Druckschrift 
Biblia latina : Mit der Glosse des Walafridus Strabo u.a. und Interlinearglosse des Anselmus Laudunensis
Einzelbild herunterladen
 

Exodi.IXC.

em̄ ęgiptioꝝ immolabimꝰ dn̄o deonoſtro; Qd̓ ſi mactauerimus ea q̨̄colunt ęgiptij coram eis: lapidibꝰnos obruent. Uiā triū dierum pergemus in ſolitudinem: ⁊ ſacrificabimus domino deo noſtro ſicutp̨̄cepit nobiſ. Dixitqꝫ pharao: Egodimittam vos vt ſacrificetis domino deo veſtro in deſerto: Uerūtn̄longiꝰ ne abeatis. Rogate pro meEt ait moyſeſ: Egreſſus a te orabodominū: ⁊ recedet muſca a pharaon ⁊ a ſeruis ſuis ⁊ a ppl̓o eiꝰ craſUerumtamē noli fallere: vt nō dimittas populum ſacrificare domino. Egreſſuſqꝫ moyſes a pharaoneorauit dominum. Qui fecit iuxtaverbum illius: ⁊ abſtulit muſcasa pharaone et a ſeruis et a populoeius. Non ſuperfuit nec vna quidem. Et ingrauatum eſt cor pharaonis: vt nec hac quidē vice dimitteret populum.C. I.Axit aūt dominus ad moyſen: Ingredere adpharaonem ⁊ loquere ad eū: Hęc

dicit dominus deus hebręorum:Dimitte populum meum vt ſacrificet michi. Qd̓ ſi adhuc renuis ⁊ retines eos: Ecce manus mea erit ſuper agros tuos. ⁊ ſuper equoſ ⁊ aſinos. camelos ⁊ oues ⁊ boues: peſtis valde grauis. Et faciet dominus mirabile inter poſſeſſiones iſrl̓⁊ poſſeſſiones ęgiptiorū: vt nichilomnino pereat ex eis quę pertinētad filios iſrael. Conſtituitqꝫ dominus tempus dicēs: Cras faciet dominus verbum iſtud in terra. Fecitqꝫ dominus verbum hoc alteroſ vt cultores animaliū cōfundantur.die. Mortuaqꝫ ſunt om̄ia animātia ęgiptioruꝫ. De animalibus ve§ qui deū colunt: nō animalia.ro flilorū iſrael nichil omnino ꝑijt.Et miſit pharao ad videndum: necerat quicqͣꝫ mortuum de his quępoſſidebat iſrael. Ingrauatumqꝫeſt cor pharaonis. ⁊ nō dimiſit populum. Et dixit dominus ad moyſen ⁊ aaron: Tollite plenas manuſcineris de camino. ſpargatqꝫ illuꝫmoyſes in cęlum coram pharaoneſitqꝫ puluis ſuper omnem terramęgipti. Erunt em̄ in hominibus et

Augu. In heremū dicebat moyſes ſe velle ire: vbi ęgiptij non viderentabominationes ſuas. Hoc aūt intelligendū eſt myſticę ſignificari. qd̓ de paſtoribꝰ diximus qui erāt egiptijs abominabiles. ⁊ ideo ſeꝑatam terram iſraelitę receꝑunt in ęgipto. ſic enim ſacrificia iſraelitarum abominationes ſuntęgiptijs. ſicut iniquis vita iuſtorum.Stra. Egiptij abominantur oues: ⁊ eas adorant ꝓpter iouem hāmonēqui cum capite arietino pingitur. Idem bouem colunt ęgiptij: qui conſe cratus eſt api. ſicut vaccayſidi. Apis eī erat maximū numen ęgiptioꝝqui ſemel in anno certo tempore apparebatſacerdotibꝰ eorum. Illi vero cum hymnis etlaudibꝰ eum proſequētes. quaſi lymphaticiꝓphetabant. Grego. Egiptusmuſcis ꝑcutitur. Nichil laborioſius qͣꝫ terrenis deſiderijs eſtuare. Nichil quietius qͣꝫin ſęculo nichil appetere. Ideo iſrael cuſtodiam ſabbati accipit inmunere: ęgiptus ꝑcutitur muſcarum multitudine. Qui em̄ deū ſeqͥtur: accipit ſabbatumid eſt. requiem mentisvt nō fatigetur appetitu carnalis deſiderij.Egiptus vero. id eſt.mundus muſcis ꝑcutitur. id eſt. deſideriorūcuris inſolentibꝰ. Vnde muſcę moriētes perdunt .ſ. v. qꝛ cogitationes ſuperfluę quę aſſiduę in aīmo carnaliacogitante naſcuntur ⁊deficiunt. ſuauitatemqua quiſqꝫ intus ꝑ ſpiritum vnctus eſt. perdunt: qꝛ integritate eiꝰfrui non ſinunt. Inde cum eiecta eſſet turba. ītrauit ⁊ tenuit manum eius: ⁊ ſurrexit puelſa. Foras ergo turbaeijcitur: vt puella ſuſcitetur. qꝛ prius a ſecretis cordis expellit̉ multitudo curarū: ⁊ ſic anima quę intrinſecus iacet mortua: ſurget. dūenim ſe per innumerasquiſqꝫ deſiderioruꝫ cogitationes ſpargit: adcognitioneꝫ ſui nō colligit ſe. nullus em̄ ſapientiam quę deꝰ eſt plene recipit: niſi qui ab omni ſe carnalium cogitationum fluctuatione retrahit. Unde ſapientiam ſcribe in tempore ocij: ⁊ qui minoratur actu percipiteam. Et rurſum. Vacate ⁊ videte quoniam ego ſum deus. Ingrauatū eſt ⁊cͣ. Augꝭ. Cum ablata eſſet locuſta dictū eſt de pharaone. Alia littera: Ingrauauit pharao cor ſuum. etiā in hoc tempore. ⁊ noluit dimittere populum. Certe nunc non dictum eſt. ingrauatum eſt cor pharaonis: ſed ingrauanit pharao cor ſuum. Sicut vtiqꝫ in omnibus plagis avoluntate hominis eſt origo viciorum. Mouentur ergo cauſis corda hominum. alia ſic. alia vero ſic. etiam non diuerſis cauſis. ſępe diuerſo modo ẜmꝓprias qualitates quę ex voluntatibus veniunt.C.IX Orig. Quinto loco animalium nece veſ pecudum ęgiptus verberatur

