¶ Geneſis.C.III.

TFauertēs ſe a veritate. Fratio. ſꝯcupiſcentia.Iabſcondit ſeʳ adam ⁊ʳ vxor eiusſdeū .ſ. deſerentes: ⁊ qd̓ ſuū eſt amantes.Frelicta medietate in qua facti erant.Ia facie dn̄i dei in medio ligni paſ vt redeat ꝑ penitētiā. vocat. qꝛ nō vult mortem peccatoris.radiſi. Uocauitqꝫ dominus deuſſ verba increpantis ⁊ ad confeſſionē cogentis⁊ non ignorantis Fquaſi in quāta miſeria.adā ⁊ dixit ei: adaꝫ vbi es?; qui aitUocē tuā audiui in paradiſo. ⁊ tiſtulte quaſi diſpliceret nudus qui talis fueratfactus. Inon abſconditur vt eius ſcelera dominus nō videret. ſed vt ſe indignum eius aſpectuoſtendat. Artabantur enim duplici verecundiaqꝛ nunc primū obſcenū motū in menbris ſentiebant. ⁊ qꝛ propter tranſgreſſionē hoc contigiſſeſentiebātmui. eo ꝙ nudus eſſem: ⁊ abſcōdi

f §. i. quis te ad hanc informitatem adduxit. niſi ꝙ preceptū meum non obſeruaſti.me. Cui dixit deus: Quis enimindicauit tibi ꝙ nudus eſſes. niſi ꝙ ex ligno de quo tibi pręceperam ne comederes. comediſti?ſ non humiliter ꝯfitens. ſed ſuperbe ſe excuſās⁊ in auctorē mulieris culpam retorquens.Dixitqꝫ adam: Mulier quā dediſti michi ſociam. dedit michi de ligno: ⁊ comedi Et dixit dn̄s deusad mulierem: Quare hoc feciſti?Iſimiliter ſuperbe ſe excuſat. ⁊ in ꝯditorem ſerpentis iactat culpam.Quę reſpondit: Serpēs decepit

filij et ſpirituſſancti corporalibꝰ ſenſibus locali et temporali motu apparuiſſe credatur.Aug. Abſcondit ſe. ⁊cͣ. Cū deus auertit intrinſecus faciē. et homoturbat̉: fiunt ſimilia amentię. nimio timore ac pudore occulto quoqꝫ inſtīctu nō quieſcente: vt neſcientes facerent. quę aliquid poſteris ſignificarēt:ppter quos hęc ſcripta ſunt.Ad aura poſt meridiē. Unde hora nona xp̄us ſpūm emiſit. quilexta hora fuit crucifixus: vt eadē hora reſtitueret̉ homo. qͣ deꝑadiſo eſt eiectus.In medio paradiſi. abſcondit ſequi auerſus a p̨̄ceptocreatoriſ. erroris ſui ⁊arbitrij voluntate viuit.¶ Aug. Uocauitqͣꝫ d. d. adam. Increpando .ſ. nō ignorando. ⁊ hoc ad ſignificatōem ꝑtinet. ꝙ ſicut viro p̨̄ceptum eſtdatum: ꝑ quē veniret ad mulierē. ita virinterrogat̉ prior. p̨̄ceptum em̄ a dn̄o ꝑ virū vſqꝫ ad fęminam:peccatū autē a dyabolo per fęminā vſqꝫad virū. et hęc ſignificationibus plena ſūtnon id agentibus in quibꝰ facta ſunt. ſed de his id agente ſapientia de inunc autem non ſignificata referimus: ſed geſta defendimus.Uoce tua a. ⁊cͣ. Augꝭ. Hiſto. Probabile eſt ꝑ congruā creaturā ſolere humanā formā hominibꝰ primis apparere. quos tn̄ nō ꝑmiſit aduertere nuditatē in ſuꝑna ſuſtollens. niſi poſt peccatū. cuꝫ pudendū in mēbrismotū pęnali lege ſenſiſſent. Sic ergo affecti ſunt. vt ſolent homines ſuboculis hominū: quod erat pęna peccati: eū .