Druckschrift 
Biblia latina : Mit der Glosse des Walafridus Strabo u.a. und Interlinearglosse des Anselmus Laudunensis
Einzelbild herunterladen
 

Olli. xC. I.Ec ſuntſque nomīa ſcriptaſunt in celo.nomina filioyFoIdeum videntium.M ruꝫ iſrael. quiSecundū illud: In innocētia mea ingreſſusſum ⁊cͣ. Munduꝫ. Chriſto duce qui in tenebris egipti ſanctos illuminat. vnde dominꝰilluminatio mea ⁊ ſalus mea. q. t. ⁊cͣſingreſſi ſuntᵏ ęgiptum cū iacobImitatoribus vel familia actuū vel cogitationum vel virtutū.Singuli cum domibus ſuis inper duodecim filios iacob. xii. apl̓i deſignant̉Iſ viſionis filius j. Auditio Additus.troierūt. Ruben. Symeon. Plef Fcōfeſſio j. Merces Habitaculū fortituui. iudas. riſachar. zabulon. etdinis. Ffiliꝰ dextre .jͣ. Iudiciū Cōuerſiovel comparatioI beniamin. dan. etꝭ neptalim.In procinctu vel felicitas. jͣ. Beatus.Gad. ⁊ aſer. Erant igitur om̄esſ vel queanimę eoꝝ qui egreſſi ſunt de fęIchriſtusdiſcipuli.f § vnde in mundo erat ⁊ mundꝰ ꝑ ipſum factꝰmore iacob ſeptuaginta Ioſephſt. ⁊ ſui eum nō cognouerunt. In mundo.In cruce.aūt in ſęgipto erat: quoˣ mortuo

Martiribus primis⁊ vniuerſisᶠ fratribꝰ eius omniqꝫImitatoribus. j.qꝛ mortuū granū frumēcognatione ſua: filij iſraelꝭ creueti multū fructū affert.runt ⁊ quaſi germinantes multiplicati ſunt. ac roborati nimis imf Latitudinē mundi Sapientia carnispleueruntʸ terram. Surrexit inIdyabolus qui eſt rex ſuꝑ oēs filios ſuꝑbie.tereaʳ rex nouus ſuper ęgiptumſdixit inſipiēs ī corde ſuo nō eſt deꝰ. xp̄mIqui ignorabatꝭ ioſeph. Et ait adApoſtatas angelos Corporeas voluptatesſpopulum ſuum: Ecce populusSanctorum deū videntiū.filiorum iſrael multꝰ ⁊ fortior noSapiētia .ſ. carnis que eſt inimica deo.Corporaliter vel ſpiritualiter.bis eſt. Ueniteᶠ ſapienterꝭ oppriI numero vel merito.mamus eum. ne forte multiplice Chriſti ⁊ militie eius.tur? Et ſi ingruerit ꝯtra nosˣ belNe. Chriſto ⁊ angelis ſuis vel diſcipulislum. ſaddaturˣ inimicis noſtris.f Exuens imaginē terreni hominis. vnde egredere de terra ⁊ de cognatione tua.expugnatiſqꝫ nobisʸ egrediaturf I demones diuerſorū viciorū actifices Ivtde terra. Prępoſuit itaqꝫ eisʸ maprincipalia vicia. fTerrenorum.giſtrosʳ operum vt affligerēt eos

℟. In pentateuco excellit exodus. in quo pene om̄ia ſacramenta quibus eccleſia inſtruitur figuraliter exprimunt̉. Per corporalem em̄ exitumfiliorum iſrael de ęgipto corporali noſter exitus de ęgipto ſpirituali ſignatur. Per mare rubrū ⁊ pharaonis ſubmerſionē atqꝫ ęgiptioꝝ: baptiſmimyſterium ⁊ ſpiritualiū hoſtiū interitus. Per typici agni immolationem⁊ hebręorum liberationē. veri agni paſſio ⁊ noſtra redemptio. De cęlo datur manna: ⁊ aqua de petra. hic eſt panis qui de cęlo deſcendit ⁊ doctrinaxp̄i. In monte dant̉pręcepta atqꝫ iudiciapopulo dei: vt ſupernis ſubijciamur diſciplinis. Tabernaculū⁊ vaſa eiꝰ conſtruuntur. cultꝰ ⁊ ſacrificiaimꝑant̉. quibꝰ eccleſię ornatus ⁊ ſpiritualia ſacrificia ſignificantur. Myſtica