accidentale. ſcd̓o ſcri. ſen. ſan. tho: diſt. xl. arti. iij.in cor. q. et in ſolū. vj. argū. Et pͥma ſcd̓e. q. xx.arti. iiij. ¶ Quarto auget̉ bonitas vel malicia volūtatis ex condicōne euentus. Ilam euentus ſequēsaddit ad bonitatem vel maliciā volūtatis. Vbi nota ꝙ euentus ſequens vel eſt p̄cogitatꝰ vel nō. Primo igit̉ ſi euentꝰ ſequens eſt p̄cogitatus ꝙ ex opeſuo malum aliquod ſequi poſſet nec tn̄ ꝓpter hͦ deſiſtit. ex hoc volūtas eius magis inordinata apparet. Sicut ſi aliquis daret alicui paupi elemoſināet ſciret ꝙ ille abutētur elemoſina ſibi data nihil ſi.bi ꝓficeret. imo potius ſibi obeſſet. Similiter ē inbono. Naꝫ qͣꝫto euentus p̄cogitatus fuerit meliortanto oꝑatio volūtatem meliorē on̄dit et facit. Sivero euentus ſequens nō eſt p̄cogitatus aūt ex noſtro actu vel ope raro ſequit̉ talis euentꝰ. et tunctalis euentus inpͥcogitatus qui ex nr̄o oꝑeraro ſequit̉ nihil bonitatis vel malicie auget in voluntatēSi aūt euentus inp̄cogitatus ex nro oꝑe frequenter cōtingēt. tunc nihilo minꝰ auget bonitatem velmaliciā volūtatis et oꝑis. pͥma ſcd̓e. q. xx. arti. v.in cor. q. ꝑ totuꝫ. Puto ꝙ additō que eſt in primocapi. et incipit. nota ꝙ volūtas eſt inordinata melius cadet hic qͣꝫ ibi attenta materia hic trac̓tata.¶ Ꝙ volūtas eſt duplex. ſcꝫ plena et ſemplena.Ercio pͥncipaliter ꝯſideranda Ca. iij.eſt integritas qua ꝑficitur. Sicut ei dicit augꝰ. in li. ꝯfeſſionū. duplex eſt voluntas. ſcꝫ ſemiplena et plena. Volūtas aūt ſem.plena dr̄ que eſt ſine actu exteriori. volūtas aūt plena dr̄ ſcꝫ ratōe pͣuitatis et oꝑis. ¶ Primo volūtasplena dr̄ ratōne .ſ. qꝛ elicit non ſolū actū interiorēqui eſt velle ſed etiā actum exteriorem. ¶ Secundovolūtas ſemplena dr̄ ratōne prauitatis vel boītatisqn̄ ſcꝫ volūtas qͣꝫtum in ip̄a eſt exiret in actū bonuꝫvel malū ſi daret̉ facultas. ita ꝙ ex ꝑte volūtatis nihil deeſt qͥn face̓t ſi poſſet. ¶ Vbi nota ꝙ vbi non eſtfacultas faciēdi ſꝫ volūtas. tūc apud deū volūtas ꝯputat̉ ꝓfacto. quod triplr̄ ꝓbo. ¶ Primo. qꝛ ſuperillud pͣs. et tu remiſiſti impietatem peccati mei glo.ſic dicit. Dotū id eſt deſideriū vel intentō reputat̉et iudicat̉ ꝓ facto. ¶ Secūdo. qꝛ ſuꝑ illud pſalmi.manꝰ veſtre cōcinnant glo. ſic dicit. Quidqͥd viset nō potes dn̄s factū cōputat. ¶ Tercō. qꝛ ſtiꝑ illud pͣs. in mandatis tuis volet nimis glo. ſic dicit.Sūfficit velle ſi ꝑficiendi mandata deſit facultas.¶ Ad maiorem tn̄ euidentiā p̄dictoꝝ nota hic duoſcꝫ exemplū et intellectū ¶ Primo nota intellectumhuius autoritatis ſcꝫ volūtas reputat̉ et tudicaturꝓ facto. Nam quatuor modis intelligit̉ iſtud verbum. ¶ Primo em̄ bea. tho. exponens iſtud verbū.volūtas reputat̉ ꝓ facto dicit. ꝙ iſtud verbū intelligit̉ ī his q̄ ſūt omnino ab hoīe: nō aūt in hi̓s q̄ ſūtab alio. ſicut eſt de baptiſmo Non em̄ tātū valet voluntas ſuſcipiendibaptiſmū ſic̄ ip̄ius ſuſceptō.Secūdo modo exponit ſic dicens. ꝙ iſtud verbumvoluntas reputat̉ ꝓ facto intelligit̉ qͣꝫtū ad p̄miūvolūtueſſentiale. non