Geneſis.C.

ſuperiores. ſpopulos angelorū qui n̄ indigent firmamento ſcripture. Fuiferioribus.populis hominū qui indigent.⁊ diuidatᶠ aquas ab aquis. Etf cauſaliter. in cognitione angelorum.ſcripture. Imoraliter vt per ipſum firmamētum ſcripture ſcꝫ. inter carnalia ⁊ ſpūalia quaſiIfecit deꝰī firmamentum: diuiſitinter ſuꝑiores ⁊ inferiores aquas diſcernat.ſvaporaliter imminutas. angelos.ſidereum celum.qꝫ ſaquas quę erant ſuperˣ firmaf § denſioribus aquis. Ihominibus..j. Iſidereo celo.mentū: abᶠ his quę erant ſub firf ſ actualiter ſcilicet.mamēto Et factum eſt ita. Uocauitqꝫ deus firmamentum cęlum

Et factum eſt veſpere et maneſauguſtinus. diuinorū oꝑum ſcd̓a diſtinctio.Idies ſecundus. Dixit vero deꝰverbo ſeparauit.I ſſecedant in vnam partem terre. ſinfidelesqui cupiditatum tempeſtate ⁊ tētationibus fluminum quatiuntur.Cōgregētur aquę q̨̄ ſub cęlo ſūtf F ſontem fidei ſitientes.in locum vnū: ⁊ appareatꝭ arida.Factumqꝫ eſt ita. Et vocauit deꝰaridam terram: cōgregationeſqꝫſqd̓ placuit in verbo placuit in opere.aqͣruꝫ appellauit maria Et viditf 5. i. potens ſit germinare.deꝰ ꝙ eſſet bonū: ⁊ ait Germinet

qd̓ excedit ſpacia nubiloſi aeris. qui exalatōe terrę aquas vaporaliter trahit. ⁊ per ſubtiles minutias ſuſpendit: ⁊ poſt corpulentiꝰ conglobatas pluuialiter refundit. Si vero poteſt aqua. ſicut videmus ad tantas minutiaſperuenire: vt feratur vaporaliter ſuꝑ aerem aquis naturaliter leuiorē. curnon credamus. ⁊ ſuꝑ illud leuius cęlum: minutioribus guttis ⁊ leuioribꝰimmanare vaporibꝰ? Sed quoquo modo ibi ſint. ibi eſſe nō dubitamus.¶ Beda. Fiat firmamentum in medio ⁊cͣ. Cęli in quo fixa ſunt ſidera.creatio deſcribit̉: qd̓conſtat eſſe in medioaquaꝝ. Nam ſuppoſitę ſunt ei aquę in aere ⁊ in terra: ſuꝑpoſitęqꝫ. de quibus dicit̉Qui tegis aquis ſuperiora eius. In medio ergo firmamētūeſt ſidereum cęlū: qd̓de aquis factum eſſecredi poteſt. Triſtallus em̄ lapis. cuiꝰ magna firmitas. magnaperſpicuitas: de aqͥsfactus eſt. Si quemmouet. quomodo aq̨̄naturę fluidę ⁊ ī imalabiles ſuꝑ cęlū poſſūt ꝯſiſtere. cuiꝰ figura rotūda videt̉ eſſe?de quo ſcriptum eſſememinerit: Qui ligat aqͣs in nubibꝰ ſuis. Qui em̄ infra cęlū ligat aqͣs adtempꝰ vaporibꝰ nubiū retētas: pōt ſuper cęli ſperaꝫ ne labant̉ nō vaporalitenuitate: ſed glaciali ſoliditate aquas ſuſpendere. qui etiā terrę molē appendit in nichilo. Quales aūt ⁊ ad quid vtiles? nouit ipſe qui condidit.¶ Et fecit. d. f. ⁊cͣ. Augꝭ. Quęritur quare cū dixiſſet fiat firmamentum⁊ factum eſt ita. poſtea addidit: ⁊ fecit deus firmamentū? cum in creationelucis additū non ſit. In quo demonſtratur primo die quo facta eſt lux:conditionē ſpiritualis creaturę .i. ſanctos angelos ꝑ lucē ſignificari. Ideonō repetitur poſtqͣꝫ dixit facta eſt lux: quia nō primo nouit rationalis creatura formationem ſuam. ⁊ poſt formata eſt: ſed in ipſa ſua formatione cognouit. Cōditio em̄ lucis in eis eſt priꝰ in ſapiētia. poſt in ꝯditione ſua. illic genita. hic facta .i. ex informi formata. Vnde fiat lux: ⁊ facta eſt lux. vtqd̓ erat in verbo: eſſet in oꝑe. Cętera prius fiunt in ſapientia. poſt in angelorum cognitione: tandē in ꝓprio genere. Cū ergo audimꝰ. dixit deus. Fiat