vnctio ⁊ thimiamata cōficiuntur: quibꝰ ſanctificatio ſpiritꝰ ⁊ orationis odoramēta cōmendant̉. Hinc paulus ait: Omnes eandem eſcam ſpiritualēmandicauerūt. ⁊ oēseundem potū ſpiritualē biberūt ⁊cͣ. Hincquoqꝫ iohānes. Facta ſūt hęc inquit vtſcriptura implereturOs nō comminuētisex eo. Be. Helleſmothhebraice Exodꝰ gręcę. exitus vel egreſſuſlatine: odos em̄ viaHinc odoporion. ideſt. itinerarium.Ruben Sy. leUndecim filij iacobqui cū eo in ęgiptumingreſſi ſunt. īmo duodecī addito ioſephApoſtolos ſignificātquibꝰ verus iacob ait: Sicut miſit me pater: ⁊ ego mitto vos in mundum Erant igitur ⁊cͣ. Septuaginta animę .i. ſeptuaginta diſcipuli cumiacob .i. xp̄o ingrediuntur in ęgiptum .i. mundū miſſi .ſ. ad prędicandum.Aliter. lxx. anime ęgiptū ingreſſę: miſtice in numero remiſſionis accipiunt̉vt huic .ſ. ſeculo qd̓ per ęgiptum figuratur poſt tanta peccata det̉ remiſſiopeccatorum.Quo mortuo ⁊cͣ. Iſi. Sic poſtqͣꝫ verus ioſeph pro om̄ibꝰ guſtauitmortem. ⁊ deſtruxit eū qui mortis imperiū habebat: multiplicatus eſt populus fideliū. niſi em̄ in terra granū mortuū fuiſſet: ſolū manſiſſet.Orig. Voꝝ. Si moriatur in te ioſeph .i. ſi mortificationē xp̄i in te ſuſcipias. ⁊ mortifices membra tua peccato: multiplicātur in te filij iſrael. ſenſus .ſ. boni ⁊ ſpirituales. Si em̄ ſenſus carnis mortificentur. ſenſus animęcreſcunt. ⁊ morientibꝰ in te vicijs. virtutes augentur. ⁊ terra te multiplicatin operibꝰ bonis. quę per officium corporis miniſtrantur. Paulum multiplicauerat terra qui dicebat: permanere aūt in carne magis neceſſariū eſtꝓpter vos. Dū em̄ manet in terra .i. in carne ſua: multiplicatur credendoeccleſia acquirendo populum deo. ⁊ ab hieruſalem vſqꝫ ad illiricum euangelium prędicando.Surrexit interea. r. n. Origꝭ. All̓. Hic eſt dyabolus. qui dixit incorde ſuo nō eſt deus. qui genti ſuę .i. apoſtatis angelis dicit: Ecce populus filioꝝ iſrael ⁊cͣ. Eoꝝ .ſ. qui poſſunt mente deū videre: potentior eſt nobis. Uenite opprimamꝰ eū ſapienter. Sentit dyabolus qꝛ magnus ſit populus iſrael ⁊ fortior ipſo: quia ſępe congreſſus eſt. ſępe ſuperatur. Scitiacob luctatum eſſe ⁊ adiutorio angeli obtinuiſſe cōtra aduerſariū ⁊ inualuiſſe cum deo. Alioꝝ quoqꝫ ſanctorū luctas ſenſit. ſpiritualia certaminapertulit. timet neqn̄ eueniat bellum ⁊ conſentiant aduerſarijs eius. ⁊ deuictis eis: diſcedant de terra ſua. Videt̉ michi ex his q̨̄ patri archis ⁊ ꝓphetis de aduentu chriſti indicata fuerant: qꝛ ſentit venturum qui exuat prin

ciꝑatꝰ eius ⁊ poteſtates. ⁊ cū fiducia triūphet eos: ⁊ affligat in ligno crucis In cronicis euſebij ⁊ hieronimi legimꝰ: ꝙ poſt ingreſſum ioſeph in ęgiptum: primus amoſis regnauit annis. xxv. poſt eū nebron annis. xiij. Dehinc amenophis annis. xxi. poſt hunc mephres annis. xij. poſt quem miſphar metuſis annis. xxxvi. Deinde tithinoſis. viij. poſt eum amenophisxxxi. ſub quo amram genuit moyſen. cum eſſet annoꝝ ſeptuaginta. Omnes reges ęgiptiorum. pharaones