ſ. velle latere: quem nihil latere poteſt. et carnē occultare: cū corda inſpiciat. Sed volentes eſſe ſicut dijeuanuerūt in cogitatōnibus ſuis: et obſcuratū eſt cor eoꝝ inſipiens. Seddeo auertente faciē: ſtulti facti ſunt. erubeſcebāt quidē erga ſeipſos: et ſuccinctoria faciebant. ſed magis ab illo etiā ſuccincti videri verebātur: quitanqͣꝫ familiari temꝑamento per creaturā viſibilē afferebat ad videnduꝫvelut humanos oculos. Sic em̄ apparebat: vt hominibꝰ tanqͣꝫ homo loq̄retur. ſicut abraę ad quercū mambrę. hac amicicia pudorē onerabat poſtpeccatū: quę ante dabat fiduciā. Nec nuditatē audebant oſtendere talibꝰoculis: quę diſplicebat et ſuis. dn̄s ergo nolens peccatores punire niſi pęna qua cogebant̉ erubeſcere: quis inquit indicauit tibi ꝙ nudus eſſes:niſi ꝙ ex ⁊cͣ. Inde em̄ mors concepta ex dei ſententia qui ſic minatus fuerat. fecit aduerti cōcupiſcibiliter mēbra: vbi dicti ſunt aperti oculi: et ſecutum eſt quod puderet.Iſ. Miſti. Vocē tuā ⁊cͣ. Reſpondet voce eius audita ſe occultaſſe:quia nudus erat. Iam ſtulte reſpondit. quaſi deo nudus diſpliceret: quēnudū fecerat. Sed qd̓ cuiqꝫ diſplicet: hͦ deo diſplicere arbitrat̉. Sublimiter vero intelligenduꝫ eſt quod dicit̉. Quis em̄ indicauit tibi ⁊cͣ. Nuduserat a ſimulatōne. ſed veſtitus diuina luce. vnde auerſus. et ad ſeip̄m conuerſus (quod ſignificat de illa arbore comediſſe) nuditatē ſuā vidit: et diſplicuit. quia nō habebat aliquid ꝓprium. et more ſuꝑbię ſe nō accuſat ꝙmulieri cōſenſit: ſed in eaꝫ culpam refundit. et de aſtutia quā conceperat.in deū retorquet ꝙ peccauerat. vnde addidit: Mulier quā dediſti mi. ⁊cͣ.ꝓpriū eſt peccātibꝰ. deo tribuere velle vnde accuſant̉. quod inde eſt. quiaſic peccauit homo vt vellet eſſe par deo. liber .ſ. vt ille ab omni dominio.Quoniā ergo in maieſtate illi par eſſe nō potuit: in peccato eū ſibi contendit facere parem. imo eū vult oſtendere nocentem. ſe aūt innocentē. M ulier autē culpā refert in ſerpentem. quaſi obtemꝑare coegiſſet. aut ip̄a potuerit verba ſerpentis audire: et pręcepto non obedire.Grego. Bocauitqꝫ deus adā. Quia vidit in culpa lapſum iā ſubpeccato velut a veritatis oculis abſconditū. quia tenebras erroris eius nōapprobat: quaſi vbi ſit peccator ignorat. eumqꝫ vocat ac requirit dicens.Adam vbi es? dum vocat. ſignificat quia ad pęnitentiā reuocat. dum requirit inſinuat: quia peccatores iure damnatos ignorat:Dixitqꝫ adam. M. q. d. ⁊cͣ. Augꝭ. non dicit peccaui. Superbia eniꝫ

habet confuſionis deformitatem. nō confeſſionis humilitatem. Ad hͦ autēſcriptum eſt. ⁊ interrogatōes ad hoc facte vt veraciter ⁊ vtiliter ſcriberēturvt ſciamus quando ſuperbi laborent hodie conantes malum in creatorē referre. ⁊ ſi quid boni faciūt ſibi tribuere. Mulier quā. d. m. ſ. ⁊cͣ. quaſi adhoc data ſit. vt non ipſa obediret viro ⁊ ambo deo.¶ Gre. in moralibꝰ li. iiij. Mulier q. m. d. ⁊cͣ. Quattuor modis peccatūꝑpetratur in corde. quattuor cōſūmatur in opere. In corde ſuggeſtione d̓lectatione. conſenſu.et defenſionis audacia. Suggeſtio fit ꝑaduerſariū. Delectatio fit per carnē. Conſenſus ꝑ ſpūm. Defenſiōis audacia perelationem. Culpa enim quę terrere mentem debuit: extollit.Unde et ſerpens ſuaſit. Eua de lectata ē.Adam ꝯſenſit. qͥ etiārequiſitus culpā confiteri ꝑ audaciam noluit. Sic quotidie hoſtis occultus ſuggeritEua .i. carnalis