Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

effectus exterioris curatōis. Similiter īmago crucis licet ſit ſignū reiſacre. ſcꝫ crucis. tn̄ qꝛ talis i.mago non ponit̉ niſi ad repn̄tandū et non ad ſactificādū actu. ideo nec ſerpens eneus nec imagocrucis ſunt ſacramenta. Hec bea. tho. qͣrto ſcrip.ſent̉. di. pͥma. arti. j. q. j. in ſolū. iij. argū. ꝑ totū.Secūdo dicit mgr̄ ſen. diffiniens ſacͣmentū ꝙ ſacͣnientū eſt ſacre rei ſignū. quod quidem ſignū qnͣ.tum ad pͥmam ſui inſtitutōnem ſignat aliqua remſenſibilem ꝓut per eam manudūcim̉ in cognitōnēalicuiꝰ ignoti et occulti. et ſic mgr̄ accipit ſignū.Ibidem. q. ij. in cor. q. Vbi nota ꝙ triplex ē ſignū. ſcꝫ memoratiuū quod eſt de p̄terito. demōſtratiuū quod eſt de pr̄īti. p̄noſticū quod eſt de futuroAd on̄dendū ꝙ ſacramentū ē ſacre rei ſignū histribus modis. Primo em̄ ſacramentū eſt ſignū rememoratiuū mortis xp̄i vt pͥme cauſe ſāctificātisſicut baptiſmus eſt rememoratiuꝰ mortis xp̄i vt pͥme cauſe ſanctificantis. Secūdo ſacramentū ē ſignū demonſtratiuū effectus ſāctificatōnis quam actualiter cauſat qͣꝫtū eſt de ſe. nec obſtat ſi aliqͥs recipieris ſacͣmentū effectū ſacramenti ſcꝫ ſanctitatēnon recipit. qꝛ non eſt ex defectu ſacramenti. quodqͣꝫtum in ſe eſt natū eſt conferre gr̄am. ſed ꝑ acci.dens ſcꝫ ex defectu recipientis. ſicut ignis inquantū eſt de ſe calefacit. qͣꝫuis ex ꝑte paſſi impediri poſſit. Tercio ſacramentū eſt ſignū p̄noſticū. qꝛ fig.nat finem ſāctificatōnis. ſcꝫ eternam gloriam. Sacramenta aūt veteris legis erant tm̄ ſigna p̄noſti.ca. et non memoratiua neqꝫ demonſtratiua. Ibidēq. j. in ſolū: iiij. argū. ꝑ totum. Secūdo de ra.tōne ſacramentiqd̓ in eius diffinitōe ponit̉ eſt. ꝙſacramentū eſt ex ſimilitudine repn̄tans. Vn̄ addit in eius diffinitōne mgr̄. vt eius ſimilitudinē gerat. hoc ē dictū. ꝙ ſignū ſenſibile vel res ſenſibilisque idem eſt. ex ſimilitudine quā habꝫ cū ſpūali repr̄ītat eam. Vbinota ꝙ inter ſpūalia et corꝑalia n̄attenditur ſil̓itudo que eſt ꝑ participatōnem qualitatis. eoꝙ talis ſimilitudo nnit̓ ſpūalia et corꝑaliaeſſe non pt̄. ſꝫ attenditur ſimilitudo ꝓportōnis queeſt ꝙ ſicut ſe habꝫ aqua ad delendas maculas corporales. ita ſe habet gr̄a ad delendas maculas ſpūales vel mentales. Ibidem. q. v. in ſolu. tercij ar.gumenti. Terco de ratōne ſacramenti qd̓ in eiꝰdiffinitōe ponit̉ eſt. ꝙ ſacramentū ex ſāctificatōegr̄am inuiſibilem cauſat. Vbi nota ꝙ ſacramentūeſt cauſa gr̄e. et eſt ſignū gr̄e. Primo eſt cauſa gr̄einqͣꝫtum virtus agentis pͥncipalis in ſacramentovt ī inſtrumento occulte oꝑatur. Secūdo etiā ſa.cramentū eſt ſignū gr̄e. ſcꝫ ad manifeſtandā huiꝰmodi occultatōnem. Vn̄ ſicut an̄ ſignatōnem eſtocculta virtus prīcipalis agentis. ita poſt ſignatōnem eſt manifeſtata. Ibidem. q. iiij. in ſolū. pͥmi arguꝑ totū. Ad maiore tn̄ euidentiā p̄dictoꝝ nota hic tria. Primū