iaculetur maledicta. Si forte verbis ſuperetur populus:quem regis exercitus ſuperare non poterat. Quid hęc hiſtoria conſequentię vel conſilij habet? Quis regum aliquando imminente ſibi pręlio obmiſſis armis ad diuini ⁊ auruſpicis verba cōfugit? Primo ergo fatendūeſt in quibuſdā plusvalere verba qͣꝫ corpora. Qd̓ eniꝫ exercitus nequit efficere: hͦverbis efficit̉. nec dico ſanctis verbis: veldei verbis: ſed qͥbuſdam verbis quę īterhomines habentur: q̨̄quomodo nominemneſcio. Sunt tameninutili arte cōpoſita:cuius vocabulum ſitquod cuiqꝫ placueritErāt ī ęgypto incantatores ⁊ magi. Quiſhominum poteſt fortitudine corporis virgam mutare ī ſerpentem? vel aquā in ſanguinē? qd̓ illi fecerūtFecerat eniꝫ moyſeshoc primus. Sed qꝛſciebat rex ęgipti hęcquadaꝫ arte fieri verborum: quę habeturīter homī eſ: putauit hoc moyſen non dei virtute: ſꝫ magica arte feciſſe: etvirtute dei factum ſimulaſſe. Conuocat continuo ęgyptioꝝ incantatores⁊ magos: qui īter eum qui virtute dei operabatur: ⁊ eos qui dęmones inuocabant facit eſſe certamen. efficit ſimiliter ꝯtraria virtus. ſed ſerpenſ perdei virtutem factus abſorbuit alios. Non eniꝫ potuit virtus dęmoniacamalum quod ex bono fecerat reſtituere in bonum. Potuit ex virga facereſerpentem: ſed non virgam reddere ex ſerpente. Ideo conſumuntur om̄sab ea: quę dei virtute conuerſa fuerat in ſerpentem. ⁊ per virtutem diuinānaturę ſuę redditur. vt naturę deuꝫ fateretur. verterunt incantatores ęgyptiorum aquā in ſanguinem. ſed non potuerunt ſanguinē vertere ī aquāDei aūt virtus nō aquā: ſed totum fluuium vertit in ſanguinem. ⁊ orātemoyſe naturę ſuę reddit. Produxer̄t magi ciniphes: ſed nō potuerūt eaſrepellere. Moyſes aūt produxit ⁊ reſtituit. Cōtraria aūt virtus male aliquid facere poteſt: ſed reſtituere in integrum nō poteſt. Sunt aūt magoꝝdifferentię. alij eniꝫ plus valent. alij minus. Balaam famoſus erat ī artemagica: ⁊ in carminibus potens. Non enim habebat poteſtatem vel arteꝫverborū ad benedicendū: ſed ad maledicendū. Dęmones enim ad maledicendū inuitantur: non ad benedicendū. Quaſi ergo expertus in talibꝰ īoriente erat opinatiſſimuſ. Aliter enim nō pręſumpſiſſet rex hoc poſſe fieriſermonibus: quod ferro ⁊ acie vix compleret̉. Certus ergo ⁊ frequēter expertus obmiſſis bellicis inſtrumentis: mittit ad eum dicens: Ecce populuſexijt de ęgypto: ⁊ cooperuit facieꝫ terrę ⁊cͣ. Videtur etiā rex audiſſe quiafilij iſrael ſolent hoſtes vincere oratione: non armis. non tam ferro qͣꝫ precibus. Nulla enim iſrael contra pharaonem arma cōmouit. ſed dictū eſtei: Dn̄s pugnabit ꝓ vobis. ⁊ vos tacebitis. Contra amalechitas quoqꝫnon tantū vis armorum: quantum moyſi valuit oratio. hęc audierat rexmoab. Scriptum eſt enim. Audierunt gentes ⁊ iratę ſunt: dolores cōprehenderūt habitatores phyliſtijm. Tunc feſtinauerūt duces edom: ⁊ principes moabitarū ⁊cͣ. Cogitauit ergo apud ſemetipſum dicens: Quia orationibus huius populi arma nulla poſſunt conferri: ideo mihi preces requirendę ſunt: quę poſſunt ſuperare oratōes iſtorū. Scriptum eſt ergo. ⁊dixit mōab ad ſeniores madian. Nunc ablinget ſynagoga hęc omnes qͥin circūitu noſtro ſunt: ſicut ablingit vitulus herbam campi. Quia ſic̄ vitulus abrumpit ore herbam campi ⁊ lingua tanqͣꝫ falce ſecat quęcunqꝫ inuenit: ita populus ore ⁊ labijs pugnat: ⁊ in verbis habet arma. Mittit ergo balac ad balaam vt opponat verba verbis: ⁊ preces precibus. nec mireris ſi eſt ī arte magica tale quid. Eſſe enim hanc artem deſignat ſcriptura: vt eam prohibeat. ſicut dęmones eſſe ſignificat: ſed coli vetat. qꝛ magorum magiſtri ſunt ſpiritus maligni. Nulluſ enim ſanctoꝝ ſpirituū obtemperat mago. nō poteſt inuocare magus michael. vel raphael. vel gabriel.

