Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

quod ſic patet. Primo em̄ patri appropriat̉ poten.tia. Cuiꝰ ratō eſt. qꝛ ſicut potentia pͥncipium includit. eoꝙ potentia eſt pͥncipium tnͣſmutatōnis. vtdicit ph̓us. v. metha. ſic et pater eſt fontale pͥncipium totius deitatis. Secūdo filio appropriaturſapīa. eo ꝙ filius ꝓcedit a pr̄e ꝑ modum intellectꝰqui perficit̉ ſapīa. Tercō ſpūiſancto appropriat̉bonitas. Cuius ratō eſt. qꝛ ſpūſſanctus ꝓcedit ꝑmodum volūtatis cuiꝰ obiectum eſt bonitas. ideo⁊cͣ. Hec bea. tho. pͥmo ſcri. ſen. diſt. xxxiiij. articuiij. vtrū appropriatō que ponitur in lr̄a a mgr̄o ſenſit competens. in cor. ſolū.Item ẜm mgr̄niſen. p̄dicta appropriant̓ tribo ꝑſonis diuinisTa. xviij.Ivero aliter vis ꝓcede dicas ꝙ a magi.ſtro ſen. appropriant̉ tria tribus ꝑſonisdiuinis. ſcꝫ potentia patri. ſapīa filio. bonitas ſpūiſancto. Ratō aūt huius appropriatōniseſt duplex. Primo ratōne remotōnis erroris. vtdicit augꝰ. in libro de trini. qꝛ in creaturis ex anti.quitate in patre eſt defectus. ex poſteritate vel iuuētute in filio inꝑfectō ſenſus notari ſolet. ideo oc.currit ſcriptura dicens pr̄em omnipotenteꝫ. ne videatur prior filio et ſic vetuſtior et minus potens. ⁊filium ſapientē ne videat̉ pr̄e poſterior et ſic iunioret imprudentior. Itemqꝫ nomen ſpūs videbat̉ qͣſinomen inflatōis et tumoris. ne cum dicit̉ ſpm̄ habere deus crudelis putetur. ideo ſcriptura temperauit ẜmonem nominans ſpm̄ bonum. Secūdo ratōe on̄dende veritatis. Dn̄ richardꝰ de ſancto victore ſic ait. Potētia poteſt eſſe vbi nulla eſt vel poteſt eſſe ſapīa vt in plantis in quibꝰ eſt potentia nutriendi et gn̓andi. et in animalibꝰ in quibꝰ eſt potentia ſentiendi videndi et audiendi ⁊ huiuſmodi. nōautem ſapīa. Sed vbi eſt ſapīa ibi neceſſario inuenitur et potentia ẜm quam eſt poſſe ſape. Nam poſſe ſaꝑe eſt aliquid ſaꝑe. dat gͦ poſſe eſſe non ſapiētia potentie. ſed potentia ſapīe. Item lucifer qͥ mane oriebatur multā habuit potentiā. et multa noticiam et ſapīam. ſed non habuit volūtatem bonaꝫQuid aūt eſt bonum niſi bona volūtas. vt gͦ poſſisbonam volūtateꝫ hr̄e oportet vt valeas et ſcias bonum elige̓. Et ideo ſicut potentia appropriat̉ patriet ſapīa filio. ita bonitas ſpūiſancto. Hec alex. prima ꝑte ſū. q. xviij. de appropriatōne ſacre ſcriptu̓eiſtorū triū. ſcꝫ ſapīe. pōtentie et bonitatis. ſcꝫ tribꝰꝑſonis diuinis. in cor. ſolu. Ꝙ ab apl̓o appropriant̉ tria diuinis ꝑſonis ⁊ q̄Varto ab apoſtolo appropri Ca. xix.antur tria tribus ꝑſonis diuinis que tāgit ad roma. xj. dicens. qm̄ ex ip̄o et peripſū ⁊ ī ip̄o facta ſūt oīa. ip̄i gloria in ſeculaamen.In quibꝰ verbis tangūtur duo. ſcꝫ ꝑſonarū ꝓprietas ꝑ diſtinctōnem triū p̄p̄oſitōnum ſcꝫ ex. per. in Vbi nota ꝙ qͣꝫuis ī rebꝰ creatis ſint qͣtuor cauſe. ſcꝫ efficiens. formalis. materialis et finalis. nōtr̄ habitudines omniū cauſarū inueniūtur in deoTrinituẜquod ſic patet. Primo em̄ cauſa materialis