IX.

5dator eſt medius inter deum ⁊ hoīemj. ſnouūteſtamentiʳ mediator eſt: quod inf5 ideo melius dixit ſquia celum promutit ſqͣꝫeſſent promiſſiones veterisT melioribus repromiſſionibus ſā§ confirmatum eſt vt duretᶠ § teſt. jͣ. § id eſt. ſi inculpabiles eſſent eius obſeruatores ſid eſt. perfecte mundaſſet hominem.citū ē. Nā ſi illud priusª a culpaFoportunitas.vacaſſet: non vtiqꝫ ſecundi locus īf 5 ſꝫ inquiritur. et hoc auctoritate hieremie. jͣ. ſ qͥin lege erant.qͥreretur. Unde vituperans eosf5 quia lux mundo. j. F paulatim appropīquāt.tempus chriſti dies vocat. qꝛ pulſis tenebris luxque illu. om. ho. veni. in hunc mun. in mundo apparuitdicit: Ecce dies veniēt dicit dn̄s:f F implebo ſ vel conſummans dabo. jͣ. ſ vt dominetur eis. jͣ. ſ iudeos. qui in duo regna diuiſi poſtſalomonem.⁊ʳ conſummaboˣ ſuꝑ domū iſraelf ſ in quo fiet quod promiſſum eſt abrae.⁊ ſuper domum iudaʸ teſtamentuꝫſ qd̓ non ſit de terrenis. vt illud vetus lex ſcilicetin ſina datanouum. Non ſecundum teſtamentum quod feci patribus eorum. inf ſ quaſi per ſe ſurgere de lecto non potentiū. velquaſi nutrix paruulorum.die quaᶠ apprehendi manum eorūvt educerem illos de terra ęgipti:§ apprehendi. ſed ſecce qūo vituꝑaueritquoniam ipſi non permanſeruntlege data in ſyna quia fecerunt vitulum in oreb⁊ adorauerunt ſculptilein teſtamento meo. ⁊ ego neglexif ſ ne indignemini ſi dico neglectos quia dominꝰdicitj. ſ vere nouum. non ſecundum illud. qꝛ hoceſt teſt.eosſdicit dominus. Quia hoc ēordinabiliterteſtamentum quod diſponam dof C omnium videntium deum. F non modo. ſedI prefinitos ſ credite. quia dominus dicitmuiſ iſraelꝭ poſtᶠ dies illosˣ dic̄ dof Fecce teſt. ſ vel dabo ſ per ſpiritumſanctum.minus. dando leges meas in mē

5 intelligentias. Iin voluntates. quia ⁊ intelligent. ⁊ voluntate ſeruabunt. ſillud in lapidetes eorum. ⁊ in corda eorum ſupervt maneat in eternum quia dicitur vere deꝰin iſtis. ⁊ iſti populus deij. ſ hoc eſt viuent ex meſcribam eas: ⁊ ero eis in deum:q ⁊ſ ſic.hoc quidem in hoc mundo ſſ iſtud ī futuroipſi erunt mihi in populuꝫ. Et nōquem amat.docebit vnuſquiſqꝫ proximum ſuſquē plus diligit.um. ⁊ vnuſquiſqꝫ fratrem ſuum diI ita f5 ideo alter alterum non docebit. § ideohec omnia in vtraqꝫ vita faciam.cens: cognoſce deum. quoniā omf ſ videbunt me ſicut ſum quod ē perfectio ſquaſi. ⁊ hoc perfecte per ſe. non a maiore. AuguſtNon intereſt ſi dicatur ecōuerſo a maiore vſqꝫ adnes Iſcient me ra minore vſqꝫ adminorem.