Prime Ad Corin.C.
XIIII.
§ vtile eſt f§ loquarꝭj. ſ voluntate vel lingua ꝑſpiritum dataQuid ergo? Orabo ſpū. orabo ⁊intelligentia mentis. fF melodia cantus quodminus.mente. Pſallam ſpiritu: pſallamintelligentia ſpirituali quod plus fſ ſed aliter§ aliqua bona dixeris.⁊ mente. Cęterum ſi benedixerislingua per ſpiritum dataf §. q. nullus nec etiāſapiens quia nō intelligit. illitterati ⁊ rudisſpirituʳ. qͥs ſupplet locūᶠ ydiothę:ſ. Ꝙ. nullo modo. qm̄ quid di. ne. Hic eſt locus idiothe ſ etiaꝫ multum intentus vt intelliQuomodo dicit amen ſuper benedictionem tuam? Quoniam quidI ideo dico ſuper tuam benedictionem. vel hoc noto ꝙ ydiota non habet locūNam hoc non noto vel arguo ꝙ hoc agis. hoc iōdicit ne videretur reprehendere donum ſpiritusdicas neſcit. Nam tu quidem be§ in linguane gr̄as agis: ſed alter nō ędificat̉5. Ꝙ non in vobis vitupero quod in me nonhabeo§ qua loGratias ago deo meo ꝙ oīm vequitur aliquis veſtrum Icui vtilis eē debeoſtrum lingua loquor. Sed in ecclepaucaſ vt ītelligāſia volo quinqꝫ verba ſenſu meo lo§ fide ⁊ moribusqui. vt ⁊ alios inſtruam. quam deinfinita verba.tantum.cem milia verborum in lingua.Sic ⁊ vos agite fſ per imperitiam. ſvt nōintelligatis que dicitis vt pueri.Fratres noliteᶠ pueri effici ſenſibꝰ(in innocentiaᶠ ſ vt intelligatis plene quod dicitis.ſed malicia paruuli eſtoteʳ ſenſibuſf Ne queratis linguas quiaauteꝫ perfecti ſitis. In lege enim§ in prophetia yſaie que hic dicitur lex f§ .ſ. hoc.j. ſ diuerſis generibus linguarumſcriptum eſtᶠ. Quoniaꝫꝭ in alijs līſ qͣꝫ beniuolis ⁊ fidelibus ſ ⁊ alijs verbis deſpūalibꝰ n̄ terrenis. .jͣ. § per apoſtolos ſiudaicoFmaliuologuisˣ ⁊ ī labijs alijsq loquarꝭ ppl̓ohoc faciam vt vel ſic exaudiant ſ Sed nec ſicexaudient in quo notat linguas eſſe datas ī ſignūinfidelibus vn̄ ſubdit. itaqꝫ lingue.huic: ⁊ nec ſic exaudient me dicitdominus. Itaqꝫ linguę in ſignumf Qui credunt omnia poſſe deum. j. §ad fidemnouitate miraculi mouentis.ſunt. non fidelibus: ſed infidelif ſ vt ſenſibus perfecti ſint fideles. Fne ſanctūdetur canibus date ſunt.bus. ¶ Prophetię autemᶠ non infivt edificenturdelibus: ſed fidelibus. Si ergoſ fidelesconueniat vniuerſa ęccleſia in vnūſ ſine īterprete⁊ omnes linguis loquantur. intrētſ vel taſ vel lis 5 cum alteralterum non intelligatautem ydiotę aut infideles: Inonquaſi arrepticii.ne dicent quid inſanitis? Si autē
viritim exponantomnes prophetent. intret autemde aliquo ſuoquis infidelis vel ydiota: conuinerroredamnabilis oſtenditurcitur ab omnibusʳ. diiudicatur abF peccata ſua que neſciebat tunc peccata.oībus: ſoccultaⁱ eī cordis eius maſ ſibi ſ Expoſitōnibus eorum ſhūiliās ſenifeſta fiunt. Et ita cadens in faciſ q̄ ſe ſibi ꝑ vos notificauit ẜore qd̓ hꝫ cordeem̄ adorabit deum: pronunciansꝙ vere deus ſit in vobis. Quid erHabet aligo eſt fratres? Cū conuenitis vnuſqd̓ donuꝫ quo poteſt vti ad edificationem. qꝛ aliꝰ¶ Id eſt gratia dei pſalmum ītelligit.j.