LiberAnſelmi
quimur de illa voluntatis rectitudine:qua iuſta dicitur voluntas: id eſt: q̄ propter ſe ſeruatur. Nulla autem eſt iuſtavoluntas: niſi que vult quod deus vulteam velle. D Sic oportet fateri quehoc non vult plane iniuſta eſt. MSeruare itaqꝫ rectitudinem voluntatispropter ipſam rectitudinem: eſt vnicuiqꝫ ſeruanti eam velle quod deus vult illum velle. Si itaqꝫ deus ſeparat hāc rectitudinem ab alicuius voluntate: autvolens facit hoc aūt nolēs. D Nolens nō poteſt. M Si itaqꝫ aufertalicuius voluntati prefatam rectitudinem vult quod facit. D Abſqꝫ dubio vult. M Utiqꝫ alicuius volūtate vult ſeparare eandem rectitudineꝫnon vult eū rectitudinem ſeruare volūtatis propter ipſam rectitudinem OSic ſequitur. M Sed iam poſitūeſt ſeruare hoc modo rectitudinem voluntatis eſſe omni ſeruanti velle qd̓ deus vult illum velle. D Si poſituꝫnon eſſet ita tamen eſſet. M Ergoſi deus hanc rectitudinem tollit ab aliqͦnon vult eum velle quod vult eum velleD Nihil cōſequentius ⁊ nihil impoſſibilius. M. Igitur nihil magisimpoſſibile: qͣꝫ deum rectitudinem voluntatis auferre. Ꝙ tamen facere dicitur quando non facit vt eadē rectitudo non deſeratur. Porro dyabolus vl̓temptatio ideo dicit̉ hoc facere fine voluntate ipſā vincere: ⁊ a rectitudīe quātenet abſtrahere: quoniam non promitteret ei aliquid aūt minaret̉ auferre: qd̓magis qͣꝫ ipſam rectitudinem: vult nullatenus ip̄a ſe ab illa quaꝫ aliquatenusvult poſſe auertere. D Sic planuꝫvidetur mihi quod dicis vt nihil cōtradici poſſe exiſtimem.Ꝙ nihil liberius ſit recta voluntateCapitulum. IX. M.Ernis itaqꝫ nihil liberius rectavoluntate cui nulla vis aliena
poteſt ſuam auferre rectitudinē. Nempe ſi dicimus: quia cum vult mentiri:ne perdat vitam: aut ſalutem: cogiturdeſerere timore mortis aut tormenti veritatem: non eſt verum. Non enim cogitur magis velle vitam qͣꝫ veritatem: ſedquoniam vi aliena prohibetur: vtrūqꝫſeruare ſimul ipſa eligit qd̓ mauult ſpōte vtiqꝫ ⁊ non inuita qͣꝫuis in neceſſitatevtramlibet deſerendi poſita ſit non ſpōte ſed inuita. Non enim minus fortis ēad volendum veritatem: qͣꝫ ad volēdūſalutem: ſed fortius vult ſalutem. Namſi preſentem videret gloriaꝫ eternā quāſtatim poſt ſeruatam veritatem aſſeq̄retur: ⁊ inferni tormenta quibus poſt mēdacium ſine mora deputaretur: proculdubio mox virium ſufficientiam ad ſeruandam veritatem habere cerneretur.D. Aperte hoc videtur eum maiores vires exhibere ad volendum ſalutēeternam propter ſe ⁊ veritatem propterpremium qͣꝫ ad ſalutem temporaleꝫ ſeruandam.Quomodo peccās ſit ſeruus peccati: ⁊ ꝙ maius miraculuꝫ ſit cum deꝰ reddit rectitudinem illam deſerenti: qͣꝫ cuꝫmortuo reddit vitam.M.Capitulum. X.Emper itaqꝫ habet rationalisſhomo liberum arbitrium: quiaſemper habet poteſtatem ſeruādi rectitudinem voluntatis: propter ipſam rectitudinem qͣꝫuis aliquando cuꝫdifficultate. Sed cum libera voluntasdeſerit rectitudinem per difficultatē ſeruandi: vtiqꝫ poſt ſeruit peccato per impoſſibilitatem per ſe recuperandi. Sicergo fit ſpiritus vadens ⁊ non rediensquoniam qui facit peccatum: ſeruus eſtpeccati. Quippe ſicut nulla volūtas anteqͣꝫ haberet rectitudinem potuit eamdeo non dante capere: ita dum deſerit.acceptam non poteſt eam niſi deo reddente recipere: ⁊ maius miraculum exi-