Druckschrift 
Biblia latina : Mit der Glosse des Walafridus Strabo u.a. und Interlinearglosse des Anselmus Laudunensis
Einzelbild herunterladen
 

NHHeus.

terminans.in chriſtuꝫ diffiniens: decurſā aduentus domini oſtendit generationem: vt et numero ſatiſfaciēs ettempori. ⁊ ſe qͥd eſſet oſtenderet. ⁊ſmiſericorditer actum.dei in ſe opus monſtrans. etiaꝫ inhis quoꝝ genus poſuit. chriſti operantis a principio teſtimoniumnon negaret. Quarū rerum omnium tempus. ordo. nūerus. diſpoſitio vel ratio. qd̓ fidei neceſſariuꝫeſt. deus chriſtꝰ ē. qui factus ē ex)muliere. factus ſub lege. natus exvirgine. paſſus in carne. omīa incruce fixit: vt triumphans ea in ſemetipſo reſurgēs in corpore. ⁊ patris nomen in patribus filio. ⁊ filij nomen patri reſtituens in filijſ.ſine principio ſine fine. oſtendenſ Iſ vel vnum.ſe vnum cum patre eſſe. qꝛ vnus (eſt. In quo euangelio vtile eſt deIhiſtorialia.ſiderantibus deum. ſic prima velIallegorica. Imoralia.media vel perfecta cognoſcere: vtet vocationem apoſtoli. ⁊ opus euangelij. ⁊ dilectionem dei in car­ Une naſcentis per vniuerſa legēteſintelligant. atqꝫ id in eo in quo apprehenſi ſunt ⁊ apprehendere expetunt recognoſcant. Nobis enīhoc in ſtudio argumenti fuit. ⁊ fidem factę rei tradere. ⁊ operantisdei intelligendam diligenter eſſediſpoſitionem. quęrentibus nontacere.

5 Liber apotheca grē inIber genequa omīs anima quod noceſſe hꝫ inueniat̓. Saluatoris non perditoris.ratōis Iheſu chriVſti filij Dauid: filijFCui promiſſum eſt in ſemine tuo benedicēturomnes gentes. ⁊ chriſtus eſt ſemē illud. in hocgentes querunt benedici. Ffides.Abraha: Abraham genuit YſaSpesac. Yſaac autem genuit Iacob.

C.abraham et dauid ingeneratione chriſti qͥbus facta eſt. vel factę ſunt promiſſiones. Mattheus cū primō p̨̄dicaſſet euangelium in iudęa volenstranſire ad gētes. primus euangelium ſcripſit hebraice qd̓ fratribus a quibus ibatad memoriam reliqͥt.Sicut enī neceſſe fuit ad confirmationeꝫfidei euangelium prędicari. ſic ⁊ contra hęreticos ſcribi. Cū aūtplures euangeliū ſcripſerint: quattuor tm̄autoritatis habēt teſtimoniū. qꝛ ꝑ quattuor mundi partes fidem nūciant trinitatis ⁊ ſunt quaſi quattuor rotę in quadriga domini. quę vehiteuꝫ per prędicationēeuāgelij. ⁊ genus humanum quadrifidamorte ꝑemptum eoꝝerat prędicatione viuificandū. Unde etalioꝝ euangelia deciderūt nec recepta ſūtqꝛ dn̄s nolebat p̨̄finitum numerum caſſari propter virtutē ſacramenti. Deſignantur etiā euāgeliſtę qͣtuor figuris quę nonſunt deceptorię: ſꝫ iocundi miſterij ſibi cōſcię. Matthęus ī homine intelligitur: qꝛcirca hūanitatē chriſti prīcipaliter immoratur. Marcus in leone: qꝛ agit de reſurrectōne. Lucas in vitulo: agens de ſacerdotio. Iohannes inaquila: ſcribēs ſacramenta diuinitatis.Chriſtus vero quemdeſcribunt. homo fuit de virgine natus.vitulus in immolatione. leo in reſurrectione. aquila in aſcenſione. Vel in hominehumanit̓aſ: in vituloſacerdotiuꝫ. in leoneregnum. in aquila exprimit̉ diuinitatis ſacramentum.

