AnſelmiI
la eſt recta ſignificatio q̄ ſignificat ꝙ nōeſt rectū ſignificari: aut ꝙ nō exigit rectitudo. Nll̓a igit̉ ſignificatō ē rctā: aliarectitudīe: qͣꝫ illa q̄ ꝑmanet p̄tereūte ſignificatōe D ¶ Palā ē M An itaqꝫ nōvides: qꝛ nō id̓o ē rectitudo ī ſignification: qꝛ tūc incipit eē cū ſignificat̉ eē qd̓eſt vl̓ nō eſt. Sꝫ qꝛ ſignificatō tūc fit ẜmrectitudīem q̄ ſꝑ eſt: nec ob hͦ abeſt a ſignificatōe: qꝛ ꝑijt cū ſicut nō debꝫ: aut cūnll̓a ſit ſignificatio ſꝫ qm̄ tūc ſignificatōdeficit āte: deficiēte rectitudīe D ¶ Sicvideo vt nō poſſim nō videre M ¶ Rectitudo itaqꝫ qͣ ſignificatio recta diciturnō habet eſſe ⁊ nō eſſe aut aliquē motūꝑ ſignificationē qūocūqꝫ moueatur ip̄aſignificatio D ihi nihil iā clarius.M ¶ Pōt ne ꝓbari colorē ſil̓r ſe haberead corpꝰ: quo mō rectitudo ſe habet adſignificationē D. Prōptior nūc ſum ꝓbare qꝛ valde diſſimiliter. M. ¶ Putoqꝛ iā tibi notū eſt: qd̓ de volūtate ⁊ eiusrectitudīe ⁊ de alijs q̄ rectitudīem habere dn̄t ſētiēdū eſt. D ¶ Oīno video hacip̄a rōe ꝓbari quoquo mō ip̄a ſint rectitudīem īmobilē ꝑmanere. M ¶ Quiditaqꝫ ꝯſeqͥ exiſtimas de ip̄is rectitudinibus. Sūt alie ab inuicē; aut ē vna ⁊ eadē oīm rectitudo D ¶ Supͣ cōceſſū eſt:qꝛ ſi ideo ſt̓ pl̓es rectitudīes qm̄ pl̓es ſt̓ſunt res in quibus conſiderantur: neceſſe eſt eas exiſtere ⁊ variari ẜm res ip̄as:ꝙ nequaqͣꝫ fieri demōſtratū ē. Quapropter nō ideo ſūt pl̓es rectitudīes: qꝛ plures ſūt res ī qͥbus ſūt. M ¶ An habesaliquā aliā rōem cur tibi pl̓es videant̉:p̄ter ip̄aꝫ rerū pl̓alitatē. D ¶ Sicut iſtānullā eē cognoſco: ita nullā aliā inueniri poſſe cōſidero. M ¶ Una itaqꝫ ⁊ eadē eſt oīm rectitudo. D Sic me faterineceſſe ē. M ¶ Ampliꝰ. Si rectitudo n̄eſt ī rebꝰ ill̓ que dn̄t rectitudīem: niſi cūſūt ẜm ꝙ dn̄t: ⁊ hͨ ſolū eſt ill̓ rectas eſſe:manifeſtū eſt eaꝝ oīm vnā eē rectitudiuē. D Nō pōt negari. M ¶ Una igit̉.
in oībꝰ illis ē veritas. D Et hoc negari impoſſibl̓e ē. Sꝫ tn̄ oſtēde mihi: curdicimꝰ huiꝰ vl̓ illius rei ꝟitatē velut addiſtīguēdas ꝟitatis differētias: ſi nullāab ip̄is rebꝰ aſſumūt diuerſitatē. Pl̓tināqꝫ vix ꝯcedūt nullā eē drn̄tiā inter ꝟitatē volūtatis: ⁊ eā q̄ dr̄ actōis: aut alicuiꝰ alioꝝ. M Improbe huiꝰ vel illirei eſſe dicit̉: qm̄ illa nō in ip̄is rebꝰ autex ip̄is aūt ꝑ ip̄as in qͥbꝰ eē dicit̉ hꝫ ſuūeē: ſꝫ cū res ip̄e ẜm illā ſūt q̄ ſꝑ p̄ſto ē hisq̄ ſūt: ſicut debēt: tūc dr̄ huiꝰ vel illiꝰ reiꝟitas: vt ꝟitas actōis volūtatis quēadmodū dicit̉ tēpꝰ huiꝰ vl̓ illiꝰ rei: cū vnū⁊ idē ſit tp̄s oīm: q̄ ſūt ī eodē tꝑe ſil̓: etſinō eēt hͨ vl̓ illa res nō minꝰ eēt idē tp̄s.Nō eī dicit̉ ideo tp̄s huiꝰ vel illiꝰ rei: qꝛtēpus eſt in ip̄is rebꝰ: ſed qꝛ ip̄e ſūt ī tꝑeEt ſicut tēpus ꝑ ſe conſideratū nō dicit̉tēpus alicuiꝰ: ſed cū res que ī illo ſunt:cōſideramꝰ: dicimꝰ tēpus huiꝰ vel illiꝰrei: ita ſūma ꝟitas ꝑ ſe ſubſiſtēs nulliusrei eſt: ſed cū aliqͥd ẜm illa ē: tūc eius dicitur veritas vel rectitudo.¶ Explicit liber de veritate.¶ Incipit liber beati Anſelmi archiep̄icatuariēſis de ſimilitudinibus: de diuiſione voluntatis.¶ Aiuntas tripliciter intelligit̉. Uolūtasetenī dicit̉ illd̓ anime inſtrumentū: quo vult: ⁊ affectō eiuſdē inſtrumēti. Affectio ꝟo eſt affectio inſtrumētivolēdi. Hec volūtas q̄ dicit̉ affectio: eſtad tēpus qͣſi ſopita: qꝛ eſt eoꝝ que mēsnō memorat: ſed mox vt ea recolit ⁊ inſtrumētū volēdi appetit. Itē volūtas dicit̉ velle vel vſus ipſius inſtrumenti.¶ Similitudo inter ml̓ierē ⁊ volūtatēOluntas itaqꝫ illa que eſt īſtruv mentū volēdi. Sic eſt inter deAum ⁊ dyabolū: quo modo muli2er inter ſuū legittimū virum: ⁊ aliquemadulteꝝ. Uir ei p̄cipit vt ſibi cōiūgat̉: