Alc. Quaſi cur fugitis ſcientiam latentem.Noua exquirite maliqꝫ boniqꝫ ſcientiā penetraCur pręcepit vobis deus. vt nonte. vnde Aque furtiue dulciores ſunt.comederetis de om̄i ligno ꝑadiſi?Cui reſpondit mulier. de fructu li

gnorum quę ſunt in paradiſo veſcimur: de fructu vero qͥ ē ī medioparadiſi. pręcepit nobis ne comederemus. ⁊ ne tangeremꝰ illd̓: ne

¶ Quis aūt ſanus dicat: melius nō crearet quē pręſciebat ex alteriꝰ iniqͥtate corrigi. qͣꝫ quē pręſciebat pro ſua iniquitate damnari? hoc eſt dicere:Velius eſt nō eſſe qui alterius malo miſericorditer bene vtendo coronet̉:qͣꝫ eſſe malū. qui pro ſuo malo iuſte puniat̉.¶ Aug. Sic aūt mouent̉ quidam ꝙ deus adam tentari permiſerit: quaſi non videant om̄es dyaboli inſidijs quotidie tentari. qd̓ deus permittit:forte. qꝛ probatur ⁊ exercetur virtus. ⁊ eſt glorioſius non conſenſiſſe: qͣꝫ tentari nō potuiſſe. cumetiā conſentiētes prębeant exemplū iuſtiscupiditatem deuitandi. ⁊ tumorem ſuꝑbiendi. fruſtra ergo dicitur Nō crearet dequos pręſciebat malos futuroſ. Sciebatem̄ bonis profuturoſ⁊ iuſte pro mala voluntate puniendos.¶ Dicit aliquis. Si deus vellet: ⁊ iſti boni eſſent. Sꝫ meliꝰ voluit. vt qd̓vellent: eſſent. Sꝫ boni n̄ infructuoſe. mali aūt impune nō eſſent: ⁊ eo ipſovtiles eſſent. Sꝫ p̨̄ſciebat ꝙ eoꝝ futura eſſet mala volūtas. p̨̄ſciebat ſane:qꝛ ⁊ falli nō p̄t eiuſ p̨̄ſcientia: nō ideo ipſiꝰ. ſꝫ illoꝝ eſt Cur ergo creauit qͦstales futuros eē p̨̄ſciebat? Quia p̨̄uidit quid boni de malis eoꝝ eſſet facturus. Sic em̄ fecit eos vt relinqueret eis vnde aliquid facerent. ⁊ ſi culpabiliter aliquid facerent: illū de ſe laudabiliter operantem inuenirent. A ſehabent voluntatem malaꝫ. ab illo naturam bonam. ⁊ iuſtam pęnam: ⁊ ſibi debitum locum. Alij exercitationis adminiculū ⁊ timoris exemplū.¶ Poſſet inquiūt voluntatem eoꝝ vertere in bonum? qꝛ om̄ipotens: poſſet. cur non fecit? quia noluit. cur noluit; ipſe nouit. Non debemuſ plus ſapere qͣꝫ oportet. puto aūt nō parui boni eſſe rationalem creaturā: quę malorum comparatione cauet malum. qd̓ genus bonę creaturę nō eſſet. ſi deusomnes voluntates in bonū verteret: ⁊ nulli iniquitati pęnam infligeret. eteſſet ſolū genus. qd̓ nulla peccati ⁊ ſupplicij comꝑatione ꝓficeret. prouidetbonos. ⁊ malos futuros: ⁊ creat. ſe ipſum ad fruendū pręſtans bonis: multa etiā largiens malis.Cur pręcepit ⁊cͣ. Strabꝰ Ideo callidus hoſtis: interrogat hoc. ⁊ mandatū dei memorat: ne cū peccauerit. excuſationē habeat quaſi oblita.Grego. In moꝝ. li. xxiiij. Cur pręcepit ⁊cͣ. Idem quotidie agit hoſtishumani generis. verba dei de cordibus hominū molit̉ euellere. ⁊ minas leuiare: ⁊ ad credendū qd̓ falſo promittit. inuitat. Inuitat em̄ ad temꝑaliavt leuiet ꝙ deus minet̉ ęterna ſupplicia. Spondens ſiquidem gloriā pręſētis vitę. dicit: guſtate ⁊ eritis ſicut dij. ⁊ temꝑalem concupiſcentiā tangite⁊ in hoc mundo ſublimes apparete. ⁊ cū timorē diuinę ſentētię conat̉ amouere. qd̓ammodo dicit: Cur pręcepit vo. do.¶ Aug. Querit̉. Cur deus hominem tentari permiſerit: quē decipiendūeſſe pręſcierit? Sed non eſſet laudabile homini ſi bene viuere poſſet: qꝛ nemo male viuere ſuaderet. cū in natura poſſe ⁊ in poteſtate haberet velle nōconſentire. deo iuuante. Recte ergo tentari fuit ꝑmiſſus. qui facturꝰ eratpropria voluntate aliquid per culpam. ⁊ ordinandus dei ęquitate per pęnam: vt oſtenderet animę ſuꝑbę ad eruditionē futuroꝝ. qͣꝫ recte vtereturanimaꝝ malis voluntatibꝰ: cū ille bonis naturis peruerſę vterent̉.