Ine homo in tenebroſam adducatur habitationem.ſcauſali ter.cęli. ⁊ʳ illuminent terra. Etꝭ factūIin manifeſto.eſt ita. Fecitqꝫ deus duo magnaluminaria. Luminare maius. vtpręeſſet diei ⁊ luminare minus.ſ virorum numeroſitatē. j.§ ad decorē noctisvt p̨̄eſſet nocti. ⁊ ſtellaſ. ⁊ poſuitF luce ſapientie.eas in firmamēto cęli. vt luc eretſuper terram. ⁊ p̨̄eſſent diei ac no

f ſperfectorum. jparuulorum.cti: vt diuideretᶠ luce acˣ tenebraſf ſquia que ſaciēda placebant vt fierent. factaplacuerunt vt manerentEt vidit deus ꝙ eſſet bonuꝫ. Et§ auguſtinus. quarta diſtinctio.factum eſt veſpere ⁊ mane diesquartus. Dixit etiam deus. Profſquia vicinior eſt aqua celo quā terra. preordinantur aquatilia. ſaquarū dicuntur reptiliaquia pauca repunt in terra. pedibus gradiūturplura. §piſces. ſ renatos per ſacramentum baptiſmi.ducant aquę reptileʳᶠ aīę viuētiſ

oportunis temporibus terram illuminant. Aliquotiens em̄ nebuloſus aerobſiſtit. ortus etiā ſol. maiori lumine lunam. ſtellaſqꝫ ne terrā illuminent.impedit. Vnde ⁊ ſic vocatur: quia ſolus obtuſa luna ſtelliſqꝫ cęteris perdiem fulgeat terris.¶ Fecitqꝫ deus. d. m. l. Beda. Luminaria magna poſſumus accipere. nō tam alioꝝ comparatione: qͣꝫ per ſe. vt cęlū dicit̉ magnū. ⁊ magnūmare. Sol em̄ magnus dicit̉. qꝛ complet orbem terrę ſuo calore: ſicut lunaſuo lumine. quę in qͣcunqꝫ parte cęli fuerint. totam terrā illumināt: ⁊ a cunctis videntur. Magnitudinis eoꝝ magnum eſtargumentū: ꝙ oībushominibꝰ idem orbiseoꝝ videtur. Nam ſilonge poſitis minor.⁊ ꝓpe maior: exiguitatis indiciū eſſet.¶ Luminare maius. ⁊cͣ. B. Solē .ſ.nō ſolū corporis forma. ſed luminis magnitudine: quia luminare minus ⁊ ſtellasilluſtrat. Maior eſtetiā in calore: qꝛ mundum calefacit: cū pręteritis ante eius creationē diebꝰ. nihil caloris habuiſſet. Ꝙ aūt ęqualis vniuſqꝫ magnitudinis luna cū ſole cernitur. hinc eſſeaiunt: ꝙ multo longinquior a terris atqꝫ altior qͣꝫ luna incedit. ideoqꝫ magnitudo eius a nobis non poſſet dinoſci Omnia em̄ longius poſita vidētur breuiora.¶ Et luminare minus ⁊cͣ. Etſi lunam ⁊ ſtellas maiores in die aliquando videri ꝯtingat: nō tn̄ diei. ſed nocti lucis ſolatiū eas afferre ꝯſtat̉¶ Aug. Tunc em̄ noctis in exordio videt̉ luna cū plena eſt. alias nō. etꝑ diē incipit videri ante plenitudinē ⁊ in progreſſu noctis.Ut lucerent ⁊cͣ. Hęc de magnis luminaribꝰ intelligi poſſunt ⁊ ſtellis. ut qd̓ dictum eſt. vt p̨̄eſſent diei. ad ſolem ſpecialiter. qd̓ ſubiunctumeſt. ⁊ nocti: ad lunam ⁊ ſtellas pertineat. Qd̓ vero additur. vt diuiderentlucem ac tenebras. omnibꝰ ęque conueniat: quę quocūqꝫ incedunt. lucē circunferunt. Vnde. Abſunt: tenebroſa cuncta relinquūt. Si quęrat̉ qualepotuit eſſe lumen diurnum ante creationem ſydeꝝ? Reſpondemus. qualevidemus ſolis ortu proximante. nec dum apparente. quando ſcilicet lucetobtuſis radijs ſtellaꝝ dies: ſed minime ſol ortus refulget.Miſt. Die qͣrta micuerūt lumīaria ī firmamēto cęli .i. legiſdoctores ſcripturę ſanctę inhęrentes. ⁊ inferioribꝰ lumē ſapientię demonſtrātes. Prodijt