Minus ergo poteſt inuocare patrē. vel filium. vel ſpiritumſanctū. Noſoli accepimus poteſtatē hanc. Qui aūt ſpirituſſancti ꝑticeps effectus eſt:īmundos ſpiritus inuocare non debet: ne fugiat ab eo ſpirituſſanctꝰ. Magi ſunt qui inuocant beelzebub. Hoc ſciebat populus qui contra dn̄mmentiēs ait: In beelzebub principe dęmonioꝝ eijcit dęmonia. Saluatorautē ſciens verum eſſe ꝙ beelzebub princeps ſit dęmonioꝝ: in hoc nō arguit mendacij: ſed reſpondit. Si ego in beelzebub eijcio dęmonia: filij veſtri in quo eijciunt:Cōſtat ergo quoſdādęmoneſs eſſe malos:qui inuocati a magiſaſſunt eis ad maluꝫ:non ad bonū. paratiſunt aūt malefacere:bene aūt facere neſciunt. Hi gͦ arte qͣdam⁊ ꝯpoſitione verboꝝin amicicias ceſſerūt.balaā. de quoꝝ amicicijs magnus fructꝰapud hoīes videbatur. Mittit ergo rexad eum dicēs: Venihuc ⁊ maledic michippl̓m hunc. ⁊cͣ.Si quo modopoſſim. Videturnon ex integro confidere ī balaam. famavirtutum quę in populo dei factę ſunt ꝑterritus.¶ Noui ꝙ benedictus. Ori. Nō credo eum ſcire ꝙ quibuſcūqꝫ benedixiſſet balaam: benedicti eſſent. ſed adulandi gratia hęc dicere: vt artē eius extollens promptioreꝫ ſibi faceret. Ars enī magica neſcit benedicere. nec dęmones. Scitbenedicere yſaac. ⁊ iacob. ⁊ omnes ſancti. Impiorum nullus benedicerenouit.Diuinationis precium. Alij. diuinacula in artibus: quas curioſitas humana cōpoſuit. Sunt quędaꝫ quę ſcriptura diuinacula nominauit. Gentilis aūt cōſuetudo vel tripodas vel cortinas vel huiuſmodi vocabulis appellat: quę quaſi ad hoc conſecrata moueri ab eiſ ⁊ contractariſolent. Sed diuina ſcriptura ephod vernaculo ſermone nominat in prophetis. qd̓ tradunt eſſe indumentū ꝓphetantiū. Aliud tamen in diuinaſcriptura ꝓphetia. aliud diuinatio. Ait enim non erit auguratio in iacobneqꝫ diuinatio ī iſrael. Abdicatur ergo penitus diuinatio. opere enī ⁊ miniſterio dęmonum impletur. Igitur balaam acceptis diuinaculiſ: cū ſolerent ad ſe dęmones venire fugatos videt. ⁊ deū adeſſe. queꝫ ideo dicit ſeinterrogare: quia cōſuetos ſibi parere nō videt. Venit ergo deus ad balaam: non quia ſit dignus: ſed vt fugentur illi qui ad maledicendū ⁊ malefaciendū adeſſe conſueuerant. hinc enim prouidebat deus ppl̓o ſuo.Uenit deus ⁊cͣ. Non dicitur vtrū in ſomnis hoc factum ſit. qͣꝫuisper noctem factum eſſe conſtet. Poſtea enī dicit ſcriptura. exurgens balaam ma. ⁊cͣ.¶ Nemo glorietur ſi ſibi deus loquitur. Nouit enim quomodo loquendum ſit cum talibus: cum loquatur etiā cum reprobis. Qui ⁊ cum per anelos loquitur: ipſe loquitur.¶ Ori. Venit deus ⁊ ait ad eum ⁊cͣ. Poteſt obijci. Inuocet licet demones balaam: maledicat ppl̓o: inuocati dęmones faciāt quod poſſunt:Nunquid nō poteſt deus defendere ppl̓m a dęmonibus vimqꝫ eoꝝ cōpeſcere? Quid opus erat vt veniret ad balaam: ꝓhiberet dęmones: ne veltemptarent ledere ppl̓m? Licet ergo nō omnia quę poſſunt occurrere: proferenda ſint: dicemus tamē qꝛ nō vult eos ante tempus damnare. Sciūtenim ⁊ ipſi quia tempuſ eoꝝ hoc pręſens ſęculum continet. Un̄. Veniſtiante tēpus torquęre nos. Ideo dyabolū non remouit a principatu huiꝰſęculi: qꝛ opera eius neceſſaria ſunt ad ꝑfectōeꝫ eorum qui coronandi ſūtSic ⁊ reliquoſ dęmones nō vult ante tempus a ꝓpoſiti ſui intentiōe violenter abſtrahere. Ideo non ꝑmittit eos ꝑ balaam inuocari: ne forte īuocati deſtruātur ante tꝑs. ⁊ deo defendente ppl̓m: perimerent̉. Aliud ē enīſi expectat dęmon a deo aliquē temptandum: ſicut iob: ⁊ certa diſtinctiōepoteſtatem accipiat: ⁊ dicatur ei. do tibi omnia eius in poteſtate: ſed ip̄mnō cōtingas. Aliud ſi mago exigente: ⁊ adiuramentis qͥbuſdā extorquente: dęmones ſine vlla obſeruatōe deſęuiant. In quo ſi eis libertas ſeruet̉

et̄d 4