¶ Quidam alienare conant̉ naturā dyaboli a creatura dei. ⁊ alteꝝ dareei principiū contra deū. qui nō intelligūt omne qd̓ eſt bonuꝫ eſſe: ⁊ ab alioeſſe non poſſe. malam voluntatem inordinate moueri bona inferiora ſuperioribꝰ p̨̄ponendo. qua poteſtate rationalis creaturę ſpiritus delectatꝰ tumuit. ⁊ cecidit: ⁊ inuidia tabeſcit. In quo tn̄ bonum eſt ꝙ viuit ⁊ viuific atcorpus: ſiue aereum. vt dyaboli: ſiue terrenū. vt hominis.Aug. Nec putandū ꝙ homo deijceretur. niſi pręceſſiſſet in eo quędaꝫelatio comprimenda. ut ꝑ humilitatē peccati ſciret ꝙ falſo de ſe preſumpſerit. ⁊ ꝙ nō bene ſe habet natura: ſi a faciente receſſerit. Cōmendatur enimquale bonū deus ſit: quādo nulli bene eſt ab ipſo recedere.Hęc quęſtio de beata vita. vtrum habuit eā? cū incertum ſit an ſit permanſura: an ſuccedat miſeria? poteſt de primo homīe fieri. Si em̄ peccati⁊ pęnę pręſcius erat: beatus eſſe nō poterat. ergo in paradiſo beatꝰ nō eratSi em̄ pręſcius nō erat: per hanc ignorantiā eiuſdem beatitudinis incertꝰquomodo vere beatus? Si falſa ſpe certus: Quomodo nō ſtultꝰ? Sꝫ hominis in animali corpore conſtituti cui obedienti dandū erat conſortiumangeloꝝ ⁊ mutatio corporis ex animali in ſpirituale: poſſumus quodāmodo intelligere beatam vitam: etiā ſi non erat preſcius futuri peccati. ſic̄ necilli de quibꝰ dicit̉: vos qui ſpirituales eſtis: inſtruite hmōi in ſpiritu lenitatis ⁊cͣ. beati erant. qꝛ ſpirituales erant. non corpore: ſed iuſticia. quantomagis aūt beatus erat homo ante peccatuꝫ. qͣꝫuis incertus ſui caſus? Qui

gaudebat de pręmio futurę mutationis: ſic vt nulla eſſet tribulatio: cui patientia militaret. Quāuis em̄ non vana p̨̄ſumptione de incerto certꝰ. velut ſtultus: ſed ſpe nō infidelis. beatus eſſe poterat: minuſ qͣꝫ in vita ſanctorum angelorum.¶ Non fruſtra putari poteſt ab initio temꝑis dyabolum cecidiſſe. nec cūſanctis angelis pacatum aliquādo vixiſſe ⁊ beatum: ſed mox apoſtataſſeUnde Ille homicida erat ab initio. In veritate nō ſtetit. vt intelligamꝰqꝛ in veritate non ſtetit ex quo creatus eſtqui ſtaret: ſi uoluiſſetQuomodo em̄ beatus inter angelos fuit: qui futuri peccatiatqꝫ ſupplicij pręſciuſnō fuit? Quęrit̉ autēcur non fuerit? Ne qͣꝫem̄ ſancti angeli beatitudīs ſuę eternę ſūtinſcij. neqꝫ eternę vitę ſūt incerti. Forte deꝰ dyabolo reuelare noluit. quid facturꝰ vel paſſurꝰeſſet. cęteris vero reuelare voluit. qꝛ in veritate māſuri. Sꝫ hic nō ęqͣliterbeatꝰ. īmo nō plene beatꝰ. qꝛ plene beati d̓ beatitudine certi. Sꝫ qͣliter diſcernebat̉ a cęteris. vt deꝰ ei quę ad ipſum pertinerent non reuelaret: cumnon prius vltor: qͣꝫ peccator? Non em̄ damnat innocentes. an de alio genere angelorum ſint. quibꝰ nō dedit deus pręſcientiā de ſe ipſis? Quomodo aūt beati eſſe poſſint. quibꝰ eſt incerta ſua beatitudo. Quidā em̄ ſenſerunt nō fuiſſe dyabolū in illa ſublimi natura angelorum. quę ſupercęleſtiſeſt: ſed eoꝝ qui inferius in mūdo facti ſunt. per officia diſtributi. tales em̄fortaſſe poſſet aliquid illicitū