Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Teſtiōnaāvbi ſic dr̄. Infirmari oportet eoꝝ teſtimoniuꝫ quiin fide falſi docent̉. nec eis credendū eſt qui veritatis fidem a ſe abiecerūt Secūdo excludūtur infanies vel detractores. et hoc ꝓpter puerſionem bonitatis in vita. Vnde g̓go. vt habet̉. ſcd̓a. cauſa. q̄j. ſic dicit. Inteſtibꝰ fides. dignitas. morū gͣuitasꝯſideranda eſt Tercio excludūtur pueri. et hocpropt̓ defectū rōnis. Nn̄ canon cauſa. iiij. ſic dicit. Ad teſtimoniū infra annuꝫ decimūqͣrtū etatisſue conſtituti nō admittant̉. cum vero illaꝫ etatemꝑtranſierint admittunt̉ ad teſtimoniuꝫ Quartomulieres a teſtimonio excludunt̉. et hͦ propter flexibilitatē voluntatis ex qua frequent̓ multa dicūtcontraria veritati. Vnde autoritas ambroſij q̄ habet̉. xxxiij. cauſa. q. v. ex libro veteris et noui teſtamenti ſic dicit. Mulierem cōſtat ſubiectam eſſeviri ſui dn̄io. et nullam autoritatē habet. nec teſtiſeſſe. nec fideꝫ dare. nec iudicare poteſt. Vbi nota ꝙ mulier in cauſa criminali nō admittit̉ niſi ſuāaūt ſuorū ꝓſequatur iniuriā. vel in crimine leſe maieſtatis. in quibꝰ caſibus ꝑmittitur eius accuſatō.Si vero non ſit cauſa criminalis vt pecuniaria velmr̄imonialis recipit̉ Quinto ſerui a teſtimonioexcludūtur. et hoc propt̓ ſuſpicōnem timoris. Nāſeruitus habꝫ annexū dn̄atōnis timorē ex quo defacili mentiunt̉. Vbi nota ꝙ ſeruus maūmiſſus ideſt tranſiens ad libertatē. vel qui factus eſt liber poteſt recipi in teſtimoniū eorū que vidit tꝑe ſeruītutis Seruꝰ vero manens in ſeruitute de his quead dn̄m ſuū ꝑtinent non eſt recipiendꝰ in teſtimoniū. Cuiꝰ ratō eſt. qꝛ illi non vident̉ eſſe teſtes idonei quibꝰ imꝑari poteſt vt teſtes fiant. cum gͦ ẜuispoſſit impari a ſuis dn̄is ꝙ fiant teſtes. ideo ⁊cͣ.Vnde. iiij. cauſa. q. iij. ſic dicit̉. Serui nec ꝓ dn̄oſuo nec aduerſus dn̄m pōt teſtificari. Si vero interrogant̉ de alijs que ad dn̄m eoꝝ non ꝑtinent.teſtimoniū eorū recipit̉. Et p̄cipue qn̄ eſt defectꝰꝓbatōnis. Sexto pauꝑes a teſtimonio excludūtur. et hoc propt̓ nimiū amorem temꝑalis rei. Vn̄bea. g̓go. ſic dicit. et habet̉ ſcd̓a. cauſa. q. i. Deꝑſonis teſtificantiuꝫ ſubtiliter querendū eſt cuiuscondicōnis ſint. Vnde nota ꝙ aliquis eſt pauperduobo modis. ſcꝫ neceſſitate et voluntate. Pauperneceſſitate eſt qui cupit diuitias. et qꝛ preſtimptōeſt vt talis pauꝑ ꝓ pecunia mentiat̉. ideo eiꝰ teſtimoniū non recipit̉. Pauꝑ vero volūtate eſt qui cōtemnit diuītias. et talis idoneus eſt ad teſtimoniūcum de eius fide et veritate p̄ſumat̉. Septimo alienati amentes et furioſi a teſtimonio excluduntur.et hoc propt̓ alieniatōnem ratōnis. Vnde canō. iij.cauſa. q. vij. ſic dicit. A teſtimonio repellūtur qͥ repellunt̉ ab accuſatōne. ſed ab accuſatōe et iudicōꝓhibentur alienati mente. gͦ ⁊cͣ Octauo inimicia teſtimonio excludūtur. Vndebea: g̓go. ij. cauſaq. i. ſic dicit. De ꝑ̄ſonis teſtificantiū querendū eſtne forte aliqͣs inimicicias habuiſſent. Nā odiū ꝑſone declinare facit a