ſenſus delectatōi ſe ſubſternit. Adam mulieri p̨̄poſitus ꝯſenſit. qꝛſpūs .i. ratio a rectitudine infirmatus inclinatur. Adam requiſitus cōfiteri culpā nōluit: quia ſpūs peccādo a veritate diſiunctus. eo ipſo in ruinę ſuę audaciānequius declinat. Adam ꝑ timorē ſeip̄m abſconſurꝰ fugerat: ſed tamē timens tumebat. Cū eī ex peccato pęna metuit̉: et amiſſa dei facies nō amatur: timor ex tumore eſt nō ex humilitate. Suꝑbit em̄ qui peccatū: ſi liceatimpune nō deſerit. Iiſdē etiā quattuor modis peccatū cōſūmatur. in oꝑeprius latens culpa agit̉ Poſt etiā ſine cōfuſione aꝑitur. De hinc in cōſuetudinē ducit̉. Ad extremū falſę ſpei ſeductione. vel obſtinatōne miſeręeſperatōnis nutritur.Aug. Et dixit d. d. ad mulie. Nec iſta confitet̉ peccatum. ſed refert inalterū. in impari ſexu: pari faſtu. ex his tamē natus dauid dicit vſqꝫ in finem ſęculi Ego dixi domine miſerere mei. ſana aīaꝫ meā qꝛ peccaui tibi.hoc ab iſtis dicendū fuit: ſed nondū peccatoꝝ cōciſę ceruices reſtabāt. Labores et dolores mortis. et cōtritio ſęculi. et gratia dei quę in tempore ſubuenit. docens afflictos nō de ſe pręſumere. Serpens decepit ⁊cͣ. quaſi cuiuſtibet ꝑſuaſio pręualeat dei pręcepto.Aug. Ser. dece. Qūo his verbis .ſ. Scit em̄ deus ꝙ in quocūqꝫ ⁊cͣ. crederet deū ſe a re bona ⁊ vtili prohibuiſſe. niſi ineſſet menti eius amor ille ꝓprię poteſtatis. ⁊ de ſe ſuꝑba pręſumptio. quę per temptationē fuerat conuincenda aut ꝑimenda? Deniqꝫ nō contenta ſuaſione ſerpentis aſpexit lignum bonum eſu. ⁊ decoruꝫ aſpectu. nec credēs inde ſe poſſe mori. forte putauit deū alicuiuſ ſignificatōis cauſa hͨ dixiſſe. Si manducaueritis. m. m.Ideo manducauit ⁊ dedit viro ſuo. fortaſſis cū aliqua ſuaſione quā ſcriptura intelligendā reliquit. Vel fortaſſe nō fuit ſuaderi neceſſe cum eo cibo. non videret eam mortuā eſſe.Augu. Notandū ꝙ nō diabolꝰ eſt ꝑmiſſus fęīaꝫ tentare niſi ꝑ ſerpentēnec virum niſi per fęminam. Serpente em̄ velut organo vſus eſt. mouensnaturam eius ad exprimendos ſonos verboꝝ ⁊ ſigna. quibꝰ ſuam mōſtraret voluntatem. In muliere vero quę rationalis erat. non eſt ipſe locutusſed perſuaſio eius. qͣꝫuis inſtinctu adiuuaret interius: qd̓ ꝑ ſerpentem gerebat exterius. Serpēs ergo nec verba intelligebat: nec rationalis eſt factaQd̓ em̄ verbis marſoꝝ ſerpentes trahunt̉ de latebris. dyabolica vis eſt.qd̓ permittitur ad primi facti memoriam. vt ſciatur: quia ſit ei cum hoc genere familiaritas. Callidiſſimus dictus eſt ſerpens: ꝓpter aſtutiā dyaboliLocutus eſt autem ſicut aſina balaam. Sed hoc dyabolicum: illud angelicum. Boni enim ⁊ mali angeli ſimiliter operantur: ſic ut moyſes ⁊ magipharaonis.Hic aūt quęrendum eſt. vtrum ab initio ſua poteſtate delectatus diſceſſerit ab illa ſocietate ⁊ charitate bonoꝝ angeloꝝ: an in ſancto cętu fuerit aliquādo angeloꝝ iuſtus ⁊ beatus? Dicitur em̄ ideo cecidiſſe. qꝛ inuidit homini facto ad imaginem dei: ſed inuidia ſequitur ſuperbiam. Inuidendi em̄ cauſa eſt ſuperbia: quę eſt amor ꝓprię excellentię. Inuidia vero