Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

repn̄tatio trinitatis ꝑ modū veſtigij inqͣꝫtum in qͣlibet creatura inueniūtur aliqua que eſt neceſſe inducere in diuinas ꝑſonas ſicut in cauſam. vt ver.bigrā. Quelibꝫ creatura habꝫ tria. ſcꝫ entitatem.ſpēciem. ordinem. Prīmo em̄ quelibꝫ creatura habet entitatem ẜm ꝙ quelibꝫ creatura ſubſiſtit in ſuoeſſe. et ẜm hͦ quelibet creatura et ſubſtantia creataſiam cauſam et pͥncipiū repr̄ītat. et ſic demonſtratꝑſonam pr̄is qui eſt pͥncipium non de principio.Secundo q̄libꝫ creatura ht̄ formā ꝑ quā determinatur ad ſpeciē. et qͣꝫtum ad hͦ repn̄tat verbū vel filium. ẜm ꝙ forma artificiati eſt ex conceptōne artificis. Nam verbum vel filius eſt p̄fectiſſima pulcritudo patris ad quam ſicut ad exemplar omnis creatura format̉. TTercō quelibꝫ creaturā habꝫ ordinem. et qͣꝫtum ad hoc reprītat ſpm̄ſanctū inqͣꝫtumeſt amor. qꝛ ordo effectus ad aliquid alterū: eſt exvoluntate cauſantis et ordinantis. Vnde deus tāquam omniū cauſa dat vnicuiqꝫ creature eſſe terminatū. quod atteſtatur potentie pr̄is. dat eſſe diſtinctum quod atteſtat̉ ſapīe filij. dat eſſe ordinatum quod atteſtat̉ bonitati ſpūſſancti. Et hoc eſtqd̓ ait augꝰ. vj. libro de trinitate dicens. In qualibet creatura inueniūtur tria. Primum eſt ꝙ vnuꝫaliquid eſt quod atteſtat̉ potentie pr̄is. Secundūeſt ꝙ aliqua ſpecie informat̉ et hͦ atteſtat̉ ſapientiefilij. Terciū eſt ꝙ quendā ordinem tenet et hoc atteſtatur bonitati ſpūſſancti. Et ad hec tria reducūtur etiam illa tria ſap. xj. numerꝰ. pondus. menſiira. Re. ſupͣ. bonum. ca. ix. Similiter alia tria q̄reperiūtur in omnibꝰ creaturis trinitatem repn̄tatſcꝫ pͥncipium quod repntat pr̄em qui eſt pͥncipiūnon de pͥncipio. Medium quod repn̄tat filiuꝫ quieſt media ꝑſona intrinitatē. Et finis qui repn̄tatſpmn̄ſanctū in quo terininat̉ velfinitur ꝓceſſio perſonarū. Et qꝛ hec omnia trinitatem ſolū ꝑ moduꝫveſtigij repn̄tant vtꝫ. ideo concludo ꝙ ex his nonvenimius in cognitōnem trinitatis ꝑſonaꝝ niſi valde confuſe. quod tali ratōne on̄do. Clara et ꝑfectacognito ꝑſonarū habet̉ per ꝓpria ꝑſonarū. ſed excreaturis non venit̉ in cognitōnem ꝑſonarū tanquam ex ꝓprijs vel ꝑ propriaꝑſonaruꝫ ſed ꝑ appropriata ꝑſonis. appropriata aut ꝑſonis ſunt eſſentialia: qͣꝫuis ſimilitudinem hn̄t appropriata cū proprijs ꝑſonarum. gͦ ex creaturis in cognitōneꝫ trinitatis ꝑſonaruꝫ confuſe veniri poteſt. dico ex creaturis īrratōnabilibꝰ et non clare. et hoc eſt ꝑ mo.dum veſtigij ſicut patet. Hec bea. tho. pͥmo ſcrip.ſen. diſt. iij. ſcd̓a. ꝑte diſt. arti. pͥmo. quid ſit veſtigium. in cor. ſolū. et in ſolū. iij. argū. Et ibidē. arti. v. vtrū ſimilitudo creatoris ſit veſtigiū. in cor.