LiberAnſelmi
ſūt ſecūtur multa incōmoda q̄ maluꝫ ⁊aliqͥd ſūt: et hͨ ſūt q̄ horremꝰ audito nomīe mali. Cū aūt dicimꝰ qꝛ iniuſticia facit rapinā aūt cecitas facit hoīem cadere in foueā: nequaqͣꝫ intelligēdū ē ꝙ iniuſticia aut cecitas faciāt aliqͥd ſed ſi iuſticia eēt in volūtate et viſus in oculo:nec rapina fieret nec caſus infoueā. Tale eſt cū dicimꝰ abſētia gubernaculi impellit nauē ī ſcopulos: aut abſētia frenifacit equū diſcurrere ꝙ nō eſt aliud qͣꝫ ſigubernaculū abeſt naui ⁊ frenū equo q̄ſi adeſſent nec vēti nauē impellerēt necequus diſcurreret Sicut nāqꝫ gubernaculo nauis ⁊ freno regitur equus ſic iuſticia gubernatur volūtas hoīs et viſupedes. DUnde venit malū in angelū qui bonus erat. ¶ Capitulū. XXVII. EIc mihi de malo q̄ eſt iniuſticia5ſatiſfeciſti vt iā oēs in core meoque de illo ineſſe ſolebāt queſtiones ſint deterſe. De hͦ em̄ malo q̄ſtionaſci videt̉ qm̄ ſi eſſet aliqua eſſētia eēta deo a quo et neceſſe eſt eſſe oē ꝙ aliqͥdeſt ⁊ impoſſibile eſt eſſe peccatū ſiue iniuſticiā. De malo vero ꝙ eſt incōmoditas ſi aliquādo ē aliqͥd nihil video rectefidei obuiare Sed ne tedeat te breuiterreſpōdere fatue interrogationi mee: vtſciētia qualiter hͦ ip̄m querētibꝰ reſpondea qͥppe nō ſemꝑ facile eſt inſipiēti inſipiēter q̄rēti ſapiēter reſpōdere. Queroigit̉ vnde primū venit malū qd̓ dicituriniuſticia ſiue peccatū in angelū qͥ factꝰeſt iuſtꝰ. M ¶ Dic tu mihi vnde venitnihil in aliqͥd. D Nihil nec venit necrecedit. M¶ Cur gͦ queris vnde venitiniuſticia q̄ nihil ē. D ¶ Quia qͣndo iuſticiā recedet inde vbi erat dicimꝰ accedere iniuſticiā. ¶ Dic gͦ ꝙ magis ꝓprie ⁊ aꝑciꝰ dicit̉ ⁊ quere de abceſſu iuſticie. Siqͥdē ſepe apta interrogatio expedit reſpōſione ⁊ inepta reddit impeditiorē. A Cur gͦ receſſit ab angl̓o iu
ſto iuſticia. M ¶ Si ꝓprie vis loqui n̄receſſit ab eo ſed ip̄e deſeruit eā volēdoꝙ nō debuit. D ¶ Cur deſeruit eā. M¶ Cū dico qꝛ volēdo qͦd nō debuit eā deſeruit aꝑte oſtēdo cur ⁊ quaꝫ illā deſeruit. Nā ideo illā deſeruit qꝛ voluit ꝙ velle nō debuit ⁊ hͦ mō id volēdo ꝙ nō debuit illā deſeruit. D ¶ Cur voluit ꝙ nōdebuit. M Nulla cauſa p̄ceſſit hāc voluntatē niſi qꝛ velle potuit. D An id̓ovoluit qꝛ potuit. M ¶ Nō qꝛ ſimiliterpotuit bonꝰ angelꝰ velle nec tamē voluit. Nā nullꝰ vult ꝙ velle p̄t ideo qꝛ p̄t ſiue alia cauſa qͣꝫuis nūqͣꝫ velit ſi non p̄t.D ¶ Cur gͦ voluit. M ¶ Nō niſi qꝛ voluit nā hͨ volūtas nullā aliā habuit cauſā qua impelleret̉ aliquatenus: aut attraheret̉ ſed ip̄e ſibi efficiens cauſa fuitſi dici poteſt ⁊ effectū.¶ Ꝙ poteſtas volendi qͦd non debuitbona fuit ſemꝑ et ipſum velle bonū qͣꝫtum adeſſe. ¶ Capitulū. XXVIII. DI poteſtas ip̄a volendi ⁊ ipſuꝫIvelle fuit aliquod bonum fuit adeo. M ¶ Utrū fuit aliquid etpoteſtas quidē non niſi bonū aliquid ⁊ſpontaneū donū dei velle aūt ſecūdumeſſentiā bonū: ſed qm̄ non iuſte factumeſt malū ⁊ tamē a deo fuit a quo eſt omne ꝙ aliquid eſt Nempe nō ſolum hͦ habet aliquis a deo ꝙ deus ſpōte dat: ſedetiam ꝙ iniuſte rapit deo ꝑmittente Etſicut dicit̉ deus facere qͣꝫ ꝑmittit fieri itadicit̉ dare ꝙ ꝑmittit rapi. Qm̄ igit̉ permittēte deo angelus malus per rapināvſus eſt poteſtate a deo ſponte data: adeo habuit vti ꝙ nō eſt aliud: qͣꝫ ipſumvelle. Non eſt em̄ aliud velle qͣꝫ vti poteſtate volendi ſicut idem eſt loqui ⁊ vtipoteſtate loquendi.¶ Explicit de caſu dyaboli.