veritate Nono familiares. domeſti. amici vel cōſanguinei a teſtimonio excludūtur. et hoc ne amore ſuoꝝ a veritate diſcedant. Vn̄lex canonica. iiij. cauſa. q. iij. ſic dicit. In ture ciuili domeſtici teſtimonij fides reprobat̉. Nam pat̓ filio vel patri filius idoneus teſtis eſſe non eſt. exceptis tribꝰ caſibꝰ. Primus eſt inteſtamēto. Vnpater poteſt eſſe in teſtamento filij teſtantis. Secundus caſus eſt in ſucceſſionē. Pater em̄ et mat̓ admittunt̉ ad probandū genus vel etatē filij. Terciꝰcaſtis eſt in mr̄imonio. Vnde dicit decretalis ꝙ parentes. fratres. cognati vtriuſqꝫ ſexus in teſtimoniū filij et filie ad mr̄imoniū cōiungendū ſūt admittendi. Decimo ꝓhibet̉ idem ferre teſtimoniū ī reſua. et hoc propt̓ nimiaꝫ ſuiip̄tus dilectōneꝫ. Vn̄lex canonica. iiij. cauſa. q. iij. Nullus idoneꝰ teſtiin re ſua intelligit̉. Vndecimo ꝓhibent̉ laici teſtificari contͣ clericos. et hoc propt̓ emulatōnem ſtatus laicorū et ſtatus clericoꝝ. Vnde ij. cauſa. q. iijSicut em̄ ꝓhibent̉ ab accuſatōne. ita a teſtimoīoVbi nota ꝙ in cauſa ciuili laici contͣ clericos poſſunt teſtificari. In cauſa vero criminali non admittunt̉ Quodecimo prohibent̉ eſſe idem accuſato.res et teſtes: ẜm qd̓ dicit beatꝰ fabianꝰ: iiij. q. iiij.Nullus inqͣꝫ p̄ſumat accuſator ſimul eſſe iudex ⁊ teſtis. Et bea. damaſus. q. eadē ſic dicit Per ſe accuſatores. ꝑ ſe iudices. ꝑ ſe accuſati vnuſquiſqꝫ īſuo ordinē. Geatꝰ vero thomas dicit ꝙ aliqui dupliciter a teſtimonio eccludunt̉ vel ꝓhibent̉. ſcilicꝫſine culpa. vel per culpā. Primo aliqui ſine culpa ateſtimonio ꝓhibent̉. Et hͦ ſpēaliter triplici ratōnePrima ratō eſt ex defectu ratōnis. vt pueri. amentes. mulieres. Secūda ex parte affectōnis. vt cōſanguinei. amici et inimici. Tercia eſt ex ꝑte exterioris condicōnis. vt ſerui et paupes et omēs illi dequibꝰ faciliter ꝓbari poteſt vt meoꝝ teſtimonio inducant contrariū veritati. Secūdo aliqui ex culpa a teſtimonio excludunt̉. ſcꝫ ratōne cōmiſſi cri.minis. vt infames et infideles. in quibꝰ veritatis rectitudo non credit̉ eſſe. In ſcd̓a. ſcd̓e. q. hex. arti.iij. in cor. q. ꝑ totum. Vbi nota ꝙ ad ſcienduꝫqͥ ſint teſtes idonei vel non idonei ẜm canones ⁊ humanas leges conſiderare debemꝰ quinqꝫ in perſonis teſtifica̓tiū. ſcꝫ mores. naturā. fortunā. animūſtatum. Primo em̄ canones et leges conſiderantes mores excluſerunt infideles et infames. Nā infidelibus non eſt credendū propter errorē in fide.infamibꝰ vero propt̓ malicia vite. Secūdo conſi.derātes naturā excluſerunt pueros. propt̓ defectūetatis ratōnem obnubilantis. et mulieres. qꝛ tal̓ ſoxus voluntatē emollit. Tercio cōſiderantes fortunā excluſerunt pauꝑes qui amore temꝑalium flec̓ti pn̄t a veritate. et ẜuos qui dn̄orum ſuorū ſolētad mandata inclinari. Quarto cōſiderantes animum ſcꝫ intellectū et affectū. ex ꝑte intellectus excluſerunt a teſtimonio pueros. amentes et furioſos. Ex pte vero affectus excluſerunt a teſtimoniotria gn̓a ꝑſonaꝝ .ſ. aicos. inimicos ⁊ ꝯſāguineos