Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Supbiā Ꝙ ſuperbia eſt pͥncipiū omniū peccatorū. vbinota qͣtuor.Capi. pͥmumVperbia Circa ſūperbiaꝫqͣtuor conſiderare debemꝰ .ſ.pͥmitatem vicōrum. gͣuitateꝫpeccatoꝝ. varietatem modoꝝqͣlitatem ſuppliciorū. Priocirca ſuꝑbiam conſiderare debemus primitatem vicōrū. Eſt em̄ ſuperbia pͥncipium omniū peccatoꝝ. Ad cuius euidentiā hic quatuor oſtendo. Primo em̄ ꝙ ſuꝑbia ſit peccatū on̄doratōe. ſecūdo ꝙ ſit peccatū mortale. tercō ꝙ ſitpeccatū capitale. qͣrto ꝙ ſit peccatū principale. Primo em̄ ꝙ ſuꝑbia ſit peccatū ꝓbo ratōne. Cūem̄ peccatuꝫ cōſiſtat in volūtate vt augu. dicit. voluntas in appetendo aliqd̓ bonū ad regulam ratōistriplr̄ ſe habet. qꝛ aut voluntas ſequit regulā ratōnis. aut deficit a regula ratōis. aut excedit regularōnis. qd̓ ꝓbat per duo exempla. Primū exemplūeſt de appetitu ſcīe. Nam appetitus ſciendi qui ē homini naturalis poteſt eſſe laudabilis et vituꝑabiliˢverbigrā. Si em̄ homo ſcīe intendat ẜm ꝙ recta ratō dictat. erit v̓tuoſum et laudabile. Si vero a ratōne deficiat erit peccatum negligētie. Si vero excedat regulam ratōnis. erit peccatū curioſitatis.Secundū exemplū eſt de appetitu honoris vel excellentie. Naturaliter em̄ homo honorē vel excellentiādeſiderat. eoꝙͣ deſiderat ꝑfectōnem boni quod in qͣdam excellentia cōſiſtit. Hanc aūt excellentiā deſiderat aliquis tribꝰ modis. Primo enī ſi homo honorem deſiderat ẜm regulam ratōnis. erit appetitusrectus. et hoc ad magnanimū pertinet. Secūdo ſtaliquis in appetitu honoris deficiat a regula ratōiˢincurrit puſillaniminitatis viciū. Tercio ſi aliqͥs īappetitu honoris a regula ratōis excedat. erit vicium ſuperbie. ſicut ip̄m nomen demonſtrat. Namnihil aliud eſt ſuꝑbia qͣꝫ ſuperexcede menſurā ꝓpriamiin excellentie appetitū. Vnde augꝰ. dicit iiij. deciui. dei. ꝙ ſuperbia eſt ꝑuerſe celſitudinis appetitꝰEt qꝛ non eſt eadem menſura omniū. ideo ſi qͥs me̓ſuram ſuā excedit in appetitu honoris peccat. Naꝫquod nō imputatur vni in ſuꝑbiam imputat̉ alteri. Verbigra. Epiſcopo non imputat̉ in ſuꝑbiamſi exerceat ea que ad ꝓpriam excellentiā pertinent.imputaret̉ aūt in ſuperbiā ſacerdoti ſi ea que ſuntepiſcopi attemptaret. Hec bea. tho. in q. diſputatis de malo. q. ij. vtrū ſuꝑbia ſit ſpēale peccatum.in cor. q. Et ſcd̓a. ſcd̓e. q. cheij. arti. j. in cor: q. ⁊in ſolū. argū. Sed forte argues ꝙ ſuꝑbia nonſit peccatū. ſic. Magnanimitas tendit in magnuꝫſed magnanimitas non eſt peccatū. gͦ a ſimili licetſuꝑbia tendat in magnū non tn̄ erit peccatū. An̄deo et dico. ꝙ ſuperbus differt a magnanimo. eoꝙ ſuperbo tendit in magnū exceſſiue. magnanimꝰaut tendit in magnū non exceſſiue vt facit ſuper.bꝰ ſed mediocriter. Que quidem mediocritas nōaltendit̉ ẜm quantitatem eiꝰ in quod tendit. qꝛ hocin quod tendit magnanimus maximum quandoqꝫpoteſt