lux: intelligimus ad ſapientiā dei ſcripturaꝫ recurrere. Cum audimus.factum eſt. intelligimus in creatura ſpirituali factam cognitionem faciendę creaturę. Cum addit̉. ⁊ fecit deus. fieri intelligimus ipſam naturam ingenere ſuo. Nec totiens dixit deus. fiat. quotiēs ſcriptura dicit: quia vnūverbū genuit. in quo omnia dixit: per qd̓ ſingula facta. Sed ſcriptura cōdeſcendens paruulis: in vno quoqꝫ genere creaturę reſpicit in verbo deięternam rationem dicens: dixit deꝰ. fiat ⁊cͣ.¶ Augu. Suꝑ aerem purus ignis dicitur eſſe cęlū. Unde ſidera ⁊ luminaria facta coniectant. illius .ſ. igneę lucis cōglobatadiſpoſitaqꝫ natura in eas formas: quas in cęlo cernimus. Quidā etiā noſtri. aquas nō eſſe ſuper cęlū ſydereū. qualitatibus ⁊ meatibꝰ conuincere volunt. aſſerētestn̄ ſtellam ſaturni eſſe frigidiſſimam. Quęritur ergo ab eis. vnde frigidaſit? quę tanto debet eſſe ardentior. quanto ſublimior ⁊ cęlo ꝓpinquior. Cūem̄ rotunda moles circūagitur. interiora tardius. ⁊ exteriora eius mouent̉celerius: ⁊ ideo feruentius. debuit ergo magis eſſe calida. qͣꝫ frigida.acit ergo frigidam aquaꝝ ſupercęleſtium vicinitas.¶ Aug. Notandū vero ꝙ prima die cū facta eſt lux: dictum eſt tantumfiat̉ lux: ⁊ hoc in verbo. ⁊ facta eſt lux: in opere. ſtatimqꝫ adheſit increatę luci lux creata: ut vicinior ⁊ omni creatura capacior. In ſecunda die quędāmora eſt. ⁊ verboꝝ multiplicatio. fiat. ⁊ fecit deus. ⁊ factū eſt ita: vt intelligamus iſtas naturas ad deficiendū ꝓnas. ⁊ ad obediendū minus aptas.Hie. Notandū etiā ꝙ huiꝰ diei ſcd̓i oꝑa ſcd̓m hebreos n̄ dicunt̉ bonacū bona ſint: ſicut cętera. qd̓ fit ꝓpter binarium principem alternitatis. quiprimus ab vnitate diſcedit. ⁊ in figura bigamię ponit̉: ⁊ multoꝝ rep̄henſibiliuꝫ. Unde quę bina ingrediunt̉ in arcā. immunda ſunt: impar numerus mundus. Vel ideo bona non dicuntur: qꝛ in hoc oꝑe diſtinctio aquęnō fit perfecta: quę in ꝓximo fit. vbi dicit: Congregent̉ aq̨̄. vt ibi dicet̉.¶ Augu. Queri ſolet cuiꝰ figurę ſit cęlū? Sed ſpirituſſanctus. quāuisautores noſtri ſcierint. per eos docere noluit: niſi qd̓ ꝓſit ſaluti. Quęrituretiā ſi ſtet an moueat̉ cęlū? Si mouet̉ inquiūt: quomodo eſt firmamentū?

Si ſtat: quomodo ſidera in eo fixa circūeunt? Sꝫ firmamentū. nō ꝓpterſtationem: ſed propter firmitatem. aut terminū aquarum intranſgreſſibilēdici poteſt. Si autem ſtat: nichil impedit moueri ⁊ circūire ſidera.¶ Moraliter. Secundo die factū eſt tanqͣꝫ firmamentū diſciplinę. qd̓diſcernit inter carnalia ⁊ ſpiritualia ſicut inter inferiores ⁊ ſuꝑiores aqͣs.¶ Iſi. Die ſecūda poſuit firmamentū ſāctas .ſ. ſcripturas in eccleſia. de qͥbus dicit̉: Celū ſicut liber plicabit̉. Hoc firmam̄to diſcernit aqͣs ſuꝑiores.i. populū angeloꝝ qͥbus nō eſt neceſſe vtin lectōe audiant deiverbū. Sed illud fimamentū poſuit ſuꝑinfirmitatē inferiorūpopuloꝝ: vt ſuſpiciētes in eo cognoſcantqualiter diſcernat inter carualia ⁊ ſpiritualia. quaſi inter aqͣsſuꝑiores ⁊ inferiores¶ Et factū eſt ue.