LiberAnſelmi
omnem intellectum excedis: veniet ſuꝑme miſericordia illa: que de tanta opulētia tui procedit. Influat in me que ꝓfluit de te. Parce per clemētiam ne vlciſcaris ꝑ iuſtitiam. Nam ⁊ ſi difficile ſit intelligere quomō miſericordia tua nō abſit a tua iuſticia: neceſſariuꝫ tamē eſt credere quia nequaqͣꝫ aduerſatur iuſtitie ꝙexundat ex bonitate q̄ nulla eſt ſine iuſticia imo vere cōcordat iuſticie. ¶ Nēpeſi miſericors es: quia es ſūme bonus: etſumme bonus non es: niſi quia es ſūmeiuſtꝰ: vere idcirco es miſericors quia ſūme iuſtus es. Adiuua me iuſte ⁊ ſume ⁊miẜicors deus cuius luceꝫ quero adiuame vt intelligam quod dico. Uere ergoideo miſericors es quia iuſtus. Ergo nemiſericordia tua naſcit̉ ex iuſticia tua?Ergo ne parcis malis ex iuſticia? Si ſiceſt domīe: ſi ſic eſt: doce me quomō eſt?An quia iuſtum eſt te ſic eſſe bonū vt nequeas intelligi melior: ⁊ ſic potēter operari vt non poſſis cogitari potentius?Quid em̄ hoc iuſtius? hoc vtiqꝫ nō fieret ſi eſſes bonus tātum retribuendo etnō parcēdo: ⁊ ſi faceres de nō bonis tantum bonos: ⁊ nō etiā de malis. Hoc itaqꝫ mō iuſtū eſt vt parcas malis ⁊ vt fatias bonos de malis. ¶ Deniqꝫ quod nōiuſte fit nō debet fieri: et qd̓ nō debet fieri iniuſte fit. Si ergo nō iuſte malis miſereri nō debes miſereri. Et ſi nō debesmiſereri iniuſte miſereris. Quod ſi nefas eſt dicere fas eſt credere te iuſte miſerere malis.OcQuō iuſte puniat ⁊ iuſte parcat mal̓. XEd ⁊ iuſtum eſt vt malos puni-as: quid nāqꝫ iuſtius. quā vt boni bona et mali mala recipiant.Quō ergo et iuſtū eſt vt malos puniaset iuſtum eſt vt malis parcas? An aliomō iuſte punis malos: ⁊ alio modo iuſte parcis malis. Cuꝫ em̄ punis malos:iuſtū eſt: quia illorū meritis cōuenit: cuꝫvero parcis malis: iuſtum eſt: non quia
illorum meritis: ſed quia bonitati tue cōdecens eſt Nā parcēdo malis ita iuſtuses ſcd̓m te ⁊ non ſcd̓m nos: ſicut miſericors es ſcd̓m nos ⁊ non ſcd̓m te: quoniāfaluando nos quos iuſte perderes ſicutmiſericors es nō quia tu ſentias affectūſed quia nos ſentimus effectuꝫ ita iuſtꝰes nō quia nobis reddas debitum: ſedquia facis quod decet te ſumme bonuꝫ.Sic itaqꝫ ſine repugnātia: iuſte punis ⁊iuſte parcis.Quō vniuerſe vie dn̄i miſericordia ⁊veritas: et tamen iuſtus dn̄s in omnibꝰ¶ Capitulū. XI.vijs ſuis.Ed nunquid etiaꝫ non eſt iuſtūſcd̓m te domine: vt malos punias. Iuſtum quippe eſt te ſic eſſeiuſtum vt iuſtior nequeas cogitari. Qd̓nequaquaꝫ eſſes ſi tantum bonis bona:et non malis mala redderes Iuſtior em̄eſt qui et bonis et malis quaꝫ qui bonistantum merita retribuit. Iuſtum igitureſt ſecūdum te: iuſte et benigne deus: etcum punis: ⁊ cum partis. ¶ Uere igit̉vniuerſe vie domini miſericordia ⁊ veritas: et tamen iuſtus dominꝰ in om̄ibusvijs ſuis. Et vtiqꝫ ſine repugnātia quiaquos vis punire: non eſt iuſtum ſaluariet quibus vis parcere non eſt iuſtum dānari. Nam id ſolum iuſtum eſt quodvis: ⁊ non iuſtum quod non vis. Sic ergo naſcitur de iuſticia tua miſericordiatua quia iuſtum eſt te ſic eſſe bonum vt ⁊parcendo ſis bonus: ⁊ hoc forſitan ē curſūme iuſtus poteſt velle bona malis/Sed ſi vtrūqꝫ capi poteſt cur malos potes velle ſaluare illud certe nulla ratiōecomprehendi poteſt: cur de ſimlilibꝰ malis hoc magis ſaluēs quā illos per ſummam bonitatem et illos magis damnesquā iſtos per ſummam iuſtitiam. Sic gͦvere es ſenſibilis omnipotēs miſericorset impaſſibilis quemadmodū viuēs ſapiens bonus beatus eternus: et quicqͥdmelius eſt eſſe quā nō eſſe.