§ tempore vel dignitate. Iſ hec omnia in vtraqꝫvita faciam eismaiorem eorum Quia propiciuſf § contra proximuꝫ. peccata in ſeipſis. ſed propicius dum hic non punit. in fuluro iam non memorabitur. quando non puniet. in quibuſdamlibris peccatum. ⁊ accipitur de originali.ero iniquitatibus eoruꝫ. ⁊ peccaf § ad penam eternamtorum illorum iam nō commemoſpropheta dixit nouumrabor. Dicendo autem nouum: vevetus oſtendit. vel vetus factum eſt. ⁊ ſi vetusfiniendum eſtf in inanimatisterauit prius. Quod autemᶠ antiin animatisF antiquatio ⁊ ſenectusſunt prenuncij mortis.quatur ⁊ ſeneſcit: ꝓpe interitū eſt.TE 5ꝓpe interitum. habuit tamenoſtēdit qͣꝫ neceſſariꝰ erat chriſiꝰcū ꝑ hec oīa nullꝰ ītraret in celuꝫſ vel tamēAbuit quidēI§ teſt. I nō veras. ſed pro modo culture carnalis carnales⁊ pͥꝰ iuſtificatōes cl̓turę ⁊ ſcm̄ ſcl̓are

figuris ſicut ⁊ de veritate eum docuit.¶ Melioris teſtamenti ⁊cͣ. Iam ecce a ſacrificio ⁊ ſacerdotio tranſitad differentiā teſtamentoꝝ veteri p̨̄ferens nouū qd̓ nouū in meli. repro. ⁊cͣ¶ Quod in melioribus. Pręcepta omīa fere eadē. Moralia vtiqꝫvt non occides. Cerimonialia nō eadē ⁊cͣ. Sacramenta vero nō eadē: qͥailla ꝑ̄mittūt. hęc dāt ſalutē. Promiſſa nō eadē: qꝛ ibi terrena. h̓ cęleſtiaNam ſi illud. Probat ꝙ teſtamentū chriſti melius eſt veteri. Namillud nō vacat a culpahoc vacat. ſi enī vacaſſet a culpa: non daret̉ſecunduꝫ. ſꝫ datur. Etita apparet illud fuiſſeimperfectum: hoc perfectum¶ Culpa vacaſſetIta hoc dicit quaſi ipſum culpā habeat qd̓videtur dum p̨̄cipit ſine gratia. ⁊ p̨̄uaricatores facit.¶ Inquireretur.a domīo. qui priꝰ paulatim inſtruxit. ⁊ educauit. vt poſt ꝑfectumdaret teſtimonium¶ Unde vituperas. Si quęrat̉ a nobis. Cur nō eo ritu colamus deuꝫ. quo coluerunt eū hebręi patreſReſpondemus aliuddeū nobis pręcipiſſe ꝑpatres noui teſtamēti.Neqꝫ hoc cōtra vetusteſtamentum. cum ⁊ inillo id ſit ante p̨̄dictuꝫSic enī pręnunciatuꝫeſt per hieremiam prophetam vt ſequit̉. Vituperās enī. Q. Si illud vacaſſet a culpa. n̄inquireretur locꝰ ſcd̓i.Sed inquiritur hieremias enim vitu. ⁊cͣ.¶ Non ſecundumteſt. Hic ꝓphetaturnon perſeueraturū vetus. ſed futurum nouum. Cūqꝫ multis locis hoc idē ſignificetur⁊ p̨̄nūcietur. nō tn̄ ip̄mnouum legitur exp̨̄ſſūNempe in veteribꝰ libris aut nunſquā autdifficile p̨̄ter hūc ꝓpheticū locū legitur factacommemoratio nouite. vt ip̄o noīe appellet̉. Cōſidera gͦ diligēt̓ dr̄am int̓ duo teſta. nouū ⁊ vetꝰIbi littera q̨̄ ſola occidit. hic ſp̄s qui viuificat. Illud vetus: quia a vetuſtate peccati non liberat. hoc nouum: quia innouat.¶ Si quęſitū fuerit cur illius teſtamenti autoritatem teneamus. cuius ritūnon obſeruamus? ℟. ꝙ ea legi ⁊ accipi oportet. ne prophetias extīguamuseo ꝙ in vmbra facta ſunt oīa illa futurorum ſicut ait apoſtolus: Hęc ī figura contingebant illis. Cuꝫ ergo aliquid tale legitur in inſtrumēto vet. teſt.quale a nobis obſeruari vel iuſſum eſt in nouo teſt. vel prohibitum. quid ſignificet querendum eſt non rep̄hendendum. quia coipſo quo iam non obIeruatur. non damnatum ſed impletum probatur.¶ Quod feci patribus. Et quia quibuſdam ſpeciale fecerat: det̓minat. Quod feci in die. i. legē quę poſt exitum de ęgipto data eſt. Qd̓ enimante legem abraę dixit: in ſemine tuo be. om. gen. cōpleuit in ęuangelio. Illa enim ſpiritualis promiſſio fuit ꝑtinens ad gratiam.¶ Non permanſerūt. Vicio eorum deputat ꝙ non permanſerunt īteſtamento. ne lex quā tunc acceperūt culpanda videatur. Ipſa enim ē quā