⁊cͣ. Miſtice. Incipitmane ſecundę diei anōe. tanqͣꝫ a puericia⁊ tēdit̉ vſqꝫ ad abraam. alijs generatōibꝰdecem. Et bene comparat̉ ſcd̓o diei. quoſc̄m ē firmamētū int̓aquas. Sicut arcanōe inter aqͣs inferiores. in quibꝰ natabat: ⁊ ſupiores. quibꝰ compluebat̉.Hęc ętas nō diluuio deletur. quia puericia noſtra obliuione de memorianō delet̉. meminimꝰ em̄ nos pueros fuiſſe: infantes nō meminimꝰ. Huiusveſpera eſt ꝯfuſio linguaꝝ. in eis qui turrē faciebant: ⁊ fit mane ab abraāSed nec ętas ſcd̓a generauit ppl̓m dei. qꝛ nec puericia apta eſt generatōi¶ Dixit uero deus Cong. ⁊cͣ. Augꝭ. In hoc die factū videt̉: vt duotm̄ inferiora elemēta ſecernerent̉. De aeris tn̄ formatione intelligi poteſt:qui tūc primū notā nobis formā accepit: cū aqua q̨̄ aeris ⁊ terrę ſpaciū occupabat: in vnā terrę partē ſeceſſit. Ita in ſecundo ⁊ tercio die quattuorelementa in ꝓprias formas vident̉ eſſe diſtincta. Et quoniā ꝑ enumerationem dieꝝ ex informibꝰ formata numerant̉: ⁊ ex corporali materia iā factum cęlū moyſes dixerat: cuiꝰ multū a terrenis ſpecies diſtat: qd̓ ex ea formandū in infima parte reſtabat. noluit īſolitis verbis inſerere: vt diceretfiat. qꝛ infirmiorē ⁊ informitati ꝓximā ſuſcepturū erat ſpeciē. vt his verbiſcongregent̉ a q̨̄. ⁊ appareat arida: intelligamus h̓ duo ꝓprias formas accepiſſe nobis notas ⁊ tractabiles: aquas .ſ. mobilē. terrā immobilē. Undeaqua ꝯgregat̉: terra apparet. aqua em̄ labilis ⁊ fluxa: terra ſtabilis ⁊ fixa.¶ Congregentur aquę. Beda. Quę inter cęlū ⁊ terrā vniuerſa cōpleuerāt. in vnū locū ꝯgregant: vt lux q̨̄ p̨̄terito biduo aqͣs clara luce luſtrauerat. in puro aere clarior fulgeat. ⁊ appareat terra. q̨̄ latebat. ⁊ q̨̄ aqͥslimoſa erat: fiat arida. ⁊ germinibꝰ apta. Si querat̉ vbi ꝯgregatę ſūt aq̨̄q̨̄ om̄s partes terrę vſqꝫ ad cęlū texerāt? Potuit fieri. vt terra ſubſidens.ꝯcauas ꝑtes p̨̄beret. quibꝰ fluitātes aqͣs reciꝑet. Pōt etiā credi pͥmariasaqͣs rariores fuiſſe. q̨̄ ſicut nebula tegerēt terras ſꝫ ꝯgregatōe eſſe ſpiſſataſ¶ Et uocauit. d. a. t. Augꝭ. Prius ad diſtinctionē aquaꝝ. totam ſolidiorē mundi partē terrā appellauit dicēs. In principio. c. d. c. ⁊ t. Poſtqͣꝫ mundus iā formari incipit. ⁊ terrę facies apparet. recedentibꝰ aquis addiſtinctionē partis q̨̄ adhuc pręmebat̉ aqͥs. portio quā aridā eſſe licebat.terrę nomē accepit: eo ꝙ pedibꝰ terat̉. congregationeſqꝫ aquaꝝ appellauitmaria. Sic em̄ appellant̉ apud hebręos om̄es ꝯgregationes aquarum. ſiue ſalſe: ſiue dulces. Et qꝛ ꝑ cōtinuationē omniū aquaꝝ q̨̄ in terris ſunt.dixit eas congregatas in vnū locū. nūc vocat pluraliter congregationesaquarum ꝓpter multifidos ſinus earum.¶ Beda. Cū multa ꝯſtet eſſe maria. in vnū tn̄ locū dicit aquas cōgregatas: qꝛ cūcta magno mari iunguntur Si qͥ lacus in ſemetipſis ſtricti videntur. occultis tn̄ meatibꝰ in mare reuoluūtur. foſſores quoqꝫ puteorumhoc ꝓbant. qꝛ om̄is tellus per inuiſibiles venas aquis repleta eſt: quibusex mari principium eſt.¶ Et uidit deus. Beda. Nondū terra germinabat. nec aqͣ animātiaviua ꝓduxerat. ⁊ tn̄ dicitur deꝰ videre. ꝙ eſſet bonū cedentibꝰ aquis apparuiſſe aridā. qꝛ eſtimator vniuerſitatis p̨̄uidens quę ſunt futura. quaſi iāperfecta laudat: quę adhuc in primo operis exordio ſūt. qꝛ apud eū reruꝫperfectio. nō in conſūmatione eſt oꝑis: ſed in p̨̄deſtinatōe voluntatis.¶ Germinet. t. ⁊cͣ. Augꝭ. Aduertendū eſt moderamē ordinatoris. qͣꝫuis