Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

TeuipusNon concupiſcere omnino ꝑfecti eſt. non at̄ poſtconcupīas luctaberis. Vbi nota ꝙ quidā p̄cedūtconcupīas. ſicut illi qui ꝓuocant vel procurant.Quidam cōcomitant̉ concupīas. ſicut illi qui cōſentiūt vel cooꝑantur. Secūdo remouet cauſā dicens. et a volūtate tua auerte. id eſt non ſeq̄ris voluntatem ꝓpriam. que omnis mali eſt cauſa. ſꝫ po.tius abijce eam abs te. ſi vis ſequi dn̄m. Luce. ixSi quis vult poſt me venire ⁊cͣ. Vbi nota ꝙ nōire poſt concupīas eſt non obedire motibꝰ cōcupīeAuerti vero a volūtate ꝓpria eſt elongare ſe et alienare ab his ex quibꝰ ort̉ volūtas ꝑuerſa. Tercō īfert penaꝫ. ibi. ſi p̄ſtes aīe tue id eſt aīalitati vel ſenſualitati concupīam ſcꝫ auaricie ſuꝑbie vel luxurievel laſciuie faciet te ingaudiū inimicis tuis id ē demonibus. Non ꝙͣ demones aliqn̄ gaudeāt. ſꝫ gaudium eoꝝ dicit̉ adimpletō deſiderij eorū et deriſioqua derident homines cum eos pec are fecerunt.In pͣs. Qui tribulant me exultabūt ſi motus fuero. Tercio peccatū intemperantie aſſimilat̉ puero qͣꝫtum ad remediū quod vtriqꝫ prebet̉. Duerememendatur ꝑ hoc ꝙ cohibet̉. Ita dr̄ prou̓. xxiijNoli ſubtrahe a puero etate vel ſenſu diſciplinā verborū. rerberū. vigiliarū. ieiuniorū. eo ꝙ filiꝰ ſi ſtedimittat̉ volūtati parentes ſuos cōfundit. vt dicit̓ ecͣci. xxx. Et ſb̓dit cauſam punitōnis ſcꝫ qꝛ afflictō parua erit fructꝰ multꝰ tā in ſe qͣꝫ in alio. Vn̄dicit. ſi eum ꝑcuſſeris virga ſcꝫ diſcipline nō morietur imo viuet correptꝰ. q. d. Non debet talis itapuniri ita ꝙ moriat̉. Nam hec nō eſt virtus ſed vi.cium. Vnde ſb̓dit. Tu v̓ga diſcipline ꝑcutis eum.et anima eius de inferno liberabis. Libenter gͦ debꝫhomo tꝑalem recipe diſciplina. qꝛ idem eſt ac ſi ali.quis adiudicatus ſuſpendio liberaret̉ ꝓ vr̄ia ala.pa. Similit̓ dum concupīe reſiſtit̉ ad modū debitum honeſtatis reducit̉. Et ph̓us dicit. iij. ethico.ꝙ quemadmodū oportet puerū ẜm preceptū pedagogi viuere. ſic etiā concupīam oportet cōſonareratōi. Dec b. t. ij. ij. q. cxlij. arti. ij. in cor. q. ꝑ totuꝫ. Secūdo dico ꝙ peccatū intemꝑantie vel ꝯcupiſcentie eſt maxime exprobrabile ſeu vitupabileet p̄cipue triplici ratōne. ſcꝫ q ꝯtrariat̉ vel repugnat nomini: ratōni. honori. Prima ratō eſt. qꝛ peccatu intemꝑantie vel concupīe repugnat nomini.Sicut em̄ dicit g̓go. peccata carnalia que ſub intemꝑantia cōtinent̉ licet ſint minoris culpe ſūt tamen maioris infanie. vbi ſuꝑͣ. q. cxlij. arti. iiij. inſolū. pͥmi argū. Et ibidem. q. clj. arti. iiij. in ſolū.ij. argū. Et in cor. q. dicit. ꝙ inter vicia vel peccata intꝑantie p̄cipue ſūt exprobrabilia et vituꝑabi.lia peccata venerea. in tatū ꝙ etiā cōcubitus cōiugalis qui honeſtate nuptiarū decorat̉ verecūdia n̄caret. vt dicit augꝰ. de ciui. dei. Cuius ratō eſt. qꝛgenitalia membra non obediūt ratōni et volūtati. Secūda ratō eſt. qꝛ peccatū intempantie vel concupie maxime repugnat ratōni. Nam tota digͥtaet pulcritudo hominis dependet ex lumine ratōnis.intemꝑantia aūt que eſt circa delectatōnes venere.as minus habꝫ de lumine ratōnis. mo in talibꝰ delectatōnibꝰ maxime abſorbet̉ ratō. Tercia ratioqͣre peccatū intemꝑantie eſt maxime culpabile eſt.qꝛ maxime cōtrariat̉ honori. cum em̄ intempantiaſit circa delectatōnes cōmunes nobis et brutis tuomagis eſt contͣ homīs honorem et dignitateꝫ vt ſeeis imergat. vbi ſupͣ. q. cxlij: arti. iiij. in cor. ꝙHoc aūt ꝓbat bea. tho. ibidem autoritate. psͣ. dicentis. Homo cū in honore eſſet nō intellexit: cōꝑatus eſt iumentis inſipientibꝰ et ſimilis factus eſtillis. Vbi nota q deus cōtulit homini tres hono.res in ſui creatōne Primus honor fuit. ꝙ factꝰ ēad imiaginē dei ẜm intellectū vel ẜm mentē. Et ideocontͣ hunc honorē pͥmo ponitur defectus intelligēdi. qꝛ hunc honorem ſibi diuinitꝰ datū non intellexit peccando. Bern̄ Intelligat homo vnde cecidit⁊ doleat. vbi ſit vt erubeſcat: quo vadit vt timeatSecundꝰ honor homīs fuit. ꝙ data eſt ei poteſtas ſuꝑ irratōnabilia. et qꝛ hunc honorē nō intellexit. et ideo ſecundo tangit̉ comꝑatio cuis ad reviles. ſcꝫ ꝓpter ratōnis vel honoris abuſi. vn̄ dicitur comꝑatus eſt iumentis inſipientibꝰ. Terciꝰhonor hoīs fuit. ꝙ ad dei ſimilitudinē factꝰ ē ī bonitatē. ſed qꝛ hunc honorē nō intellexit. idēo etiā tercio tangitur ſimilitudo eius. vn̄ dr̄ ſimilis factꝰ ēillis. non qͥdem in natura ſed in vicō. ſcꝫ iracundꝰin iracūdia. ſuꝑbus in ſuperbia. crudelis incrudelitate et ſimilit̓ in alijs vicijs et peccatis. Tercōdico ꝙ peccatū intemꝑantie vel concupiſcentie eſtcontriſtabile. Nā oīs intemꝑatus vel ꝯcupiſcēs ſꝑeſt triſtis. Ꝙ ratō eſt. qꝛ cōcupitū aūt nō eſt pn̄sintꝑato vel cōcupiſcenti. aut eſt eipiis. ſi non ē p̄.ſens tunc ꝓpter abſentiā cōcupiti intemꝑatus ſꝑtriſtat̉. ſi aūt ꝯcupitū eſt pn̄s ꝯcupiſcenti ſimilitertriſtat̉. qꝛ deſideriū eiꝰ eſt infuntū velut nō terminatū menſura aliqͣ. et ideo in nullo delectabili ſatiaturnec quietatur. nec videt̉ ei ꝙ poſſit ſe ſufficient̉ eſfunde in illo ad ſatietatē. Et ideo tales ſꝑ remanētin triſticia. Sꝫ forte arguēs contͣ. ꝙ nō ē poſſibile ꝙ aliqͥs ſimul gaudeat et triſtet̉. ſꝫ cōcupiſcēsaliqn̄ gaudet ſcꝫ ad pn̄tiam concupiti. gͦ non ſemper triſtat̉. Rn̄deo et dico. ꝙ licet ꝯcupiſcens gaudeat de ꝯcupito qn̄ ip̄o pntialit̓ fruit̉ vel ẜm ꝙ habet ip̄m. tn̄ triſtat̉ eo ꝙ ip̄m ꝯcupitū ad ſui appetitꝰ ſatictatē nō habꝫ. et ideo magis lr̄. ſtat̉ de eo ꝙꝯcupitu eiꝰ appetitū n̄ implet vel ſatiat. qͣꝫ gaudeatde modico cōcupito qd̓ habet. Hec alber. ī ſcriptoqd̓ recollegit bea. tho. ſuꝑ librū ethico. quē audiuit ab eo Ꝙ tempus ē breue. mobile. irreuocabile.Ca. j.Empus. Circa tempus cōſiderāda ſūt tria. ſcꝫ natura qͣdeſcribit̉. dra qua expͥmitur.eminentia qͣ eligit̉. Prio cōfideranda eſt circa tempꝰ na.tura qͣ deſcribit̉. Nam natura