§ alius ſ de moribusquiſqꝫ vr̄m pſalmum het. doctriſ alius ſ reuelationem. § aliꝰnam habet. apocalipſim habet. lin§ alius Flinguarum vel ſcripturariguam habet. interpretationem ha§ autembet. Omnia ad ędificationem fiāt.F cetera ſuis modis lingua autem ſicſ fiat locutioſ aliquisSiue lingua quis loquitur ſcd̓um¶ Id eſt duo vel tres loquanturf F eccleſie vel vnus poſt alium vel interciſeduos. aut vt multū tres. ⁊ſ ꝑ ꝑtes§ aliquis dicat vel exponat populo⁊ vnus interpretetur. Si autemI linguis loquens § vbi nihilnon fūerit interpres: taceat ī eccledebet eſſe niſi edificatō.I tacite oret linguisſia. Sibi āt loquatur ⁊ deo. Pro§ non ergo plures qui lingua loquantur.Itantumˣ ſ ſingillatimphetę duo aut tresʳ dicant: ⁊ cęteque dicuntper ſpiritumſāctum ſ aliquid meliusri diiudicent. Ꝙ ſi alij reuelatumqui audiebat ſdet illi locumfuerit ſedenti. prior taceat. PoteI etiam ſedentes § non ſimul ne conturbatio fiatſtis enim omneſ per ſingulos proI etiam maioresphetare: vt omnes diſcant ⁊ omEtiam minores ſalios dum ſuggerunt ⁊ conatus bonos iuuantnes exhortētur. Et ſpiritꝰ propheſ vel eſt ſ vel ustaruꝫ prophetis ſunt ſubiecti. Nōſ diſcordieſ ⁊ ideo alter cedat alterieuim eſt diſſenſionis deus. ſed paſ etiācis: ſicut in omnibus ęccleſijs ſan§ et ſi dixi ꝙ poteſtis omnesprophetarectorum doceo. Mulieres in ęccleFvt non loquantur linguis nec prophetentab aliqͣ auctoritate.ſijs ſtaceant. Non enim permittiin eccleſia ſprecipitur qd̓ velum innuit.tur eis loqui. ſed ſubditas eſſe ſicutf¶ In geneſi ſub poteſtate viri eris. ⁊ ipſe dominabitur tui⁊ lexʳ dicit. Si quid autem volunt
gręce cantare oblectati ſono ꝟboꝝ neſcientes tn̄ qͥd dicāt.Orabo ſpū. Ideſt. ita loqui approbovt ſigna rerum formētin ſpū. ⁊ eoꝝ intellectꝰrefulgeat ī mente. Vl̓orabo ore ⁊ mente.¶ Amen. Augꝭ. Nota ꝙ hoc verbū amennec gręcū nec latinumeſt ſꝫ hebręum. ⁊ interpretatur verum. Cūqꝫpoſſet dici veꝝ nō d̓r ſꝫamen. Nec gręcus tn̄nec latinus interpresauſus eſt facere. ne vileſceret nudatuꝫ. ſꝫ honoreꝫ haberet velamēto ſecreti.¶ Gratias agod̓o. Proponit ſe explum ꝙ nō debēt loqͥlinguis niſi ad edificatōnem. ſicut ipſe qͥ omnęs nouit.¶ Gr̄as ago. Ne ęmulus ꝑ iuuidiā videret̉dicere depͥmens ī alijsqd̓ in ſe non haberetoſtendit oīm hoꝝ ſe loqͥ linguis dicēs. Gr̄asSꝫ malicia. ꝑ. eUt ſitis remoti a malicia. vt ꝑuuli ſtudēteſhis q̨̄ ꝓſunt. qd̓ ē perfectō ſenſus.¶ In lege. Rō qͣrenon debēt quęrere linguas: qꝛ in ſignum ſūtinfidelibꝰ: qd̓ ipſi iamnon ſunt. ⁊ nō ad ędificatōneꝫ q̨̄ neceſſaria ēiam fidelibus.In lege. Ambroſi.dicit linguas quibꝰ velatur veritas mutandas. quia etiā oīa velamina legꝭ veteris dominus ꝑ prophetā eēmutāda dixit vt fidelibus perſpicua fieret veritas remoto legaliū figurarum velamīe. Ethac ſil̓itudīe on̄dit. linguas qͥbus tegit̉ ꝟitaſnō eē appetendas. necdari ꝓpt̓ fideles. ſꝫ infideleſ. ſicut ī veteri legevelamen erat. vt indignis ⁊ īfidelibꝰ velaretur veritas.¶ Aliis linguis.Ambro. Nō d̓ ſabbato ⁊ neomenijs ⁊ circūciſiōe ⁊ hmōi: ſꝫ nouū.t. Vel nō in reuelatōne: qua indigni ſunt: ſꝫ in ꝑabolis d̓r eis ęuangelium. Itaqꝫ in ſignū .i. ſermones dei incognita līgua ⁊ peregrina obſcuri ſunt ne videantur a ꝑfidisvt cum audiuntur ſignum ſit: quia propter perfidiam factū eſt. ne audiētesintelligant. hoc vtiqꝫ fit infidelibus quibꝰ teguntur ſenſus. fidelibꝰ autemconuenit prophetia. ⁊ non līgua īcognita.