delectare: quā delectationē ſi peccare noluiſſent. libero arbitrio cohiberent. Sicut homo. maxime primus: qui peccatipęnam. nondū habebat in menbrisHic aūt quęrendū eſt. vtꝝ ab initio ſua poteſtate delectatus diſceſſerit ab illa ſocietate ⁊ charitate bonoꝝ angeloꝝ: an in ſancto cętu fuerit: aliquādo angeloꝝ iuſtus ⁊ beatus? Dicit̉ em̄ ideo cecidiſſe. qꝛ inuidit homini facto ad imaginem dei: ſed inuidia ſequit̉ ſuperbiā. Inuidendi em̄ cauſa eſt ſuperbia: quę eſt amor proprię excellentię. Inuidia vero odiū fęlicitatis alienę. Qui em̄ amat excellentiā. vel paribꝰ inuidet. qui ęquant̉. velſuperioribꝰ: quibꝰ nō ęquat̉. vel inferioribꝰ: ne coęquentur. Quando autēdyabolū ſuꝑbia deiecerit: vt naturā ſibi bonam praua voluntate peruerteret: ſcriptura nō dicit. ſed ex hac homini inuidiſſe ratio oſtendit.¶ Dicere aūt de angelis ꝙ in ſuo genere beati eſſe poſſunt damnatōnisvel ſalutis incerti. quibꝰ nec ſpes eſſet. ꝙ aliquando in ipſa mutatione inmelius certi futuri eſſent: nimia p̄ſumptio eſt. niſi forte dicatur. ita creatosmundanis miniſterijs diſtributos: ut pro recte geſtis accipiant vitā beatāde qua poſſent eſſe certiſſimi: ⁊ eius ſpe dici beati. de quibus ſi dyaboluscecidit: ſimile eſt ei ꝙ cadunt homines a iuſticia fidei ſuꝑbia ſimili. Sedaſſerant duo genera angeloꝝ qui poſſunt: vnū ſuꝑcęleſtiū: in quo nunqͣꝫfuit qui cecidit. Alteꝝ mundanoꝝ: in quo fuit. Michi aūt vnde aſſerant:non occurrit.¶ Aug. Sed nō fruſtra putandū eſt ab ipſo creaturę exordio .i. ab initiotꝑis vel ꝯditionis ſuę cecidiſſe. ⁊ nunqͣꝫ in veritate ſtētiſſe. vnde quidamin hanc maliciā libero arbitrio non eſſe flexum: ſed in hac qͣꝫuis a deo putant eſſe creatum. ſecundū illud. hoc eſt initiū figmenti dei qd̓ fecit deus:vt illudatur ei ab angelis eius. ⁊ alibi. Draco iſte quem formaſti ad il. ei.tanqͣꝫ primo factus ſit malus. inuidus. ⁊ dyabolus. nō voluntate deprauatus. Sed fecit deus om̄ia bona valde. qͣꝫuis nō indocte conent̉ oſtendere: non tm̄ prima conditione. ſed etiā nunc: deprauatis tot voluntatibꝰ⁊ auerſis ęque omnia creata in ſumma bona valde eſſe: non ꝙ mali ſintboni: ſed nō efficiunt malicia. vt ſub dei imperio ordo vniuerſitatis in aliquo rumpatur. cum etiā malis voluntatibꝰ ſint certi limites poteſtatum. ⁊ta. pondera meritoꝝ. Sed qꝛ iniuſtū eſt. vt nullo merito hoc in aliquo deusdamnet. qd̓ creauit. nō naturā. ſed voluntatē malam puniendā eſſe credēdum eſt. nec eius naturam ſignificatam cū dicit̉: hoc eſt initiū figmēti dei⁊cͣ. Sed corpus aerium qd̓ tali voluntati aptauit. vel ipſam ordinationēin qua eū etiā inuitum fecit vtilem bonis. vel ꝙ pręſciens malum voluntate futuꝝ: fecit tn̄ eum pręuidens. quāta de illo ſua bonitate eſſet facturus.Initiū aūt figmenti dicitur. nō ꝙ primitus conditus. vel in principio malus conditus: ſed cum ſciret eū voluntate malum futurum. vt bonis noceret: creauit eum. vt de illo bonis prodeſſet. Sic em̄ luditur. cū ſanctis proficit temptatio eius. Initiū ad illudenduꝫ: quia ⁊ mali homines. quos deus futuros preſciuit vel pręuidit. creauit tamē ad ſanctoꝝ vtilitatem. Similiter luditur cum pręſtatur ſanctis eoꝝ cōparatione cautela. ⁊ ſub deohumilitas. et exercitatio ad tolerandos malos. ⁊ probatio ad diligendos