noncompetit deo nec reſpectu alicuiꝰ quod in ip̄o eſt.nec reſpectu alicuiꝰ quod in creaturis eſt. Cuiusratō eſt. qꝛ materia eſt inpotētia et imꝑfecta quodnon competit deo. cum ſit actus puriſſimꝰ et perfectiſſimus. Secundo cauſa finalis cōuenit vel eſtin deo reſpectu creaturarū. Cꝰ ratō eſt. qꝛ creature omnis bonitatem dei dicimus eſſe finē. Non aūteſt in deo cauſa finalis reſpectu alicuiꝰ quodī deoeſt. Cuius ratō eſt. qꝛ vna ꝑſona non eſt finis alterius ꝑſone. qꝛ ex hoc ſequeret̉ gͣdus in bonitateeo ꝙ melior eſt finis his que ſūt ad finem. quod ī ꝑſonis diuinis non poteſt eſſe. cuꝫ omnes ſint equales. qꝛ infinite in bonitate. Tercio cauſa formaliscōpetit deo et reſpectu creature cuiꝰ exemplar deus eſt et reſpectu eius quod in ip̄o eſt. et non ẜmrem ſed ẜm modū ſignandi. qꝛ in diuinis aliquidſignificatur vt forma ſicut eſſentia. ⁊ aliquid vt ſb̓ſiſtens in forma ſicut ꝑſona. Quarto cauſa efficiens competit deo et reſpectu creature ⁊ reſpectuip̄ius qd̓ in ip̄o eſt. non quidem eſſentie ad ꝑſonaꝫſed ꝑſone ad ꝑſonam. vt tn̄ cauſa efficiens ſumatur large. ſcꝫ vnius ꝑſone ab alia. non ſtricte vel ꝓprie. qꝛ in diuinis non eſt aliquid faciens vel aliqͥdfactum. Hec bea. tho. pͥmo ſcrip. ſen. diſt. xxxiiij.arti. ij. vtrū poſſit conuenient̓ dici ꝙ in diuinis t̓sꝑſone ſunt vnius eſſentie. in cor. ſolu. Re. infra.de ꝓpoſitōnibꝰ veris et falſis. ca. xxj. Et his p̄miſſis dico ꝙ iſta tria ſcꝫ ex. per et in ſcꝫ cauſa efficiēsformalis vel exemplaris et finalis non ſunt ꝓpria pſonis ſed appropriata. Primo em̄ ꝙ non ſint propria ꝑſonis ꝓbo ꝑ cauſas inductas. Primo em̄ nōſic ſunt omnia ex patre tanqͣꝫ ex cauſa efficiente ꝙnon ſint ex filio et ſpūſancto. Secundo nec ſic ſūtomnia ꝑ filium tanqͣꝫ ꝑ cauſam formalem vel exemplarem vt non ſint ꝑ pr̄em et ſpm̄ſanctum. Tercio nec ſunt omnia in ſpūſancto tanqͣꝫ in cauſa finali vt nō ſint in pr̄e ⁊ filio. Et ideo ſcd̓o dico ꝙ pͥdicte tres p̄poſitōnes vel cauſe dicunt̉ appropriatotribꝰ ꝑſonis vt dicamus ex ipſo pr̄e tanqͣꝫ a pͥncipali actore vel efficiente. ꝑ ip̄m filium tanqͣꝫ ꝑ ſapien.tiam et cauſam exemplarem. in ip̄o ſpūſancto tanquam in cauſa finalimotiua ad oꝑatōnem et con.ẜuatiua oꝑati. Et ſubdit. ſunt omnia. ſcꝫ naturaꝫhn̄tia. non peccata que nihil ſūt et naturā corrumpunt et annihilant. qꝛ nihil fiunt homines dū pec.cant. Primo gͦ dico ꝙ iſta p̄p̄oſitō ex appropriaturpatri. quod tali ratōne oſtendo. Ex dicit habitudinem cauſe efficientis ad effectum. efficere aūt eſtpotentie. ſed potentia appropriat̉ patri. vtꝫ ſupraca. xvij. et xviij. gͦ ex ip̄o appropriat̉ patri. Secundo iſtappoſito per appropriat̉ filio. quod tali ratōne on̄do. Iſta p̄p̄oſitō per dicit habitudinē exemplaris ad exemplatū. imaginis ad imaginatū. ſedfilio vel ꝑſone filij appropriat̉ eſſe exemplar. ſapientia vel imago pr̄is. vtꝫ ſupͣ. ca. xiiij. gͦ ꝑ ip̄m appropriatur filio. Tercō iſta p̄p̄oſitō in appropriatur