In quo vecordia vel ſtulticia mortalium arguitur. qui tanqͣꝫ irrationabiliapecora cultum ⁊ vocabulum dei impoſuerunt figuris. non ſolum hominumſed pecudum ligno ⁊ lapidibus impreſſis. hāmonem iouem in ariete venerātes. amulium in cane. apim in thauro ⁊ cetera portenta deoꝝ. q̨̄ ęgiptus imitatur: vt quibus cultum credebant eſſe diuinum: in his viderent miſerandūſupplicium. Rab. Quintum pręceptum eſt. Non mechaberis: Quinta plaga morsin pecoribus. Comparemus hęc. Da hominem mechari volentēconiugio nō contentūAppetitū carīs d̓uiaren̄ vult nobis pecoribꝰqꝫ cōmunē. Coire eī ⁊generare etiā pecuduꝫē. Ratiocinari ⁊ intelligere hominū eſt. Ratio ergo q̨̄ p̨̄ſidet mot̓inferiores tanqͣꝫ reginafrenare debet: non immoderate laxare. Iōpecoribꝰ in natura datum eſt: ut certis tēporibus tm̄ ad coitū moueantur: interim namqꝫmotus ipſe torpeſcit.Homo aūt ſemꝑ moueri poteſt: qꝛ refrenare motum poteſt. Tibidominationē rationiscreator dedit: tibi p̨̄cepta ꝯtinentię tanqͣꝫ inbeſtias inferiores loracōceſſit. Tenes qd̓ pecus nō poteſt: ⁊ ſperasqd̓ nō poteſt. Laboresin cōtinendo nō pecusGaudebis in eternitate nō pecus. Si opusfatigat: merces cōſolatur. Debes interioremmotū frenare. non tanqͣꝫ pecus in om̄ia laxare. Ꝙ ſi contempſeris⁊ ymaginem dei q̨̄ inte eſt poſthabueris victus cupiditate tanqͣꝫdimiſſo homine pecuseris. Cōtra illud. Nolite fieri ſicut equus ⁊mulus quibꝰ nō eſt intellectus. Sꝫ forte exigis libera libidine vagari. nulla lege r̄frenari. Attende plagam ſipecus es: ſaltem moritime.Ingrauatūqꝫ eſt⁊cͣ. Augu. Si pecoraiſraelitarum morerent̉videret̉ cauſa cōpetēsretur ad p̨̄ceptum dei. tanqͣꝫ ſi magi eius pecora iſraelitarum occidiſſent. ſedquare cor eius grauavnde debuit ad timendū vl̓ credendū moueri. ingrauatū eſt. ⁊ illa ingrauatio etiam huc vſqꝫ progreſſa eſt.Tollite plenas ⁊cͣ. Augꝭ. Alia littera. Sumite plenas manus vobisfanillę de fornace. ⁊ aſpergat moyſes in cęlum ⁊cͣ. Suꝑiora ſigna virga ficbant. quā nō moyſes ſed aaron extendebat ſuꝑ aquā. vel ad terram percutiebat. Nunc vero interpoſitis duobꝰ ſignis de cynomīa .ſ. ⁊ mortibꝰ pecorūvbi nec aaron nec moyſes aliquid manu oꝑantur: dicitur vt moyſes fauillam ſpargat in cęlum. ambo iubent̉ ſumere. ſed ille ſpargere: nō in terram. ſꝫin cęlum. tanqͣꝫ aaron (qui datus erat ad populum) terram percutere deberet: vel in aquā vel in terram manū extendere. Moyſes vero qui erat in his