¶ Et nec ſic exau.Hoc de his p̨̄dixit qͦspreſcijt non credituroſquibꝰ ꝓpter pcc̄a nonpatet vel placꝫ ꝟitas.¶ Si ergo cōueniat. Alia rō cur nondebēt loqui līguis: qͣſiqꝛ linguę ſunt ī ſignuꝫn̄ ad ędificatōꝫ. ſi gͦ ⁊cͣ¶ Impoſtura tenebraſq̨̄rit ⁊ falſa ꝓ veris on̄dit: ſicut pagani tectisvanitatibus illudūturhic nil aſtute fuſcatumeſt: ſꝫ ſimplicit̓ ⁊ aꝑtevnus laudatur deus.qꝛ ſi nullꝰ ītellige̓t: poſſet videri ſeductō q̨̄ līguis caueret̉ cū pudoreēt reuelari.¶ Quid ergo eſtIā incipit determiareqͦ mō līguis ſit vtēdū.qͣi qn̄ quideꝫ hec veniunt de locutōe linguarū. gͦ quid agendū dehis eſt. Q. cetera ſubmodis ad ędificatōeꝫagēda ſunt. lingua vero ſic eſt vtēduꝫ. vnuqͥſqꝫ. iō nullꝰ ſe excuſet¶ Pſalmum hetLaudē dei ꝑ canticūDoctrina. Sēſumſpūalem ꝑ prudētiā.¶ Aut vt ml̓. tresNō plus qͣꝫ tres: ne occupēt diē. ⁊ nō ſit locꝰꝓph̓is ſcripturas diſſerentibus.Sibi āt loquat̉Sibi loqͥtur. q̇ ꝯpūgitur ex his q̨̄ dic̄. Et d̓oad honoreꝫ dei. quemlaudat vel orat.¶ Prophete duovl. t. Quia ſufficit ſermo tot hoīꝫ ⁊ ī ore duoꝝ. vl̓ triū ſtat oē ꝟbū¶ Ꝙ ſi alij. Am. Dat̉īferiori. qd̓ nō ſuꝑiori.¶ Et ſpūs. Loquēsdebet cedere ſedēti. qꝛſpiritus qui vnns eſt.ſed pluraliter diciturpropter multos prophetas quos replet.vel propter plura eiusdona: ſubdituſ eſt prophetis. vt quando volunt tacere poſſint. etqn̄ volūt loqͥ poſſint⁊n̄ cogit eos vt phitōicos clamare l̓ aliqͣ ſubticere. Ambro. vnde ſipͥor nō cedit. videt̉ nōeē ſpūs dei. Vere ſubditus. qꝛ aliter diſſenſionis eēt. ⁊ non pacis. Ita hͦ modo vobis dico ſicutin oībus non ē nouum vel ſingulare: ideo firmiter tenete.¶ Nō eſt eī diſſēſiōis. Diſſenſionis eſſet. ſi quos replet. ſimul loquicompelleret.¶ Sicut ī oī ęc. d. Uel mulieres taceāt ſicut ego doceo ī oībꝰ ęccl̓ijs.