Liber generationis ⁊cͣ. Hieꝝ. Hebręi voluminibꝰ ſuis a princiIpijs nomen imponunt: vt liber geneſis ex ſuo principio nominat̉. vbi dicitur. Liber generationis ade. et he ſunt generationes cęli ⁊ terrę. Qui liber principiū eſt veteris teſtamēti. ſcd̓ꝫ qd̓ in principio noui dicit̉. Libergenerationis hieſu chriſti. qͣꝫuis in hoc ſit parua pars libri: ſed ſic nouumteſtamentū conſonat veteri. Et ſicut vetus carnali ꝓponit̉ iſraeli: ita noſuum ſpūali. ⁊ vtriuſqꝫ vnus ⁊ idem autor oſtenditur.Olenior ſenſus eſſet. Hic ē liber generationis: ſed hic moseſt in multis. maximein ꝓphetis. vt viſioyſalę. ſubaudiſ. hęc ē Hiero. Rab. Inprincipio ſatis declarat ſe agere de humanitate chriſti: cuꝫ incipiat a carnali generatione. Hiero. Generatōnis ſingl̓ariter dicit. qͣꝫuis multi ꝑ ordinem replicentur. qꝛvnius tm̄ chriſti generatio quęrit̉ ꝓpterquam cęterę hic inducunt̉. Non diuinamꝓponit narrare generatiōeꝫ: qd̓ impoſſibile ē. vt yſaias ait. Generatōꝫ eius quis enarrabit? ſꝫhumanam: qͣꝫuis ⁊ hͦ ex magna parte ſit inenarrabilis. Sed illa tota inenarrabilis eſt: qꝛ ⁊ ſi dicit̉ filius a patre genitus. tn̄ qualiter. nec apoſtolꝰ.nec propheta nouit. nec angelus. Iheſu chriſti. Id eſt. ſaluatoris non ꝑditoris. qd̓ fuit adam. Chriſtus ipſe eſt qui et meſſyas. Ideo hoc nomine retunditur iudeoꝝ infidelitas qui meſſiam. id eſt. regem ſuuꝫ nondum veniſſe ariolantur. Hunc vero eſſe chriſtum conſequenter ſic probat euangeliſta: qm̄ hic eſt qui de patriarcharum ⁊ regum ſtirpe progenitus. de virgine mirabiliter eſt editus.ſicut eiſdem fuerat ante promiſſus. Iheſu chriſti. vt per regiam ⁊ ſacerdotalem perſonam natura dei ⁊ hominis monſtraretur. Olim iheſus rector typice: nunc eſſentialiter ſcd̓m ꝙdeus potēs ſaluare. Chriſtus nomen officij eſt: nō naturę. qꝛ vnctus eſt inſacerdotem ad interpellandū pro nobis. qui bene in terram ꝓ. inducit. Iheſu fi. da. fi. a. Ordo prępoſterus: ne p̨̄miſſo abrahaꝫ generationiscontextio interrumꝑetur. Hoꝝ duoꝝ ſpāliter dicit̉ filius: qꝛ vnus primꝰinter patriarchas: alter inter reges ad qͦs facta eſt de chriſto promiſſio: vtiudęis chriſtū ex lege ventuꝝ aperiret: in quo viderent vaticinia impleri. Filij dauid fi. abra. Hos duos de omnibꝰ elegit. quoꝝ filius diciturchriſtus: vt iudeis quibꝰ ſcribit. ſcientibꝰ ex lege chriſtū venturū. apparerꝫhic eſſe qui diu erat promiſſus: in quo viderent̉ impleri omnia vaticiniahis enī ſolis in veteri teſtamēto legitur facta promiſſio. Abrahę. In ſemīet. b. o. g. Cui conſonat dauid. Benedicent̉ in ipſo omnes tribꝰ terrę. Un̄Zacharias. Hoc eſt. ſubaudis. iuſiuranduꝫ quod iura. ad a. pa. n. daſe no. Dauid autē. Iurauit dn̄ſ. da. ver̄. ⁊ n̄. f. e. ⁊cͣ. Itē ſemel iuraui ī ſancto meo .ſ. chriſto ſemen eiꝰ inęter. ma. ⁊ thro. e. ſi ſol. in ꝯſimeo ⁊cͣ. Quenullatenꝰ de ſal̓one accipi poſſunt: ſed de chriſto ex dauid orto. Item inlibro verboꝝ dierū. Cū dormieris cuꝫ pr̄ibꝰ tuis dabo ſemen tuū pꝰ te. qd̓nullatenuſ de ſalomone dicit̉ qui viuo patre cępit regnare: ſed de chriſtoUnde Hiere. Suſcitabo da. gͣ. iuſ. ⁊cͣ.Abraham ⁊ dauid ſunt duę columnę verſantes in lege quaſi in veſtibl̓o an̄ hoſtiū qḋ ē chriſtꝰ: quas ambit funiculꝰ. xij. cubitoꝝ .i. fides apl̓oꝝAmplectit̉ hos ī genealogia pr̄es de qͦꝝ medio hoſtiū xp̄s aꝑit̉ credētibꝰ. Abraham genuit. Ab eo congrue fit generatōnis exordiū: cui promiſſus eſt primū. in quo eſt benedictio omnium. Matthęus generationē incipit ab exordio promiſſionis. Et etiā vſꝗin finē libri hec agit̉: vt qui ex hac generatōe natꝰ eſt. deꝰ ⁊ hō intelligat̉. Ab initio ab eo cui primū facta eſt ꝓmiſſio fidei incipit: vt in hoc patrediſcant cui primū facta eſt ꝓmiſſio: qui ⁊ quales eſſe debeant qui voluntin eius ſemine benedici. Matthęus generationē deſcendendo incipit vel computat: qꝛ humanitatē chriſti oſtendit ꝑ quā deus ad hoīes deſcendit. Lucas aſcēdendoreferēs: formā ſacramēti aꝑit. a baptiſmo enī incipiēs vſqꝫ ad deū aſcēditoſtendens baptiſatos aſcendere ad hoc vt ſint filij dei. Genuit. Matthęus ponit genuit: qͥ naturę filios tm̄ nūerat. Lucas

f 2