priꝰ appellabantur: ſicut nuncptholomei ⁊ arſacidęreges perſarū. cęſareſauguſti romanorumhabebāt tamē ꝓpriavocabula ſic̄ ille ſubquo ioſeph īęgiptofuit mephres vocatꝰfuit. a qͦ vſqꝫ ad cenchrē qui filios iſraelafflixit ⁊ in mari rubro per ijt: multi pharaones fuerunt. Drige. Moral̓rPrimum requirerevolo qͥs eſt rex in ęgipto qui ſcit ioſeph: etqui neſcit. Dū em̄ ille regnaret qui ſciebat ioſeph: nō dicuntur afflicti filij iſrael.neqꝫ in luto ⁊ latereconſumpti. neqꝫ maſculi eoꝝ necati: ⁊ fęminę viuificatę: ſꝫ cūcępit regnare qui nōnouerat ioſe ph. Sidominus regit nos ⁊ſenſus mentis vl̓ aīęnoſtrę illuminatur adeo. memorans xp̄mreſurrexiſſe a mortuiſin egipto .i. in carnenoſtra. ſpiritꝰ noſterregnū cum iuſticia tenet. ⁊ filios iſrael. ideſt. ſenſus rationabiles. vel virtutes in luto ⁊ latere nō conſumit. nec curis terrenis atterit. Si hoꝝ memoriam ſenſus noſter perdideritxp̄m neſcierit. tunc ſapientia carnis q̨̄ eſt inimica deo ſuccedit in regnū. Alloquitur gentem ſuam .i. corporeas voluptates ⁊ vicioꝝ ducibꝰ ad conſilium vocatis: deliberat cōtra filios iſrael quomodo circūueniantur. opprimantur luto. ⁊ latere affligant̉. mares exponāt. fęminas alant. ędificent ciuitates ęgipti ⁊ ciuitates munitaſ. Nec putandū eſt diuinos libros ęgiptiorum geſta narrare ſine cauſa. ſed q̨̄ ſcripta ſunt ad noſtram doctrinā ſcripta ſunt. vt qui hęc audis ſi forſitan baptizatus es ⁊ annumeratus interfilios iſrael ⁊ ſuſcepiſti in te dominū regem. ⁊ poſt hͨ volueris declinare etoꝑa ſeculi agere: actus terrę ⁊ lutea explere miniſteria: ſcias qꝛ ſurrexit inte rex alius qui neſcit ioſeph. rex ęgipti. ipſe te cogit ad oꝑa ſua ⁊ lateremoꝑari ⁊ lutum. ipſe ſuꝑappoſitis magiſtris ⁊ cōpulſoribus ad oꝑa terrena flagellis agit. vt ędifices illi ciuitates. ꝑ ſęculū diſcurrere facit. maris ⁊terrę elementa pro cupiditate turbare: foꝝ litibꝰ pulſare: ⁊ pro exiguo terrę ceſpite. ꝓpinquos iurgijs fatigare: caſtitati inſidiari: deciꝑe innocentiādomi feda. foris crudelia. intra cōſcientiā flagicioſa committere. in hmōiſcito te regi ęgipti militare: qd̓ eſt mundi huiꝰ ſpiritu agi. Prępoſuit itaqꝫ magiſtros ⁊cͣ. Oriḡ. All̓. Dyabolus conuocata gente ſua: opprimere cupit rationabilem ſenſuꝫ. qui nunc figuraliter dicitur iſrael. p̨̄ficit magiſtros operū: qui cogant eos diſcere oꝑa carnis. ſecundum illud Cōmixti ſunt inter gentes. ⁊ didicerūt oꝑa eoꝝ. Docet ędificare ciuitates pharaoni: phiton q̨̄ ſignificat os defectionis. vel abyſſi⁊ rameſſes q̨̄ eſt cōmotio tineę. ⁊ on̄ .i. heliopolis q̨̄ dicit̉ ciuitas ſolis: deficit os cum mendacium loquitur a veritate ⁊ probationibus. Ille ab initio mendax fuit. ⁊ ideo tales ciuitates vult ſibi ędificari. os abyſſi: qꝛ abyſſus perditionis eiꝰ eſt locus. Alia eius ciuitas eſt cōmotio tineę. Qui em̄eum ſequitur ibi theſaurizat vbi tinea demolitur ⁊ fures ef. ⁊ fu. Ciuitatēquoqꝫ ſolis ędificat falſo nomine. qꝛ tranſfigurat ſe in angelū lucis. In