eſſe. ſed attendit̉ mediocritas in duobo. ſcꝫin proportōne et electōne. Primo in proportōe ſuiad magnū. qꝛ magnanimꝰ non tendit in quodcūqꝫ magnū. ſed in magnū quod poteſt ſibi eſſe proportōnatum et cōueniens. et ideo nullus poteſt eēmagnanimꝰ niſi v̓tuoſus. Secundo mediocritaattendit̉ in electōne. qꝛ magnanimus nō tendit inid quod eſt magnū ẜm quid ſicut ſūt bona exteriora. inter que p̄cipue magnū eſt honor. quod patꝫqꝛ magnanimus non q̄rit honorem tanqͣꝫ finem volūtatis ſue. qꝛ hoc minꝰ parū reputat ſibi. cum honor ſit vanū et tranſitoriū bonū. Vnde non curatnec eligit honorai. ſed fieri honorē dignū. ẜm ꝙ honor eſt teſtimoniū virtutis. Suꝑbus aūt ī his duobus differt a magnanimo. Primo exceſſiue et ſupra regulam ratōnis id ē ſupͣ proportōnem ſue p̓.tutis honorem et excellentiā appetit. Secūdo qꝛ honorem exteriorē eligit tanqͣꝫ finem voluntatis ſue.de virtute cui debet̉ honor non curas. et ideo peccat. Hec bea. tho. ſcd̓o ſcrip. ſen. diſt. xlij. arti. iiijde ſpeciebꝰ ſuꝑbie. in cor. q. Secūdo dico ꝙ ſuperbia ẜm ſuum genus eſt peccatū mortale. quodꝓbo dupliciter. ſcꝫ autoritate et ratōne. Prio autoritatē beati grego. qͥ dicit xxxiiij. moꝝ. ſic. Euidētiſſimū ſignū reproboꝝ ē ſuꝑbia. at contͣ humilitas electorū. ſed homines non ſūt reprobi ꝓ peccatis venialibꝰ. gͦ ſuperbia non eſt peccatū venialeſed mortale. Secūdo ꝓbo hoc idem ratōne. ſicVelle non ſubicideo deliberate eſt peccatū mortale. qꝛ hoc eſt auerti a deo. ſed ſuiꝑbia eſt huiuſmoīgͦ ⁊cͣ. Dico aūt deliberate. qꝛ ſicut alia peccata pu.ta homicidiū adulteriū et hꝰ modi q̄ ẜm ſuū genꝰſūt mortalia pn̄t eſſe venialia propter eorū imꝑfectōnem. qꝛ ſcꝫ p̄ueniunt iudiciū ratōnis et ſūt prefer ratōnis conſenſū. ita etiam circa ſupbiam accidit. qꝛ aliquimotus ſuperbie ſūt peccata venialia.dum eis ratō n̄ conſentit. Hec bea. tho. ſcd̓a. ſcd̓eq. clcij. arti. v. argū. contͣ. et in cor. queſtionis.Tercio dico ꝙ ſuperbia eſt viciū vel peccatū capitale. quod tali ratōne oſtendo. Illud eſt peccatū capitale ex quo multa peccatorugnia orutur. ſed exſuꝑbia multa peccatorū gn̓a oruitur. Ita dicit beatus grego. xxxj. moꝝ. Radix quippe cuncti malieſt ſuperbia. de qua ſcriptura teſtante dr̄. Iniciumomnis peccati ſuꝑbia Prime aūt hꝰ ſoboles ſeptēnimirum pͥncipalia vicia ſūt qͥ de hac virulenta radice ꝓferunt̉. ſcꝫ manis gloria. inuidia. ira. triſticia. auaricia. ventris ingluues. luxuria. Hec beatho. ſcd̓a. ſcd̓e. q. chxij. arti. viij. in cor. q. Vbinota ꝙ ex ſuiperbia onna peccata pn̄t oriri dupliciratōne. ſcꝫ ordinando et cōtemnendo. Primo mōordinando omnia peccata ad finem ſiperbie. Becurdo mō cōtemnendo diuinā legem ꝑ quā hō ꝓhibetur a peccando in peccata oīa ruit. ẜm illud iereij. Confregiſti iugū. dirupiſti vincula. dixiſti nonẜuiam. vbi ſupͣ immediate. arti. ij. in cor. que.