Druckschrift 
Biblia latina : Mit der Glosse des Walafridus Strabo u.a. und Interlinearglosse des Anselmus Laudunensis
Einzelbild herunterladen
 

Prime Ad Corin.

XIIII.

F ymaginem obſcuramᶠ § Creaturas in quibusaliqua ſimilitudo dei relucet. ⁊ hoc ſatis obſcure.5 manifeſte.ſpeculū in ſenigmate: tūc aūt facieIa ſimilitudine directo vultū ſe aſpicientium.§ ego ipſe etiam f. ſ obſcure ⁊ imperfecte.ad faciē Nunc ꝯgnoſcoʳ ex parte:tunc autem cognoſcā ſicut ⁊ cognif tunc cognoſcam ſed nunc. vt ad id perueniamtus ſum. Nunc autem manent fiqͣi pauca. ſꝫ multū vtiliades ſpes charitaſ tria hęc. Maiorque his decedentibus ꝑmanebit aucta.autem his eſt charitas.XIIII.C.5 ergo ſ toto deſiderioEctamini chadeſiderate etiam alia dona ſpūs.vt linguas ⁊ alia. ſed poſt charitatēmagis prophetiam qͣꝫ linguas.ritateꝫ. ęmulamini ſpiritualia: magis autem vt prophetetis. Qui eīIncognita ⁊ peregrina jͣ. Intelligētie hoīmſ aliqua ſigna ſine ītellectuloquitur lingua. non hominibuſNon hominibusF cuius laudes dicit ſ qui homo ſit .i. carnalisloquitur: ſed deo. Nemo enim Intelligit ſ non mens. ſed inferior vis animeNon ipſe.audit. Spiritus autem loquiturde deo ſecretaʳ de iſto dico ꝙ non hominibꝰnam qui prophetat. mente intelligendo ⁊ interpretatōne aperiendo. Expōit ſcripturas quemultis occulte.myſteria. Nam qui ꝓphetat: hoincipientiumminibus loquitur ad ędificatōneꝫſ prouectorum.deſolatorum.⁊ exhortationeꝫ ⁊ conſolationem. Item ideoſ quod ē ſpū. ſ vt plus.Qui loquitur lingua. ſemetipſum Si tamē intelligit ſqd̓ eſt mēte loquiędificat. Qui autem prophetat ecf § quantuꝫ ad ſe. Quamuis autem ſic ꝓphetiam lingue preponam tamen.cleſiam dei ſędificat Uolo āt vosſ quod donum dei. ⁊ ideo non prohibebo. f § qꝛplus prodeſtomnes loqui linguis. ſmagis aūtſ digniorprophetare. Nā maior eſt qui proſ exponit§ qd̓ rarophetat. qͣꝫ qui loquitur līguis: niſiſ exponere valeat qd̓ dicit.forte vt interprętet̉. vt eccleſia ędicum fidelesficationem accipiat. Nunc autem

