Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Ita dicit̉ ſap̄. pͥmo. Deus mortem non fecit. ſꝫ eſtquidā defectus incidens ex culpa hūana. Alio mōmors poteſt cōſiderari ẜm ꝙ habet quandā ratōeꝫboni. ſcꝫ ꝓut eſt qͥdam iuſta pena. et ſic eſt a deo.Vn̄ augꝰ. dicit. ꝙ deus non eſt actor mortis: niſiinqͣꝫtū eſt pena. Ibidem in ſolū. v. argū. Quartum eſt ſcire quomō mors eſt afflictiua et penalis.et quomodo non. Vbi nota ꝙ mors triplicit̓ poteſt ꝯſiderari. Vno modo pro ip̄a pͥuatōne vite. ⁊tunc non eſt pena ſenſus. cum ſit pͥuatō ſenſus. ſꝫeſt pena damni. Secūdo modo pt̄ conſiderari inqͣꝫtum eſt facta pͥuatō vite poſt ſeꝑatōnem anime⁊ hoc etiā modo non eſt pena ſenſus. Tercō modopͥuatio vite poteſt accipi cū alteratōne precedenteprout dicit̉ aliquis mori dum tendit in mortē. et hͦmodo mors eſt penalis et afflictiua. Vel dicas alit̓ꝙ mors tripliciter poteſt conſiderari. Primo mōpro ip̄a actuali ſeꝑatōne anime a corꝑe. et ſic eſt pena ſenſts. Secūdo mō poſtqͣꝫ anima eſt tnͣſlata velſeꝑata. et tunc non oſt ibi pena ſenſis rei triſtabilis. Tercō modo cū eſt in ſeꝑando. et tunc mors ēpena in morientē. Sicut em̄ vitā poteſt dici dū eſt īquiete. cum aūt tendit in non eſſe ꝑ̄ mortē vel moriendo non eſt in quiete. ſꝫ dr̄ mors morientis. Hecbea. tho. ibidem in ſolū. vij. argū. Et alexan. ſcd̓aꝑte. ſūme. q. xxxx. arti. viij. Quintū eſt. ꝙ licetmors de ſe ſit quoddā malū et inqͣꝫtum eſt pena ſitinuolūtariū. tamen ſuſtine illam eſt volūtariū. Etſic inqͣꝫtum ſancti vtunt̉ morte eſt meritoria eis. qd̓ꝓbat bea. augꝰ. in libro de baptiſmo paruulo ruꝫꝑ duo exempla. Primū exemplū eſt de lege Sicutem̄ lege que in ſe bona eſt contingit vti bene. dumquis eam diligenter obẜuat. et male vti. dū qͥs eātranſgredit̉. Secundū exemplū eſt de concupīa.que de ſe eſt mala dicens. ꝙ ſicut aliquis male vtit̉malo ſcꝫ concupīa eam relaxans adulterio. et ſic̄bene vtitur quis malo ſcꝫ concupīam cōſtringensa cōnubio. Ita malo pene qualis eſt mors contingit male vti. cum ꝓ cauſa inuiſta et inhoneſta infertur et ſuſtinet̉. et bene vti. cū pro fide et iuſticiaſuſtinet̉. et eſt meritoria. Et ꝓpter hoc dicit̉ in pͣsPrecōſa in cōſpectu dn̄i mors ſanctorū eius. Hecbea. tho. ibidem in ſolū. vj. argū. Et alexan. vbi.ſupͣ. arti. ix. in cor. q. Sextū eſt. ꝙ licet illo diequo peccauerūt non eſſent mortui. qꝛ vt dr̄ gen.iiij. poſt peccatū diu vixerūt. tn̄ illo die et illa horaqua peccauerūt fuerūt morti corꝑis obligati. Vn̄ſenſus eſt. Quocūqꝫ die ex eo comederetis mortemoriemi id eſt morti obligati eritis. vel reatū mortis incurretis. Vnde augꝰ. ſic ait. Cmuis annismultis poſtea vixerūt. illo tn̄ die mori ceperunt qͦmortis legem qua in ſeniū veteraſcerēt acceperūt.Et bea. grego. libro. ix. mora. ſic dicit. Quandoattigit vetitum p̄tulit decurſū. et offenſo creatorecepit ire cū temꝑe. ſtatu immortalitatis amiſſo curſus mortalitatis eū abſorbuit. Hec bea. tho. ibideꝫī ſolū. viij. argū. Et