non venit chriſtus ſoluere ſed implere. Non tamen iuſtificat ſine gratia.veteris hominis noxa. quę quia per litteram iubentem ⁊ minantem non ſanatur: dicitur illud vetus. hoc nouum propter nouitateꝫ ſpiritus qui ſanata vicio vetuſtatis. quod euident̓ aperit. Hoc eſt teſt. ⁊cͣ. Dando legesmeas in mente. Non in tabulis lapideis. non atramento. ſed ſpiritu qͦpręſente qui eſt digitus dei diffunditur charitas in cordibus. quę eſt plenitudo legis. Non extra terrentur: ſed intus diligunt iuſticiaꝫ. vn̄ hęc mercesEt ero illis .i. viuēt exme: ⁊ mihi. ⁊ in futarome videbunt. quod ēperfectio. vt alter alterum non doceat. hͨ eſtdiſtantia veteris ⁊ noui: quod illud ī lapidehͦ in corde. ibi mercesterra. hic viſio dei.¶ Diſponam. ita.Dado leges. Ecceteſtamentū. ⁊ Etiamſcribam. Ut ineternū maneant. quaſi qd̓debet ſupereſſe ciſqꝫdominari.¶ Non docebit.Quod latebat in littēra. ⁊ diſcebat populꝰper traditiones magiſtrorum. hoc ſpūs adueniens docuit apl̓os⁊ hoc eſt qd̓ prophetadicit. Non docebit v.prox. quia oēs ſcient. ſicut ī ęuāgelio d̓r. Tūcaperuit eis ſenſum. vtinte .ſ.¶ Maiorem. Criſoſtomꝰ. Maiores. vl̓tꝑe vt priores. qui noſpoſteriores expectauerunt in denario accipiendo. vel ſcientia velvirtute. Digniores qͥ.ſ. intelligere valuerūtlumen incorꝑeuꝫ atqꝫincommutabile quantum in hac vita poteſtquod minores tm̄ credere potuerūt. Cum gͦvenerit qd̓ perfectuꝫ ē⁊ euacuatuꝫ fuerit qd̓ex parte eſt. tūc qui aſſūpta carne carni apparuit on̄det ſeipſumdilectoribꝰ ſuis. tuncoēs ſcient eum a minore vſqꝫ ad maioreꝫ. qꝛetiaꝫ minimus tūc per¶ C. IX.fecte ſciet. cum per ſe non a maiore inſtructus.¶ Habuit quidem. Hucuſqꝫ differentiam teſtamentorum oſtendit.⁊ ꝙ veteri nouum ſupereminet ⁊ illud immutat. Nunc idem oſtendit ex ip̄ius tabernaculi ſcemate.¶ Be. Sanctum non ſpirituale: ſed Sęculare. Qꝛ putabatur ab hominibus ſanctum. ⁊ vere habuit ſanctuꝫ ſęculare. quia tabernaculum pͥmi⁊ ſcd̓m. Sciendū eſt igitur. Tabernaculū. xxx. cubitos habuiſſe in lōgitudine. ⁊ decem in latitudine. totidem qͣꝫ in altitudine. Habebat aūt velū ex qͦttuor pręcioſis coloribꝰ contextū. ⁊ quattuor deauratis colūnis appenſuꝫ. qdſeꝑabat inter. xx. ⁊. x. cubitos. inter ſancta quę forinſecus erant. ⁊ ſanctaſanctorum interpoſita. Habebat enim ſanctum exterius. xx. cubitos longitudinis ⁊ ſanctū interius .i. ſanctum ſancti decem. Et vocat apoſtolus illud primum tabernaculum. hoc autem ſecundum tabernaculum. In primo candelabra pluraliter. quia licet vnum ſeptem habebat brachia. Erat enim ī medio haſtile a quo procedebant brachia tria a dextera parte. ⁊ tria a ſiniſtra. Menſa .i. altare poſt introitū. Et ſuper menſam. xij. panes deo ꝓpoſiti