LiberAnſelmi
hoc quoqꝫ verbū quo ſeip̄m dicit neceſſe eſt idipſuꝫ eſſe ꝙ ip̄m eſt ſicut conſtatde verbo illo quo dicit ea a ſe facta ſunt.Cū em̄ etiaꝫ ſi nihil vnqͣꝫ aliud eſſet niſiſummus ille ſpūs ratio tamē cogat verbū illud quo ſe dicit ex neceſſitate eē qͥdverius quā hoc verbū eius nō eſſe aliudqͣꝫ ꝙ ip̄e eſt. Ergo ſi ⁊ ſeip̄m ⁊ ea que fac̄cōſubſtātiali ſibi verbo dicit manifeſtuꝫeſt qꝛ verbi quo ſe dicit ⁊ verbi quo creaturā dicit vna ſubſtātia eſt Quō ergo ſivna ſb̓a eſt duo verba ſūt? Sed forſitānon cogit idēptitas ſb̓e verbi vnitatemadmittere. Nā idem ip̄e qui hijs verbisloquitur eandē illis habet ſb̓am ⁊ tamēverbū nō eſt. Sed vtiqꝫ verbū quo ſe dicit ſūma ſapiētia cōueniētiſſime dici poteſt verbū eius ſed ſuperiorē rationē qꝛeius perfectā tenet ſimilitudinē. Nā nulla ratione negari poteſt cuꝫ mens rationalis ſeip̄am cogitādo intelligit ymaginem ip̄ius naſci in ſua cogitatōe īmo ipſam cogitatōem ſui eſſe ſuā ymaginē adeius ſimilitudinē tāqͣꝫ ex eius impreſſione formatā Ꝙcūqͣꝫ em̄ rem mēs ſeu percorporis ymaginatōem ſeu ꝑ ratōem cupit veraciter cogitare: eius vtiqꝫ ſimilitudīem quātū valet in ip̄a ſua cogitatione conatur exprimere: qd̓ quāto veriusfacit tāto rem ip̄am verius cogitat: et h̓quidē cū cogitat aliud aliud qd̓ ip̄a noneſt ⁊ maxime cū aliquid cogitat corpusclarius ꝑſpicitur. Cū em̄ cogito notūmihi hoīem abſētem format̉ acies cogitatōis mee in talem ymaginē eius qualem illā per viſum oculoꝝ in memoriamattraxi que ymago in cogitatōe verbuꝫeſt eiuſdē hoīs quē cogitādo dico. Habet igitur mens rationalis cū ſe cogitando intelligit ſecū ymagineꝫ ſuā ex ſe natam ideſt cogitatōem ſui ad ſuam ſimilitudinem quaſi ſua impreſſione formatāqͣꝫuis ip̄a ſe a ſua ymagīe nō niſi rationeſola ſeperare poſſit que ymago eius verbum eius eſt.
Ꝙ vno ꝟbo dicat ſe ⁊ ꝙ fec̄. XXXII.Oc itaqꝫ mō quis neget ſummāhſapientiam cum ſe dicēdo intelligit gignere cōſubſtātialeꝫ ſibiſimilitudinē ſuam ideſt verbum filium.Qd̓ verbuꝫ licet de re tam ſingularitereminenti ꝓprie aliquid ſatis cōuenient̓dici non poſſit non tamē incōueniēter ſicut ſimilitudo ymaginē ⁊ figura ⁊ caracter eius dici poteſt. Uerbū aūt quocreaturā dicit nequaqͣꝫ ſimiliter eſt verbum creature: quia non eſt eius ſimilitudo ſed principalis eſſentia: cōſequit̉ igitur vt ip̄am creaturā nō dicat ꝟbo creature. Cuius ergo verbo eā dicit ſi nōdicit eam verbo eius. Nā ꝙ dicit verbodicit: ⁊ verbū aliter eſt verbū ideſt ſimilitudo. Si nihil aliud dicit qͣꝫ ſe aut creaturaꝫ nihil dicere poteſt: niſi aut ſuo auteius verbo. Si ergo nihil dicit ꝟbo creature quicqͥd dicit verbo ſuo dicit. Unoigitur eodēqꝫ verbo dicit ſeip̄m et quecunqꝫ fecit.Ꝙ ſuo verbo videri poſſit dicere creaCapitulū. XXXIII.turam.Ed quō tā differētes res ſcilicetſcreans ⁊ creata eſſentiā dici poſſit vno verbo: p̄ſertim cū verbūip̄m ſit dicēti coeternū creatura aūt nonſit illi coeterna forſitan quia ip̄a eſt ſumma ſapiētia ⁊ ſūma ratio in qua ſūt omnia que facta ſūt quēadmodum opꝰ qd̓fit ſcd̓m aliquā artem nō ſolū quādo fitverum ⁊ anteqͣꝫ fiat et poſtqͣꝫ diſſoluiturſemꝑ eſt in ipſa arte. Non aliud quā qd̓eſt ars ip̄a idcirco cū ſummꝰ ip̄e ſpūs dicit ſeip̄m dicit oīa que facta ſūt. Nam etanteqͣꝫ fierēt ⁊ cū iā fctā ſūt ⁊ cū corrūpūtur ſeu aliquo mō variātur ſemꝑ in ipſoſunt nō ꝙ ſunt in ſeip̄is: ſed ꝙ eſt idē ip̄eEtenim in ſeip̄is ſūt eſſentia mutabilis ſcd̓m immutabilē rationē creata ī ipſo vero ſūt ip̄a prima eſſētia ⁊ prima exiſtendi veritas cui prout magis vtcūqꝫilla ſimilia ſint: ita verius ⁊ p̄ſtātius exi-