Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Ꝙ ſuꝑſtitō eſt viciū religioni contrariū. et ꝙ deuscolitur duobus modis.Ꝙ tres ſūt ſpecies ſuꝑſtitōnis Suſpicio. Tria conſiderare debemꝰ .ſ.ortum. gradum. reatū.Ꝙ ſuſpicio oritur et procedit ex tribꝰ..j.Ꝙ triplex eſt grādus ſuſpicōnis. et que ſuſpicō ēpeccatum veniale et que mortale.Sūſurratō. Conſideranda ſūt duo.Ꝙ ſuſurrato eſt peccatū mortale qͥnqꝫ rōnibꝰ .i.Ꝙ ſuſurratō eſt grauius peccatū detractōne vel ꝯtumelia. quod quinqꝫ ratōnibus probatur .ij. Quid ſit temꝑantia. et quid refrenat. vbi notantur ſex. et que.Capi. pͥmum.CmpperantiaCirca temperatiā ꝯſiderare debemus tria. ſcꝫcommendatōnem. conſeruatōnem. oppoſitōneꝫ. Nam tēperantia cōmēdatur ex opereconſeruatur exmunere. ſeꝑatur vel euacuat̉ ex crimine. Prīotempantia cōmendatur ex opere. Habet em̄ temperantia refrenare et moderari delectatōnes tactꝰ ciborū ſcꝫ et potuū et venereoꝝ. Vn̄ yſido. libro ethidicit. ꝙ temꝑantia eſt qua libido concupīaqꝫ refrenatur. Concupīa aūt importat quenda impetū apvilut ex mre 3petitus in delectabile. qui impetus ꝑ temꝑantiaꝫ indiget refrenari. Hec bea. tho. ſcd̓a. ſcd̓e. q. cxli. arti. iij. argu. contra. et in ſolu. ij. argū. Ad cuiꝰeuidentia nota ſex. Arimū eſt. ꝙ temꝑantia pͥncipaliter refrenat et moderat̉ delectatōnem ciborūet venereorū. vt dicit ph̓us. iij. ethicoꝝ. ſecūdariovero moderatur delectatōnes eoꝝ que faciūt ad hͦꝙ p̄dictorū vſus magis ſit delectabilis: qualiſ eſtpulcritudo ornatus femine. ſapor delectabilis in cibo. et odor ſuauis. vbi ſupͣ. arti. v. in cor. q. in medio. Secundū eſt. ꝙ delectatōnes ciborū et venereorū ſunt validiſſime et vehementiſſime. Cuiꝰcauſa aſſignat̉ ẜm naturalem. theologū. ethicum. Primo aſſignat̉ ratō ẜm natu̓alē̓. qꝛ quicenna ⁊conſtantinꝰ dicūt. ꝙ ꝑ huiuſmodi ꝑtes ſcꝫ guſtūciborū et tactū venereoꝝ coniūgūtur nobis ea queſūt ad conẜuatōnem nature in ſpecie ⁊ indiuiduoet ideo natura poſuit in eis ſcꝫ in comeſtōne et cōmixtōne maximū delectamentū. vt circa hec duoanimal ſit ſolicitū. et ſalus nature in ſpecie et in diuiduo nō negligat̉ Secūdo aſſignatur ratō ẜmtheologū. qꝛ iſte ꝑtes magis ſunt corrupte ꝑ peccatuꝫ originale qͣꝫ alie. Cꝰ rō eſt. qꝛ pͥmuꝫ pc̄tm̄ ꝯmiſſum fuit ꝑ actū comedendi et ita traducit̉ ꝑ actuꝫv̓tutis gr̓atiue. et qꝛ iſte ꝑtes ſūt magis corrupteideo ex eis reſultant delectatōnes vehementōresTinpandūTercio aſſignatur ratō ẜm ethicū. qꝛ delectatōeˢmnate ſūt vehementōres alijs nō innatis. temꝑantia aūt eſt circa delectatōnes mnatas. mnate autēdelectatōnes ſunt que naſcūtur ex cōiunctōe eiusẜm qd̓ cōẜuatur natura in ſpecie et indiuiduo. vtſūt cibi ⁊ venerea. vt dicit alb̓. ī ſcriſuꝑ iij. ethi. qd̓collegit bea. tho. cum audiebat ab eo. Terciuꝫeſt. ꝙͣ delectatōnes triū ſenſuū. ſcꝫ olfactus. auditus. guſtus aliter appetunt̉ ab alijs animalibꝰ et aliter ab homine. Nam non delec̓tant̉ alia aīalia ī obiectis iſtoꝝ ſenſuū ꝑ ſe. ſed in ordine ad ſuſtentatōnem vite. Quod manifeſtat̉ primo ī ſenſu olfactꝰqꝛ canes non delectant̉ in odore leporū ꝓpter ipſuꝫodorem. ſꝫ ꝓpter cibū quem ſperāt cuius ſenſū accipiūt ꝑ odorem. Secūdo on̄dit idem in ſenſi auditus dicens. ꝙ leo nō delectat̉ in voce boiis. ſedin comeſtōne eius quā appropinqͣre recognoſcit ꝑvocem. vnde videt̉ gaudere de voce eiꝰ nō tn̄ ꝓptervocem gaudet ſꝫ ꝓpter cibum. Tercio on̄dit ideꝫ īviſu dicens. ꝙ leo non delectat̉ in aſpectōne ceruivel capri ſed delectat̉ in ſpē hn̄di cibū. Homo aūtdelectat̉ in ip̄a cōuenientia ſenſibiliū ẜm ſe conſideratorū. non in ordine ad ſuſtentatōnem nature. ſꝫex cogitatōneſenſibiliū ꝓcedit ad cognitōnem ratōnis que mouet hominis appetitū Hec bea. tho. inſcrip. ethico. li. pͥmo. capi. xix. quod incipit. poſthec de temꝑantia iuxta finem. Quartū eſt. ꝙ tēperantia nō habet ratōnem ꝑfecte v̓tutis ſine prudentia. ex quo dicto ſequūtur duo. Primū eſt. ꝙvicōſi qui carent prudentia non hn̄t tꝑantiaꝫ queeſt virtus. Secūdum eſt. ꝙ temꝑantia ẜm ꝙ habet annexam prudentiā non retrahit a delectatōnibus que ſunt ẜm ratōnem ſed ab alijs que ſunt cōtra ratōnem. Hec bea. tho. ſcd̓a. ſcd̓e. q. cxli. arti.pͥmo. in ſolu: i. et. ij. argū. Quintū eſt. ꝙ temꝑantia in appetendis delectatōnibꝰ et vtendis quatuor debet attende. Primo ſanitatē. Vn̄ ph̓us. ij.ethi. dicit. ꝙ temꝑatus appetit delectabilia ꝓpter ſanitateꝫ. Secūdo debꝫ attend̓e honeſtatem. Nō eīdebꝫ appete̓ delectatōnes turpes ⁊ inhoneſtas. Vn̄augꝰ. in libro de moribꝰ eccleſte ſic dicit. Semperatus reſpicit non ſolū neceſſitatē huiꝰ vite. qꝛ nontantū vtit̉ delectatōnibꝰ qͣꝫtum expoſcit neceſſitasſed etiā reſpicit neceſſitatē et honeſtatem officioꝝ. Iercio debet attendere facultatē. Non em̄ temperatus appetit delectatōnes que ſunt ſupͣ facultatem ſiarū diuitiarū. Quarto debet attendere fi.nem. Nam finis et regula temꝑantie eſt felicitas.Euideo temꝑatus non appetit delectatōnes q̄ eumimpediant ad habendū beatitudine. ſed eas q̄ adiuuant. vbi. ſupͣ. q. cxli. arti. vi. ꝑ totum. et in ſoluiij. argū. ſpēalit̓. Sextum eſt ꝙ qn̄qꝫ laudabileimo neceſſariū eſt a delectatōnibꝰ carnalibꝰ vel corpalibus abſtine. et p̄cipue ꝓpter qͣtuor ratōnes.Prīo rōne conẜuande ſanitatis. Nam ꝓpter ſanitate corꝑalem obẜuandā aliqͥ laudabilit̓ et neceſſario abſtinēt a quibuſdam delectatōnibꝰ ſcꝫ cibis et