fratres ſi venero ad vos līguis loT5 nihil f § niſi ſignis .i. lingue acceſſerit intellectus. vt non ſpiritu tantum. ſed ⁊ mente agatur.quēs quid vobisᶠ prodero niſi voSubita oſtenſione.bis loquar. aut in reuelatione: autin ſciētia. aut prophetia. aut in do Quamuis ita linguas appelatis. tamenctrina; Tamen quę ſine anima ſūtvocem dātia. ſiue tybia. ſiue cytha§ diſtinctos ⁊ intelligibiles ſonos.ra. niſi diſtinctionem ſonituum de Id eſt. quis iudicare poterit modos velconſonantias cantilenetibiaderīt. quomodo ſcietur id qd̓ canif § aliud ſimile fſ vere de iſtis neſcietur. quia nec de tubatur. aut qd̓ cytharizatur; Etenimque bellum non ſignificetſi incertam vocem dederit tuba.I neſcietur. effectus indicat. quia nemo ſe paratquis parabit ſe ad bellum; Ita etloquentes. quorumlibet ſignorum vel incognitam. jͣ. ſ per interpretationem.vos ſper linguam niſiᵏˣ manifeſtuꝫf ſ Qui debetis ad bellū ꝯtra demones hortari Quaſi nullo modoſermonemᶠ dederitisʳ: quomodo§ intelligetur ſa vobisſ neſcietuſcietur id quod dicitur; Eritis enīnon ad corda hominum ſquaſi inutiliter.ī aera loquentes: Ta multa vtpuSunt multa§ totota genera linguarum ſunt in hocintellectuniundo. ⁊ ſine voce nihil eſt. Si exf Inter pretationem ſignificationis vocis quaꝫprofero.go neſcieroʳ virtutem vocis: eroquē inſtruere debeo ſ non intellectꝰ. jͣ. F īſtruitei cui loquorꝭ barbarus. ⁊ qui loqͥvel auditF intellectus ſquia nec ipſe me necego ipſum intelligo/ Sicut dico de me Feritisbarbari ſine interprefationetur mihiʳ barbarus. Sic ⁊ vos. Quia deſideratis dona ſpūsquoniam ęmulatores eſtis ſpirituum ad ędificationem eccleſię quę§ quod eſt per interpretationē ſ ⁊ quia edificare debetisrite vt abundetis. Et ideo qui loqͥf § deum. vel ſic oret. i. loquatur. jͣ. § interpretandi gratia ſibi detur Id eſt vt exponattur lingua oret vt r interp̨̄tetur.ſnā ſi aliter Id ē loquar ⁊5a deo datus facit loqui. vel ratio que id bonum putatNam ſi orem lingua: ſpūs meusf intelligentia eorum que diceorat: menſ aūt mea ſine fructu eſt.

eē vbi chriſtꝰ eſt. Vel ſicut preſcitꝰ ſum cognoſcere qd̓ modo eſt ſecretū.Speculum. Eſt aīa vi cuiꝰ aliquo mō deū noſcimꝰ ſꝫ obſcure. Enigma. Eſt non omnis ſꝫ obſcura allegoria. vn̄ ſic̄ per ſpeculū ymagineꝫ ita noīe enigmatis ſimilitudinem qͣꝫuis obſcuraꝫ ⁊ ad pecipiendum difficilē ſignificauit.¶Fides ſpes etcharitas. Auguſti.Quibus ſcientia ⁊ ꝓphetia militat. ſine qͥbus nullius iuſti ē vita iſta perfecta.Maior eſtcharitas cui fides etſpeſ. n̄ poſſunt deeſſe.ſꝫ fides ⁊ ſpes ſine charitate poſſunt eē.1C. XIIII.¶¶ Qui enim loquit̉ lingua. Quādo līgua loquēs ſe nōintelligebat. vt ſi qͥs alicuius līguę prolationem. ⁊ non ſignificationem ſciret. Aug. Vel ita vialiter accipiatur līgua⁊ fiat diſtīctio int̓ ſpm̄⁊ mētē. qꝛ eī in līgua īmēbro illo qd̓ mouemꝰ in ore cū loquimurſigna reꝝ dant̉. nō resipſe ꝓferūtur. Iō trāſlato ꝟbo Linguā hicdicit prolatōꝫ vbi ſūtſignificationes velutimagines reꝝ. q̨̄ vt ītelligātur indigēt mente.i. ītellectu mētis. dumꝟo nō intelligūtur. dicūtur in ſpū non ī mente. Mēs eī hic accipit̉ſuꝑior vis aīę. Spūsvis eiuſdē aīę inferiorcui reꝝ ymagines īprimūtur. Līgua ꝟo q̨̄libet ſignoꝝ prolatio. gͦcū intellectꝰ accedit qͥ ēmentis. vl̓ reuelatō fitvel agnitō vel prophetia vel doctrina. Sciēdum ꝙ loquēs līgua.aliqn̄ nō intelligebatAliqn̄ intelligebat ſꝫ alijs exponere nō valebat. ſꝫ aliꝰ forte īterprętabatur. Aliqn̄ ⁊ videbat ⁊ ītelligebat ⁊ īterp̄tabatur: vt ꝟbi gr̄apharao ī ſpū vidit. vijſpicas ⁊ ſeptē boues illoꝝ qꝫ prolatō qͣſi līgua fuit. ſꝫ n̄ intellexitꝗͥd ſignificarēt iōqꝫ ꝓpheta n̄ erat Proinde cui reꝝ ſil̓itudīes demōſtrabātur ī ſpū ſi nō intelligebat. nōdū erat propheta. Magꝭ qͣꝫ propheta dicēdꝰeſt. qͥ int̓pretat̉. qd̓ aliꝰ videt. vt ioſeph magꝭ qͣꝫ pharao. pharao vidit ī ſpūioſeph mēte. Eiꝰ ſpūs īformatꝰ erat vt videret ymagiues. hꝰ mens illūinata. vt ītellige̓t ꝟitatē. Iō in illo erat līgua. ī iſta proph̓ia. qꝛ ī illo reꝝ ymaginatō. ī iſto ymagīatōis īterp̨̄tatō. Minꝰ gͦ ē proph̓a qͥ reꝝ ſignificataꝝ ſolo ſpū videt ymagīes. M agꝭ ꝓph̓a. qͥ ſolo eaꝝ ītellcū p̨̄ditꝰ ē. Sꝫ maxīe qͥī vtroqꝫ p̄cellit vt daniel. qͥ ⁊ ſōniū regꝭ qd̓ vid̓rat dixit. ⁊ qͥd ſigͣficarꝫ aꝑuit

Nūc aūt. f. Dixi maior ē qui prophetat qͣꝫ qui loquit̉ lingua. ī meioſo aūt videre poteſtis. ꝙ lingua non prodeſt: prophetia prodeſt. Nūc.Qn̄ fideles. quid tunc qn̄ infideles? Aut ī reue. Vt exponā reuelatōnēReuelatō eſt qn̄ per figuras on̄duntur q̨̄dāmyſteria vt ī apocalipſi. Aut ī ſcīa. Ut exponam ea q̨̄ ad ſciēdūpertinēt. Ea ſūt quę fidem illuminant. vt denatura diuinitatis.Aut ī prophetia.Ut exponam ſcripturas quę de futuris agūt Aut ī doct̉. Viexponam ſcripturas q̨̄mores informant. Vel reuelatō ē ſubita aliquaꝝ reꝝ oſtēſioper ſpūm. vn̄ poſt. ſicui ſedēti reuelatū fuerit. Proph̓ia ē vt yſaię. vel cęteroꝝ quā ſine hūana īduſtria ſꝑrituſſanctꝰ paulatī reuelat. Scīa ē eoꝝ quęproprio ſtudio didicitDoctrīa eſt eoꝝ. qualio docente Tn̄ q̨̄ ſine. Perme on̄di līguā non valere ſine īterprete. perme dico qd̓ on̄di qͥ ſuꝫrōnal̓. tn̄ ꝑ inaīata idpatet.Etenī ſi incer.Itē per aliā ſimilitudinē. Etenī ſi incertā Iudęis erat vſus tubę infeſtiſ ⁊ ī bellis diuerſisſonis. Tā multa. Id̓oī aera. Quia tā multavt ſunt genera līguaꝝqd̓ eſt. tantum valet hͨlocutō: ac ſi oībus linguis loquęremini. qͣsnunqͣꝫ vllus ītelligerꝫ⁊ de oībus rebꝰ ī vnaquaqꝫ lingua: qꝛ nullares eſt ſine ſua voce invnaquaqꝫ līgua. Veltaꝫ multa vt ſunt. g. l.ī hoc .m. qꝛ loqͥmini oībus līguis ⁊ de oībusrebus. Et ſine vo. ni.Multę ſunt līguę: ſedhabēt proprias ſignificatōes vocū vt intelligantur. Si ergo neſci.Et qꝛ alij ſine interp̄te non intelligerent. ergo ero barbarꝰ. Sic et vos. Uel ſub vna diſtīctōe. Sic. Et propter hoc ne ſitis barbari. ⁊ vos vt ego quęrite vt abundetis. Spūs meꝰ orat. Sp̄s vocatur vis aīę inferior mente. vbi corꝑalium rerum ſil̓itudines imprimūtur. Mēs altera ſuꝑior vis aīę vt ſupra. Spūs pharaōis informatus eſt. vt videret ymagines mens ioſeph illūminata eſt vt intelligeret. Sine fructu. Ambroſiꝰ. Ita enī ſi lingua incognita quis loquaturvel ſigna aliquarum rerum ſine intellectu proferat. ſicut ſolent latini hoīes