De libero arbiti

ſtimo cum deus voluntati deſertā reddit rectitudinem: qͣꝫ cum mortuo reddit vitam amiſſam. Corpus enim neceſſitate moriendo non peccat vt vitā nūqͣꝫ recipiat voluntatis vero per ſe rectitudinem deſerendo meretur: vt illa ſemper indigeat. Et ſi quis ſponte ſibi morteꝫ infert nō aufert ſibi aliud nunqͣꝫ eratamiſſurus. Qui vero voluntatis rectitudinem deſerit: hoc abicit quod ex debito erat ſeruaturus. D ¶ Ualde verum quod dicis de ſeruitute: quia ẜuusſit peccati qui facit peccatū ⁊ de impoſſibilitate recuperandi deſertaꝫ rectitudinem niſi ab eo a quo priꝰ data erat reddatur: ⁊ vt illam ſemper teneant indeſinenter conſiderandum eſt omnibꝰ quibus datur.Ꝙ iſta ſeruitus non auferat libertatemarbitrij. ¶ Capitulum. XI.Ed hac ſententia multum rep̄f¶I ſiſti exultationem meā quaiaꝫputabam eſſe ſecurum homineꝫſemper habentem libertatem arbitrij.Quare ipſam ſeruitutem exponi mihipoſtulo: ne forte libertati prefate repugnare videatur. Utraqꝫ enim ſcꝫ hec lib̓tas ⁊ ſeruitus eſt in voluntate: ẜm qͣꝫlibet aut liber aūt ſeruus eſt homo. Si ergo ſeruus quomodo liber eſt. Aut ſi liber quomodo ſeruus M ¶ Si benediſcernas quando non habet prefatamrectitudinem ſine repugnantia ⁊ ſeruuseſt ⁊ lib̓. Nunqͣꝫ enī eſt eius poteſtatisrectitudinem capere cum nō habet: ſedſemper eſt eius poteſtatis ſeruare cumhabet. Per hoc quia redire non poteſta peccato ſeruꝰ eſt per hoc quia abſtrahi non poteſt a rectitudine liber eſt. Sꝫa peccato ⁊ eius ſeruitute non niſi ꝑ alium poteſt reuerti. A rectitudīe vero nōniſi per ſe poteſt auerti: ⁊ a libertate ſuanec per ſe nec per alium poteſt priuari.¶ Semper enī naturaliter liber eſt ad ſeruandam rectitudinem ſi eam habet: eti-

am quādo quā ſeruet nō hꝫ. D ¶ Suificit mihi hic huius libertatis ⁊ ſeruitutis vt in eodem homine poſſint eſſe ſimlfacta concordia.¶ Cur cum homo nō habꝫ rectitudinēmagis dicit̉ liber quia nō poteſt ei auferri cum habet: qͣꝫ cum eam habet ſeruus: quia cum non habet per ſe: non poteſt recupare eam.Capl̓m. XII.Ed multum noſce deſidero curquando non habet rectitudinēmagis dicitur liber quia nō poteſt ei ab alio auferri cum habet qͣꝫ cumrectitudineꝫ habet ſeruus quoniam eānon poteſt recuperare per ſe cum nō habet. Per hoc enim quia redire non poteſt a peccato: ſeruus eſt: per hoc ꝙ abſtrahi non poteſt a rectitudine liber eſtEt ſicut nunqͣꝫ abſtrahi poteſt: ſi habetita nūqͣꝫ poteſt redire ſi nō habet. Quapropter ſicut ſemper habꝫ illam libertatem ita ſemper habere videtur illam ſeruitutem. M ¶ Iſta ſeruitus non eſtniſi impotentia. Siue enim dicamꝰ eaꝫimpotentiam eſſe redeundi ad rectitudinem: ſiue impotentiam recuperandi:aut iterum habendi rectitudinem nō obaliud eſt homo ſeruus peccati: niſi perhoc quia nequit redire ad rectitudinemaut recuperare aūt habere illam nō poteſt homo non peccare. Cum autem habet eandem rectitudinem non habet impotentiam non peccandi. Quare quādo habet rectitudinem illam non eſt ſeruus peccati. Poteſtatem autem ſeruandi rectitudinem ſemper habet: ⁊ cum rectitudinem habet: ⁊ cum non habet: etideo ſemper eſt liber. Ꝙ autem queriscur quando non habet rectitudinē magis dicitur liber: idcirco quoniā ab alionon ei poteſt auferri quādo habet quoniam ſeruus tunc cum habet rectitudinem ideo qꝛ nō poteſt eā recuperare perſe qn̄ nō habet: tale eſt ac ſi q̄ras cur hō

b 5