Ad GalathasC VI

vt firmius predicta teneatisfidei. Uidete autem qualibus litvt ſciatis hanc epiſtolam a me miſſam ⁊ perhoc magis obediatis.teris ſcripſi vobis mea manu.ſ opus fuit vt ſcriberem. quia pſeudo inſtantFiudeis īfidelibꝰQuicunqꝫ enim volunt placere in§ carnali obſeruationef ſ improbitate. non ducunt rationecarne. ſhi cogunt vos circuncidi:§ propter hoc § que pro cruce inferturtantum vt crucis chriſti perſecutiſ ab infidelibus iudeis 5 Ideo tantum.non enim pro lege placent. vel non amore legishoc faciunt.onem non patiantur. Neqꝫ enimqui circunciduntur legem cuſtodiunt. ſed volunt vos circuncidi: vt¶ Id eſt. de carnali circunciſione in qua dolor ēvobis ſ dolore veſtro. f § apud iudeos. eo ꝙ taꝫmultos proſelitos faciant. j. § illi in carne gloriantur.in carne veſtraʸ gloriētur Michiſ vnde mūdi philoſophus erubuit: ibi apoſtolꝰtheſauruꝫ repperitautem abſit gloriari niſi in cruceI quid enim prodeſtdomini noſtri iheſu chriſti: per¶ Quod illi viſum eſt ſtulticia apoſtolo factumeſt ſapientia ⁊ gloria. F concupiſcentie mundinon habent dominium. nec mundꝰ iā ſe ingerit. ⁊ego contra eum fortisquem mihiſmundus crucifixus ē§ ideo ſolum in cruce glorior⁊ ego mundo. In chriſto enim iheſ quaſi equalia ſunt deo circunciſio etpreputium.ſu neqꝫ circunciſio aliquid valet.

Ambroſius. Noua vita ¶ Id eſt. regeneratōneqꝫ pręputium: ſed noua creaI ego in cruce gloriorſ rectitudinētura. Et quicunqꝫ hanc regulamſ mētis Fa deo ſgētilesſecuti fuerint: pax ſuper illos et¶ Id eſt. remiſſio peccatoꝝ ſetiā ⁊5 iudeos. nōcarnales. ſed qui dei. id eſt. ſpirituales.Ide peccatis.miſericordia ⁊ ſuper iſrahel dei.§ āmodo. vel de cetero pro ut due dictōes. id eſtde alio preter fidem. id eſt. de legalibus. f§ vt iterum cogar ſcribere de eodem ſmihi: cui non eſtDe cętero nemo mihiʳ moleſtꝰ ſit.faciendaʳ moleſtia.f Signamilitie chriſti. que me comprobant eius eſſe.Ego enimʸ ſtigmata domini iheſ pro fidelibus. quaſi diceret. quod vos nōattenditis f Quod non p̄ſeudo. non lexſu in corpore meo porto. Gratiadomini noſtri iheſu chriſti cum ſpiratione. vt veritatem ſēꝑ intelligatis f Pehoc verbum hebreum vera eſſe que locutus ē oſtēdit.ritu veſtro fratres ſamen.¶ Epiſtola ad galathas explicit.¶ Argumentum in Epiſtolam adepheſios incipit)¶Pheſij ſūt aEſiāi. hi accepto verboveritatis perſtiterunin fide. Hos collaudat apoſtoluſcribens eis ab vrbe roma de carcere. per tychicum diaconum

communem condicionem¶ Ad omnes. Auguſtinus. Omnibus enim pari dilectōne vita ęterna optanda eſt. et ſi non omnibus eadem poſſunt exhiberi dilectionis officiaquę fratribus ſunt maxime exhibenda. Ambro. Hiero. Quia faciliores etpropenſiores in bono circa fratres eſſe debemus. quia ſumus inuicem membra. Si enim in cunctos liberalitatis frena laxantur. maxime in domeſticos fidei .i. chriſtianos qui habent eundem patrem. eiuſdemqꝫ magiſtri appellatione cenſentur.Omnibus ergo impēdēda eſt miſericordiain quo pręponēdi ſūtiuſti. qui ſunt ex fide¶ Aug. de doctrinachriſti. Omnis peccator inquantum peccator eſt. non eſt diligendus. Et omnis homoinquantum homo eſtdiligendus eſt propt̓deum. deus vero propter ſeipſum. Et ſi deus propt̓ ſe. omni homine amplius diligendus eſt. Amplius quiſqꝫ deum debet diligere qͣꝫ ſeipſum. Itē amplius alius homo diligendus eſt qͣꝫ corpusnoſtruꝫ. quia propterdeum omnia iſta diligēda ſunt. ⁊ poteſt nobiſcum aliꝰ homo deoperfrui. quod non poteſt corpꝰ. Omnes autem homines eque diligendi ſunt. Sed cūomnibus prodeſſe nōpoſſis. his potiſſimeconſulendū eſt. qui ꝓlocorum ⁊ temporumvel quarumlibet rerūoportunitatibus conſtrictius tibi iūgūtur¶ Uidetis autemAuguſtinus. Poſtqͣꝫ ad moralia operaexhortatꝰ eſt. redit adillud vnde prius agebatur. Ne ſcilicet. legales obſeruantię teneantur.Hiero. Ne quis autem ſub nomine eius fallat incautos cauet finem epiſtolę manus ſuę annotatione complens. Ab hoc enim loco manu ſua vſqꝫad finem ſcripſit.¶ Di cogunt. Ambroſius. Iſti erant pſeudo. qui ſic chriſtum predicabant vt ⁊ legem ſeruandam docereūt. Cruceꝫ prędicabant: vt a fidelibusqueſtum habeant. legem: vt iudeis placeant.¶ Ut crucis chriſti perſecutōnem. Hieronimus. Forte hoc ideodicit. quia romani imperatores Caius cęſar ⁊ octauianus ⁊ auguſtus leges promulgauerunt vt iudei vbicunqꝫ eſſent proprio ritu viuerent et patrijs cęrimonijs deſeruirent. Quicunqꝫ enim circunciſus erat. licet in chriſtum crederet. quaſi iudęus habebatur in gentibus. Qui vero incircunciſus ſe non eſſe iudeum pręputio pręferebat. perſecucionibus tam gentiliūqͣꝫ iudęorum fiebat obnoxius. Has igitur perſecutiones qui galathas deprauauerant. declinare cupientes. circunciſioneꝫ pro defenſione diſcipuliſꝑſuadebant. Naꝫ nec iudęi perſequi eos poterant. nec gentiles quos videbant ⁊ proſelitos circuncidere. ⁊ ipſos legalia ſeruare.¶Abſit gloriari niſi in cruce. Augu. Ideo crux in fronte credētiūvbi eſt ſedes verecundię figitur. vt de nomine eius fides non erubeſcat. etmagis dei gloriam qͣꝫ hominum diligat. Signum veteris teſtamenti circūciſio in latenti carne. ſignum noui crux in libera fronte ibi enim occultatiohic reuelatio eſt. Illud ſub velamine. hoc eſt in facie. Crucem autem vt inea gloriemur dominus ſuo geſtans humero pro virga regni nobis commendauit. Hoc ergo obprobrium ⁊ deformitatē chriſti non erubeſcamus

ſed veneremur. Non eſt magnum in ſapientia dei vel maieſtate vel poteſtate gloriari. ſed in cruce. vnde impiꝰ inſultat. ⁊ irridet philoſophusMihi mundus crucifixus eſt. Augꝰ. Contigit plerunqꝫ vt homo mundum mente non teneat. Sed tamen mundus eum in ſuis occupationibus aſtringit. ⁊ mortuus eſt homo mundo. ⁊ mundus quaſi viuꝰ euꝫconſpicit: dum alio intentum in ſuis actibus rapere contendit. ſed nec eꝑaulus mundum cupit. nec mundus eum. vt in duobus mortuis neuter nutꝝvidet. quia igitu nepaulus mundi goriāquęrebat. nec a mundi gloria ipſe quęrebatur. Ideo ⁊ ſe mundo⁊ mundum ſibi crucifixum gloriatur.¶ Et ego mundoNec ego in mundo aliquid cupio. nec ipſeſuuꝫ aliquid in me cognoſcit. Sicut dominus ait: Uenit enimprinceps mundi huiꝰ⁊ in me non habetquicquam.Super illos etſuper īſrahel Duas partes hic ſignificauit ſuper quas manet pax ⁊ miſericordiadei .ſ. gētiliū fideliū ⁊iudeorum credentiuꝫ.¶ De cętero. Nōvult per turbulentascontentiones tediumſibi fieri de re quantūſatis erat expoſita. vl̓ſicut in gręco legitur.De cętero. Nemo inlaborem exhibeat. velpręſtet ſcilicꝫ vt rurſūin vobis neceſſitatemhabeam laborandi.Augꝰ. Hiero. Laborem enim pręſtat magiſtro. qui aliter ſētitqͣꝫ docuit.Stigmata. Augꝰ. Stigma ē punctūvel nota aliquo ferrofacta. Stigmata ergoappellat. quaſi notas pęnarum de perſecutionibus quas patiebatur. Et ēſenſus. ideo non debet mihi fieri moleſtia. quia ego habeo alios conflict⁊ certamina quę in perſecutionibus quas patior mecum decertant.¶ Gratia domini. Concluſio epiſtolę quaſi ſubſcriptō. qua ⁊ in nonnullis alijs epiſtolis vtitur. Quaſi vt prędicta teneatis. Gratia. Non diſſenſio non legis ſeruitus. non rixa. non iurgium¶Epheſii ſunt aſiani. Hi per pauluꝫ non fundati ſꝫ confirmati in fde. firmiter in ea ſteterant. ⁊ bonis operibus. His ſcribit a roma de carcereper tichicuꝫ confortatoriam ępiſtolam. cuꝫ vlterius non eſſet eos viſurusSciens eos bonos non arguit de culpa. Sed ne relabantur timendū erat⁊ quia nullus eſt adeo perfectus qui creſcere non poſſit. hortatur ad vlter iora. ⁊ ne recedant pro ſuis tribulationibus teneantqꝫ ſuaſ ordinationes. p̨̄ſertim ne perfectio erigat in tumorem. oſtendit de quo ſtatu ad quā digntatem vocati ſunt. dicens omnia eis vel apoſtolis ipſis vel toto humanogeneri beneficia per ſolam gratiam data. Eſt igitur intētio apoſtoli epheſios in bonis habitis confirmare. ⁊ ad vlteriora prouocare. nec non ad humilitatem gratiarumqꝫ actionem.