ſolū. Et iterū pͥma par. ſum. q. xlv. arti. vij. vtꝝaliquod veſtigiū trinitatis ſit in rebꝰ creatis. in corſolū. et in ſolū. pͥmi argumenti. Ꝙ in homine eſt imago dei ẜm mentem. et eſtimago trinitatis ꝑſonaꝝ ẜm potentias. Ca. xxiiijEcundo diuina grā fauente intendo mamanifeſtare ꝑſonarū trinitateꝫ et eſſentievnitatem ꝑ ſimilitudinem imiaginis id eſtclare et exp̄ſſe. eoꝙ imago eſt ſimilitudo alicuiꝰ expͥſſa et clara. et ideo repn̄tat res magis determinate qͣꝫ veſtigium. vtꝫ ca. p̄cedenti. Vnde in illis creaturis dr̄ eſſe iago dei que ꝓpter ſui nobilitatemdeum ꝑfectuus imitantur et repn̄tant vtꝫ in angelo et in homine. Et qꝛ angelus vel homo deū ẜm me̓tem et ẜm potentias repn̄tat. ideo in hoīe eſt ima.go dei ẜm mentem et eſt imago trinitatis ꝑſonarūẜm potentias. Primo dico ꝙ in homine eſt imagodei qͣꝫtū ad naturam diuinā ẜm mentē. eoꝙ homoẜm menteꝫ eſt nature intellectualis ſicut deus. itaꝙ ſicut non dicat equalitatem ſed ſimilitudinē. Ꝙaut homo ẜm mentem ſit ad imaginem dei ꝓbo tripliciter. ſcꝫ autoritate. ſimilitudine. diſtinctōne.Primo hͦ ꝓbo autoritatē g̓gorij niceni qui dicit. ꝙcum ſcriptura dixit hominem factū ad imagine̓ deigen pͥmo equale eſt ac ſi dice̓t humanam naturaꝫeſſe factam ꝑticipem omnis boni. bonitatis em̄ plenitudo dīnitas ē. Et iteꝝ ꝓbo idē autoritate auguin libro de trinitate ſic dicentis. Eo quippe ad imaginem dei homo eſt quo capax dei eſt eiuſqꝫ particeps eſſe poteſt. participatō aūt dei eſt ẜm cognitōnem et dilectōnem. gͦ ⁊cͣ. Secūdo ꝓbo hoc idemſimilitudine. Nam homo dr̄ ad imaginem dei. nonqͥdem ip̄e eſt eſſentialis imago dei. ſed qꝛ imago deidr̄ eſſe exp̄ſſa in eo ẜm mentem. vt verbigr̄a. ſicutdenariꝰ dicit̉ imago ceſaris inqͣꝫtum habet imaginem ceſaris. ſic homo dr̄ ad imaginem dei ẜm mentem. qꝛ homo ẜm mentem eſt nature intellectualis.ẜm vero alias ꝑtes inferiores puta ſenſibiles et corporales homo eſt veſtigiū dei. ¶Tercō hoc idem ꝓbo diſtinctōne. Poteſt em̄ anima ẜm mente conu̓tiad tria. ſcꝫ ad inferiora ſe. ad ſe. ad ſuꝑiora ſe ſcilad deū Primo em̄ cū aīa ẜm mentem conu̓tit̉ adinferiora ſe: non eſt imago dei. Cuiꝰ ratō eſt. q ꝯuertendo ſe ad inferiora ſe et ad vilia non aſſimilatur rei nobiliſſime que eſt deus. Secūdo animapoteſt ferriet cōuerti ad ſe duobo mod. Vno mōanima fertur ad ſeip̄am abſolute et immediate. ethoc modo anima non eſt ad imagineꝫ dei. Alio mōniens fert̉ in ſe condiconate et mediate inqͣꝫtum ēſimilitudo dei. ſicut cum aliquis videndo imagineꝫhominis ī ſpeculo dr̄ ferri in ip̄m hominem. Vndeaugꝰ. xiiij. de trini. ſic dicit. ꝙ non ꝓpterea ē imago dei ī mente qꝛ ſui meminit et intelligit et diligit.ſed qꝛ poteſt etiā meminiſſe et intellige̓ et amare deum a quo eſt facta. Cuiꝰ rato eſt. qꝛ licet mēs nōinformet̉ ip̄o deo: informat̉ tn̄ ſimilitudine dei. Siat̄ aīa n̄ eſt imago dei ẜm ꝙ mēs fert̉ ī ſeip̄am abſolute: multo minus nō attendit̉ imago dei ẜm aliainferiora obiecta vt dixi Tercō mō cū aīa fert̉ ⁊conuertit̉ ad ſuꝑiora ſeſcꝫ ad ip̄m deum cogͦſcendo et diligendo ip̄m: tunc ꝓprie eſt imago dei. Vn̄Augꝰ. in li. de trini. ſic ait. Ex qua ꝑte hō conſulit