quoqꝫ ſiderum turba .i. viroꝝ doctoꝝ ſcilicet ⁊ legiſperitoꝝ numeroſitas. qui in huius vitę nocte fulgentes. diuidant ſcripturę ſenſibilia ⁊ intelligibilia. quaſi inter lucē perfectoꝝ. ⁊ tenebras peccatoꝝ: faciētes ſigna virtutum ⁊ miraculoꝝ. Qui ſunt in tꝑa ⁊ annos: qꝛ ꝓprijs temporibꝰ viuunt⁊ tranſeunt. Verbū aūt domini inęternum manet. Bene aūt terra germinauit primo: ⁊ poſtea facta ſunt luminaria: quia poſt bona opera venit illuminatio. qua videtur ſpecies ſupernę veritatis.¶ Moraliter. Quarto die quo in illo firmamento diſciplinę. mens ſpirituales intelligentias operat̉ atqꝫ diſtinguit: videt quę ſit incōmutabilisveritas: quę ſicut ſol fulgeat in anima. ⁊ quomodo anima ipſiꝰ particepsfiat. ⁊ corpori ordinem ⁊ pulcritudinem tribuat: tanqͣꝫ luna illuminans noctem. Et quomodo ſtellę omnes .i. intelligentię ſpirituales. in huius vitęobſcuritate: tanqͣꝫ in nocte fulgeant.Et factū eſt ue. et ma. ⁊cͣ. Beda. In hac veſpera populus dei in ęgipto agnū obtulit: ⁊ verus agnus ſacramenta ſui corporis inchoauit. Inhoc mane. populus iſrael iugum ſeruitutis excuſſit: et chriſtuſ nos ſuo ſanguine redimens. a dyaboli ſeruitute liberauit. quę dies lunę pleniſſime increatione mundi quarta proceſſit. At in tempore dominicę paſſionis. altioris gratia ſacramenti in quintā ſabbati incidit. vt dominus ſexta ſabbati crucifixꝰ. ſabbato in ſepulcro quieſceret: ⁊ prima ſabbati reſurgeret. Inqua nobis reſurgendi. ⁊ lucē ꝑpetuam intrandi ſpem atqꝫ fidē donaret.¶ Et factū eſt. v. ⁊cͣ. Iſi. Miſtice. Mane qͣrte diei regnū dauid. Hęcętas ſimilis eſt iuuentuti. que inter om̄s regnat ętates ⁊ firmum eſt omniūętatum firmamentū. Vnde comparat̉ quarto diei: quo facta ſunt ſiderain firmamento cęli. Splendor ſiquidem ſolis regni figurat excellentiam.plebem obtemperantem regi lunę ſplendor oſtendit: tanqͣꝫ ſinagogam.Stellę vero principes eius ſunt: et omnia fundata in regni ſtabilitate

qͣꝫ in firmamento.¶ Dixit etiā deus. p. a. r. Poſt ornatū quarto die cęli faciē luminaribus: ornantur ſuis animalibꝰ die quinto inferiores mundi partes. aquęſcilicet ⁊ aer.Augu. Dixit etiā. d. Produ. a. rep. ⁊cͣ. Oportebat in creandis habitatoribꝰ inferioris partis. quę totā ſępe terra vocat̉. prius ꝓduci ex aquisanimalia: poſtea de terra. eo ꝙ ita ſit aeri aqua ſimilis. vt eius exalationibus pingueſcat. ⁊ ſpiritum ꝓcellę ⁊ ventoſfaciat. ⁊ nubila cōtrahat: aues ſuſtīeat volātes. Eſt ergo ordoſeruatus: vt priꝰ memorentur animalia aquarum qͣꝫ terrarumNec putanduꝫ eſt p̨̄termiſſum eſſe aliqd̓elementū: quāuis deaere tacere videaturSꝫ aer ad cęlū moreſcripturę pertinere intelligit̉: ſi qua ſunt ineius ſuperioribꝰ pacatiſſima ſpacia. vl̓ adterram. ꝓpter turbulentum ⁊ caliginoſuꝫlocum. qui humidaexalatione pingueſcit: qͣꝫuis ⁊ ipſe aliquādo cęli nomine nuncupet̉. Ideonon eſt dictum. ꝓducant aquę reptilia. ⁊ aer volatilia: ſed vtrunqꝫ ex aqͥsproductum eſſe narratur. Quidquid em̄ aquaꝝ ſiue labiliter vndoſumſiue vaporaliter tenuatū eſt: vtrunqꝫ tn̄ humidę naturę deputatur. Inde quidam elementa ſic diſtinguūt. vt oculos ad ignē. aures ad aerē pertinere dicant: olfactū ⁊ guſtū tribuant humidę naturę. Tactus aūt cōgruit terrę. Ignis tn̄ omnia penetrat: vt motū in eis faciat. Inchoat em̄ anima motū ſuum in omnibꝰ ſenſibꝰ a ſubtilitate ignis: ſed nō in omnibꝰ adidem peruenit. In viſu em̄ peruenit rep̨̄ſſo calore vſqꝫ ad eius lucem. Inauditu. vſqꝫ ad liquidiorem aerem calor ignis penetrat. In olfactu. tranſit aerem purum: ⁊ peruenit ad humidā exalationem. vnde craſſior hͨ aura ſubſiſtit. In guſtu vero etiā hanc tranſit: ⁊ peruenit ad humorem corpulentiorem. Quo traiecto. cū ad terrenam peruenit grauitatem: tangendi vltimum ſenſum agit. Hunc ordinem non ignorabat. qui conditioneꝫeorum quę intra mundū ſunt inducens. priꝰ cęli lumina. poſt aquaꝝ animantia: terraꝝ poſtrema narrauit. nec aerem prętermiſit. ſed quietiſſimampartem eius cęlo: turbulentā aquę vel terrę deputauit. Unde ⁊ pſal. oīaſuperiora cęlum dicendo. Laudate dn̄m de cęlis. om̄ia inferiora terrę nomine comprehendit: Laudate dn̄m de terra ⁊cͣ. vbi ſpiritus tempeſtatis⁊ om̄es abyſſi nominantur. Et ignis iſte qui vrit tangentem. qui de terrenis ⁊ humidis mōtibꝰ ita exiſtit: vt vertatur in aliud elementum. Ac perhoc in ſuperiorem tranquillitatem euadere non valens. in iſta pinguioriparte turbulentis motibꝰ agitatur: ad temperandum eius rigorem. ⁊ advſus terroreſqꝫ mortaliū. In ſummo aūt aer tam tenuis eſſe dicitur. vt neqꝫ nubibus obumbretur. nec vento turbetur. nec aues ſuſtineat. nec homines ſiqui forte aſcenderint craſſiori ſpiritu alat: ſicut aer iſte. Aer tamē eſt⁊ in humidam naturam tꝑe diluuij conuerſus creditur. Aereos etiā cęloſdiluuio periſſe in quadā canonica epiſtola legi. Qd̓ intelligendū non eſtniſi in aquaꝝ naturam pinguioris aeris qualitate conuerſos.¶ Animę uiuentis. Augꝭ. i. quę ſunt in animabus viuis. ſicut diciturIgnobilia hominum .i. qui ſunt in hominibꝰ ignobiles. Qd̓ quidā ꝓptertarditatem ſenſus putant dictum eſſe. vel quia piſces nullius ſint memorię. ſed certiſſimum eſt eos habere memoriam.Augu. De conuerſione elementorum quęſtio eſt. Alij dicunt omniapoſſe conuerti in omnia. Alij aliquid ꝓprium eſſe ſingulis: qd̓ in alteriusqualitatem nequeat conuerti. Dicit̉ etiam nichil ſine igne videri. nec ſineterra tangi. ⁊ ſic omnia omnibꝰ ineſſe: ſed vnūqd̓qꝫ ex eo qd̓ plus habetvocabulū accepiſſe. Inde aūt caloris priuatione cum corpus nimiū frigeſcit: ſenſus obtunditur. quia motꝰ pigreſcit. qui ex calore ineſt corpori: dūignis aerem. aer humorem. ⁊ humor terrena afficit. ſubtilioribꝰ craſſiorapenetrantibꝰ. Aer ergo ſuperior. quia ad cęleſtem pertinet partem. vel qꝛnullum viſibilem habet habitatorem. neqꝫ prętermiſſus eſt cęlo nominato: nec annumeratus in creandis animalibꝰ. Inferior vero nō niſi ex aqͥsaccipit animalia. Qd̓ em̄ humidū eſt. aues ſuſtinet. quę innituntur pennis volantes: vt piſces quibuſdam ſuis alis natantes. Vnde ex aquis dicuntur producta volatilia. Aquaꝝ em̄ natura bipertitum locū ſortita eſt.