aūt qͣꝫtum ad accidentale vt patebitinferius. qͣrto ſcri. ſen. diſt. xvij. arti. iiij. q. ij. ī ſolū. ij. argū. Tercio modo ſcꝫ ꝙ volūtas reputat̉pro facto intelligitur apud deū non apud mnundū.quod duplicit̓ probo. Primo. qꝛ ſuper illud pſalmiEtem̄ in corde oꝑamini iniquitates glo. ſic dicit.Quidquid vis et nō potes dominꝰ factū reputatSecūdo. qꝛ ſuper illud luce. viij. mulier que patit̉fluxū ſanguinis ⁊cͣ gloſa ſic dicit. Cogitatōnes ⁊voluntates qͣꝫuis oꝑe non impleant̉: apud deum ꝑfac̓tis habent̓ et puniūtur. apud mundū vero non¶ Quarto mō exponitur. ꝙ aliter ſe habet in peccatis ſpūalibus. et aliter in peccatis corporalibꝰ. Naꝫin peccatis ſpūalibus voluntas reputat̉ profacto.Guiꝰ ratō ē. qꝛ in peccatis ſpūalibus volūtas eſtſufficiens ad ſui actum interiorem qui eſt velle. vn̄voluntas ſuꝑbiendi pro ſuꝑbia reputatur. et ſic dealijs. In peccatis vero corporalibꝰ volūtas non reputat̉ pro facto. Cuius ratō eſt. qꝛ in peccatis corpalibus voluntas nō eſt omnino ſufficiens ad ſuūactū. Vnde ſicut in peccatis ſpūalibꝰ iniuriat̉ homō tm̄ deo. ſic in peccato corꝑali p̄ter hoc ꝙ homoiniuriet̉ deo vel ſibi iniuriat̉ etiam ꝓximo. Et ideoex voluntate homicidij non cōtrahit̉ pena irregularitatis vel pena aliqua tempalis. ex actu vero ꝯtrahitur. ¶ Secūdo ad declaratōnem p̄dicte autoritatis nota hic tres caſtis. ¶ Primꝰ eſt talis. Suntduo quoꝝ vnus vult bonū et tn̄ non facit illud. qͥaſibi deeſt facultas. alius vero vult et facit q poteſtqͥs iſtoꝝ apud deūplꝰ met̉. Rn̄deo et dico ꝙ ſi ſūtpares vel equales in caritate habent equale pͥmiuꝫeſſentiale. non tn̄ habent equale premiū accidentale. quod beatus thomas probat tali exemplo dicesꝘ qui habet voluntatem dandi elemoſinā et nondat. quia facultatem nō habet. tantū meretur reſpectu premij eſſentialis: quod eſt viſio dei et gau.dium de deo: quantū ille qui vult dare et dat. ſuppoſito ꝙ ſint pares in caritatē. Quantū vero ad pͥmiū accidentale quod eſt gaudiū de quocūqꝫ bonocreato. magis meretur ille qui nō ſolum vult dare ſed etiam dat qmͣ ille qui ſolum vult dare et nondat. qꝛ iſte gaudebit ſolum de voluntatē. ſcꝫ qꝛ voluit dare. non tn̄ de oꝑe. qꝛ non dedit. Similit̓ etiāeſt de demerito: tantum em̄ demeretur qui ſola v̓oluntate peccat et non actu qͣꝫtum qui peccat actu ⁊voluntate. et hoc per compatōnem ad penam eſſentialem. que conſiſtit ni ſeparatōne a deo. quia hecpena eſt debita contemptui dei qui reſpicit voluntatem. Sꝫ quatum ad penam accidentalem que ē dolor de quocūqꝫ malo plus demeretur qͥ actū ⁊ volūtate peccat qmͣ qͥ ſola volūtate. Dab̓ebit em̄ doloreꝫnon ſolum de eo ꝙ male voluit. ſed etiaꝫ de eo qd̓male fecit. et de omnibus malis que ex eius malicia prouenerunt. Vnde et penitens qui penam futuram penitendo preuenit de omnibus talibus dolet. In queſtōnibus de malo. vtrum peccatū conſiſtat in ſolo actu volūtatis. in ſolū. viij. argumerite
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten