Druckschrift 
Biblia latina : Mit der Glosse des Walafridus Strabo u.a. und Interlinearglosse des Anselmus Laudunensis
Einzelbild herunterladen
 

Brime. Ad Corin.

V

I§ illiꝰ capitis qd̓ ē chriſtꝰeſt? Qm̄ vnus panis ⁊ᶠ vnū corpꝰmulti ſumus; Omnes quidem devno pane ⁊ d̓ vno calice ꝑticipamꝰf¶ Id eſt carnalia legis ſeruantem precepta etiain vmbris ſacrificiorum ſeruientem Eſt ⁊ iſrahel ſcd̓m ſpiritum.Uid ete iſrahel ſcd̓mᵏ carneꝫ. NōFillas carnalis iſrahel.§. q. ſūt vtiqꝫ ſ ita vos chriſti.ne qui edunt hoſtiaſ: ꝑticipes ſuntaltaris? Quid ergo; Dico ꝙ ydol̓§ magnum.immolatum ſit aliquid: aut ꝙ ydolum ſit aliquid. Sed quę immoinfideles f Sub tegimine ydoli occultūeſt myſterium iniquitatis. In ydolo dyabolꝰ cōlitur qui peior eſt ydololant gentesʸ demonijs immolant:alicui. §ſ ego autē 5qui fideles 5 qꝛ̓non eſt niſi conſcientia idoli vel cōſcientia fratrisqui ſcandalizatur exemplo veſtro⁊ non deo: Nolo autem vos ſocioſquiafieri demoniorum. Non poteſtis§ vniri deo ⁊ demoni.calicem domini bibere: ⁊ calicē demoniorum. Non poteſtis menſedomini participes eſſe: ⁊ demonioſad iram prouocamus ydolothita comedentes. ſvel inuidemusrum. An ęmulamur dominū? Nū§ vt valeamus ei reſiſtere j. § non tn̄ diconon licitos eſſe hos cibos ſde his dicit que ad eſcam pertinent.quid fortiores ſumus illo; Oīaf § adiuuant me in curſu ſed magis impediuntmihi licent: ſed non omniaʳ expedi§ idē aliter infringitl5 quia comedēs idolothitum ſcandalū facit proximo.unt. Omnia mihi licēt: ſꝫ non omproximos ſ ⁊ ideo§ tantumnia ędificant. Nemo quod ſuum ēſ vt eum edificent.quęrat: ſed quod alterius. Omneſvēditur ſſi vultisquod in macello venit. manduca

5 .ſ. an idolothitū ſit vel nonte: nihil interrogantes propterFaſtantis infirmi ſ mauducate qꝛ. ſomnisconſcientiam. Domini eſt terra. ⁊quibus terra īpletur Fitem ſad cenamplenitudo eius. Si quis vocatvos infidelium. ⁊ vultis ire. omne quod vobis apponitur manducate: nihil interrogantes propterconſcientiaꝫ. Si quis autē dixerithoc immolatum eſt ydolis: no§ nō qꝛ immūdꝰ ſit cibus ſed ſſ ne te credat edere ſub veneratione idoli ⁊ glorietur in ſuperſtitione ſualite manducareʸ propter illum qui§ alioꝝ vt iā mox determinatindicauit. ⁊ propter conſcientiam.ſ q̄ firConſcientiam autem dico non tu§ infirmimaam: ſed alterius. Ut quid enimde eo quod libere licet. damner propter aliumqui aliquid inde ſuſpicatur impium.libertas mea iudicat ab aliena cōgratias agēdo deoſcientia? Si enim ego cum gratiaſcur cado in blaſphemiā imꝑitoꝝparticipo. quid blaſphemor proſ ⁊ qꝛ hec ꝯtingūt inde malaeo ꝙ gratias ago? Siue ergo man Si hec recte fiūt laus dei ſuntducatis. ſiue bibitis. vel aliud qͥd§ laudem cū īuocatōe creatorisfacitis: omnia in gloriam dei faci§ ſcandalo§ qui adhorrēt idolate. Sine offenſione eſtote iudęis ⁊§ que nō ſic arguuntur ſꝫ in ſuo errore ꝯfirmāturgentibꝰ. ⁊ eccleſię dei: Sicut ⁊ egoſine ſcandalo cuiuſqͣꝫ agensper omnia omnibus placeo. NonI tantumquęrens quod mihi vtile eſt: Sednō terrenū vtilequod multis. vt ſalui fiant. C. XI.

mos ad manducandum ait. Qui manducat me viuit propter me. Nec occiditur chriſtus vt manducetur ſed mortuos viuificat quando manducaturreficit non deficit. viuit manducatus. quia ſurrexit occiſus. Nec cummanducamus partes de illo facimus. Equidem in ſacramento ſic fit. Norunt fideles quem admodum manducauerunt carnem chriſti. Unuſquiſqꝫ accipit partem ſuam. vnde ⁊ ipſa gratia partes vocatur per partes manducatur ⁊ manet integer. Totus per partes manducatur in ſcraamento. ⁊manet integer totꝰ ī cęlo. Nam ⁊ integer totus ī corde tuo. Totꝰenī erat apud patremqn̄ venit ī virginē impleuit eam. nec receſſitab illo. Uenit ī carnēvt eū hoīes māducarēt ⁊ manebat apd̓ patrē integer vt angelospaſceret. Qm̄ vnꝰ panisUnus panis vniōe fidei. ſpei. ⁊ charitatis.corpꝰ per ſumminiſtratōnē charitatis. quiavnū ſumꝰ: vnū ſentiredebemꝰ dicit. vt fidesvna. vnū hēat ſenſuꝫ⁊ opusQm̄ vnus. p. Exponit qūo calix bn̄dictōnis ⁊ panis: fiant accipienti: caro ⁊ ſanguischriſti. Aug. ꝑ vnitateꝫ eī panis. ⁊ vnitatēcorꝑis: charitatē oportet ītelligi. q̨̄ ſi deſit: iudicium ſibi ſumit. quſumit. Tipice aūt vnpanis ⁊ vnū corpꝰ eccleſia chriſti d̓r ꝓ eo ꝙſicut vnꝰ panis ex multis granis: ⁊ vnū corpus ex multis mēbrisꝯponitur: ſic eccl̓ia xp̄iex multis fidelibꝰ charitate copulante cōnectitur. Uidete. Similitudo eſt ad ītelligēdūqd̓ ſupradictū eſt. Q.Nōne qͥ edūt hoſtiasillas legis .ſ. carnalisiſrahel ꝑticipes ſunt altaris. Sūt vtiqꝫ qꝛ ſicqͥ edūt carnē chriſti etſanguinē eius bibuntparticipes eius ſunt. Uel videte. Iſrahel .i. diſcite hoīesvidentes deū qͣliter ſehabeāt carnalia .i. idolatria. Sicut enī nos de vno pane ⁊ calice participantes: ſumꝰ conformescorꝑis chriſti: ſic qui edūt hoſtias ydolo oblatas ſunt participes altaris erroris: id eſt demonis. Quid ergo dico. Quia dixi fugite a cultura ydoloꝝ: videor dicereꝙ ydo. immol. ſit aliquid magnum. Quaſi. Non hoc dico. ſed potiꝰ dicoꝙ ea quę gentes īmolant demonijs immolant qꝛ ī ydolo dyabolꝰ colit̓. qͥpeior eſt ydolo. Et qꝛ ab ydolatria ꝓhibebat: vn̄ locꝰ iſte ſumpſit exordiūNe putarent iō nō nocere ſi de ſacrificijs ederēt ydoloꝝ. qꝛ ydolū nihil ēconfirmauit ⁊ ydolum nihil eē. ⁊ ſe nō prohibere iſta iō ꝙ ydolū ſit aliquidſꝫ qꝛ demonijs ⁊ non deo immolantur. Socios fieri demo. Augꝭ. Ad hoc genus etiā pertinēt ꝯſultatōes⁊ pacta quędā ſignificatōnum cū demonibꝰ placita atqꝫ federata. qͣlia ſūtnolimina magicarum artiū auſpicū ⁊ augurū. atqꝫ ligaturę ⁊ remedia. q̨̄ fi

unt in pręcantatōnibus. ⁊ quibuſdam notis. ⁊ quibuſdā rebus ſuſpendendis ⁊ illigandis. Nec illi ab hoc genere pernitōſę ſuperſtitōis ſegregādiſunt qͥ genethleatici ob natalium dierum ꝯſideratōnes. nūc autē vulgo methematici qͥ conātur actōnum euentus prędicere. An ęmulamur. Vidētur ęmulari ⁊ īuidere dn̄o cuius regnū diminuerunt: qui ſcandalo fratrū comedūt. vn̄ male cedet cū non fortioreſ AAn ęmulemur. d. Zelo inuidie ſathanas ydolatriā inuenit. vt hoīes negādo deū: ydolis ſerui āt. ⁊ creator ſibi cultum debitū perdat Oīa mihi licent. Ptāte liberiarbitrij ⁊ doctrina legis naturalis. Nō qꝛomnia liceant etiā illicita: ſꝫ ecce ponamuslicere oīa. Omnia.ẜm legem naturę licēqꝛ oīa munda de cibiſetiā de ydolothitis agit̉. Licēt .i. p̄ceptonullo domini ꝓhibentur. Omne qd̓ inmacello ve. Quialicita ſunt. ⁊ tn̄ non eſtvtendum eis ſemper.determinat quomodoliceat edere vel nō edere Dn̄i eſt terraNon poteſt eſſe īmundum qd̓ domini ē. Propter illū.Quia qui ydolis ſeruit ꝑ hoc gloriabitur⁊ ꝯfirmabitur ī erroreet fr̄ibꝰ malum daturexemplum. Ut quid libertas. Quaſi. qͥd opuseſt vt putet cauſa veneratōnis edere? Iudicor eī nō diſtare abydolatra. Ut qͥd liber. Proalio dimittēdum ē. qꝛaliter de licito damnabilis eſſem. ⁊ de actōegratiaꝝ vituꝑarer abimperitis: qui putarētme ſentire ydolum aliquid magnū eē. Siue maducatis. Non ſoluꝫ gͦ voxtua ſonꝫ laudes dei. ſꝫetiā opera tua concordēt cū voce tua. Cumeī voce cantaueris ſilebis aliqn̄ vita. Sꝫ ſiccanta vt nunqͣꝫ ſileas. Si enim ore clamas ⁊ fraudē cogitas ſiluiſti a laude dei ⁊ qḋ grauiꝰ ē in blaſphemā perrex iſti. Cū eī laudat̉ deus de bonoopere tuo laudas deum ⁊ cū blaſphematur deꝰ. de malo oꝑe tuo blaſphemas deū. Si gͦ qd̓ māducas ⁊ bibis ad refectōnē corꝑis ſumis reꝑatōneꝫqꝫ mēbroꝝ gr̄as agēs ei qui tibi tribuit mortali ⁊ frāgili iſta ſupplemētorūſolatia. cibus tuꝰ ⁊ potꝰ laudat deum. Si vero moduꝫ naturę debituꝫ immoderatōe voracitatis excedas ⁊ vinolentia te ingurgites. quātaſlibꝫ laudes dei lingua tua ſonet. vita blaſphemat. Eccleſię dei. Quantum ad infirmos quibꝰ fiunt offendicula dū eorum exemplo adhęrēt his quę inimica ſunt deo. O ībus placeo. Qui hōibꝰ ꝓpter veritatē placet: iā nō ipſe ill̓: Sꝫveritas placet. ſi ꝓpter ſeipſum placet homo. ſuꝑbia ē. Et hoc ē qd̓ alibidixit. Si hominibꝰ placerē ſeruus chriſti non eēm. Sꝫ nunquid placebat

M