alex. vbi ſupͣ. arti. v. ī cor. q Secūda peria inflicta communit̓ ex peccato ſuperbie eſt culpe red argutō vel increpato. Vnde dr̄ei gen̄. iij. Ecce adam qͣſi vnus ex nobis factꝰ eſtſciens bonū et malum. Que verba exponūt̉ qͣtuormod. Nīo ẜm ꝙ iſta verba ſunt alludentis. Cumem̄ dicit. ecce adam ⁊cͣ. loqͥtur beata trinitas. ideoplu̓aliter dicit. Ecce adamqͣſi vnus ex nobis ⁊cͣ.alludens ei ꝙ dyabolus dixit eue. Fritis ſic̄ dij ſcientes bonū et malū. Secundo iſta verba ſūt indicantis. Vnde cū dixit ecce adam ⁊cͣ. indicat ꝙ tūcnouerit ꝑ exꝑientiam quod deus nouit ꝑ ſapīam. Tercio iſta verba ſūt increꝑantis qͣſi increpatiuedicat. ad hoc factus erat vt benefico dei eſſet ſicutdeus ꝑ adoptōnem. ſed miſer hoc ꝑdidit ꝑ tnͣſgreſſioneꝫ. Quartō mō iſta verba ſunt deterrentis.Vn̄ augꝰ. dicit. xj. ſuꝑ gen̄. ad lrām. ꝙ iſta verbaecce ⁊cͣ. non ſūt verbadei inſultantis pͥmis parentibus. Cuius ratō eſt. qꝛ inſultare miſero non videt̉ diuine miſericordie vel clementie. cui ſuꝑ omnia oꝑa miſericordia attribuit̉. ſed ſūt verba tameos qͣꝫ ceteros a ſuꝑbia deterrentis. Hec bea. tho.ſcd̓a. ſcd̓e. q. clxiiij. arti. ij. inſo. vij. argū. Tercia pena inflicta cōmunit̓ ex peccato ſuꝑbie eſt verecundie vel concupīe recognitō: Vnde gen̄. iij.dicit̉. Et aperti ſūt oculi eorū ⁊cͣ. Que verba exponūtur duobꝰ modis. ſcꝫ lr̄aliter et ſpūaliter. Priolr̄aliter. Nam ẜm augu. xi. ſuper gen̄. ad lr̄aꝫ. Nōeſt credendū ꝙ pͥmi parentes eſſent ꝓdūcti clauſis oculis. p̄cipue cum de muliere dicatur ꝙ viditlignū ꝙ eſſet pulcrū et bonū ad veſcendū. ſed aperti ſunt oculi eorū ad aliquid intuendū vel cogitandū quod ante nunquam aduerterant: ſcꝫ ad iniuicem cōcupiſcendū quod ante non fuerat. vbi ſi pͣ.q. clxiiij. arti. ij. in ſolu. ix. argū. Secūdo pn̄texponi ſpūaliter: qꝛ amiſſa diuina gr̄a per peccatūapient̓ oculi eorū. Vnꝰ oculꝰ eſt difficultatis adbonū. alius oculus eſt pronitatis ſcꝫ facilitatis admalū. Quarta pena inflicta cōmunit̓ ex peccatoeſt reſidentie excluſio. Nam poſt peccatū cōmiſſuꝫſtatim fuit excluſus de ꝑadiſo. Ita dicit̉. gen̄. iij.Emiſit eū dn̄s de ꝑadiſo voluptatis. Qui quideꝫlocus ſcꝫ paradiſis terreſtris qmͣuis non ſeruiathoī ad vſū. eo ꝙ eſt inacceſſibilis. ſeruit tn̄ ei ad documentū. et hoc duplr̄. Primo dū cognoſcit ſe ꝓpter peccatū taliloco fuiſſe pͥuatum. Secundo duꝫper ea q̄ corꝑaliter ī illo ꝑadiſo ſūt inſtruit̉ de hisque ꝑtinent ad ꝑadiſum celeſtem quo aditus homipparatur per xp̄m. vbi ſupͣ. in ſolu. iiij. argū.Et qꝛ poſſet aliquis dice̓. ꝙ homo poſt peccatū qn̄vult poteſt ꝓcede ad paradiſū. dico ꝙ nō. imo adhoc ꝙ homo ne poſſit ad illud redire appoſita ſuntinpedimenta ibi. ſcꝫ cherubin et gladius flamineꝰatqꝫ verſatilis ad cuſtodiā ligni vite. vt dr̄ gen̄. iij.Que verba exponūtur tribo modis. Primo lr̄aliterNaꝫ locus ꝑadiſi terreſtris p̄cipue videt̉ eſſe macceſſibilis ꝓpter vehementiā eſtus in locis intermedijs ex ꝓpinquitate ſolis. et hͦ ſignificat̉ ꝑ flāmeū