eſt ꝙ ſic̄ ornam̄tū ẜm ꝓprietatē vocabuli dr̄ ab ornando actiue. puta ꝙ ornam̄tūeſt quo aliquid ornat̉. Ita ſacramētū ẜm ꝓprietatēGaurunetumvocabuli dicitur a ſacrando vel ſāctificando. ita ꝙſacramentū eſt quo aliquid ſacrat̉ vel ſāctificaturactiue et non paſſiue. Vnde ſacramentūſanctitotem importare videtur. et hoc tribo modis. ſcꝫ ſan.ctitatem vel efficiendo tm̄. vel ſignando tm̄. vel efficiendo et ſignando ſimul ¶Sic̄ patet ꝑ exemplū ꝯſanitate. qꝛ ſanitas p̄dicatur de medicina. vrinafudore vel criſi. ſed diuerſimode. qd̓ ptꝫ. Nā medicina dr̄ ſanā efficiendo ſanitatē. vrina vero diciturſana ſignando ſanitatē. ſudor vero vel criſis dicitſana efficiēdo et ſignādo ſaītatē ſimul. ſil̓e ē de ſac̓mento reſpectu ſactitatis. Primo em̄ ſacramenturſanctitatem importat efficiendo ſāctitatem tm̄. ⁊ ſicillud quod efficit ſāctitatem ſicut paſſio xp̄idicit̉ſacramentū id eſt ſacrū ſignū. Secūdo modo ſacmentū ſanctitatem importat eā ſignando tm̄. et ſicillud dicit̉ ſacramentū quod eſt ſignū ſanctitatis.ſicut ſūt omnia ſacramenta veteris legis. Terciomodo ſacramentū ſanctitatē importat efficiendo etſignando ſanctitatem ſimul. ita ꝙ illud dicit̉ ſacͣ.mientū quod eſt ſanctitatis cauſa et ſignū. et hͦ cōuenit ſacramentis noue legis. que efficiūt quod figurant. Ibidem. di. j. arti. j. q. j. in cor. q. Secundū eſt ꝙ in ſacramentis eſt tria reꝑire. Primuieſt qd̓ eſt ſacramētū tm̄. vt ī baptiſmo exterior ablutio ſub forma verborū. Secūdū eſt qd̓ ē ſacram̄tum et res ſacramenti. vt caracter ī ſacramento.Terciū eſt qd̓ eſt res et nō ſacramentū. vt gratiaſiue effectꝰ iſtiꝰ ſacramenti. vbi ſipͣ. et in. iij. parte ſūme. et inſūīma confeſſoꝝ. libro. iij. titu. xxiiij.de ſacͣmento. q. j. īfine. Terciū eſt ꝙ ſacͣmēta noue legis conſiſtūt ī verbis et in rebꝰ. Licet em̄ com.mune ſit omnibꝰ ſacramentis tam noue legis qͣꝫ veteris legis qꝛ ipſa conſiſtūt ī rebo ſenſibilibꝰ inuiſi.bilem gr̄am ſignificantibꝰ. tn̄ hoc eſt ſpeciale ſacramentis noue legis. ꝙ rebꝰ verba addūtur Et hͦ triplici ratōne. ſcꝫ ratōne repn̄tatōnis. Vt em̄ dicithugo de ſan. victo. ſacͣmēta noue legis repr̄ītantpaſſionem xp̄i a qua fluxerūt. ſic̄ repr̄ītat effectꝰcauſam. ſed xp̄us conſtat ex verbo et carne. gͦ ſacͣmenta noue legis dn̄t conſiſtere ī verbis et rebus. Secundo hoc idem ꝓbo ratōne aſſimilatōnis velꝓportōnis. Nam medicinā oportet ꝓportōnari mobo. ſed morbo peccati ꝓpter ſiue contͣ quem ſacramenta ſunt inſtituta hoīem quantū ad corpus et animā infecerat. gͦ oportꝫ in ſacͣmētis eſſe verba q̄rn̄deāt aīe et res q̄ rn̄deant corꝑi Tercio hͦ idempatet ratōe ſanctificatōnis ſic. Sacͣmenta noue legis ex ſanctificatōe gr̄aꝫ inuiſibileꝫ cōtinēt. vt dicit hugo de ſancto victore. ſꝫ creatura ſanctificat̉ꝑ verbum dei. vt dicit apo. pͥme ad thimo. iiij. gͦ inſacranientis oportet eſſe non ſolū res ſed etiā ver.ba. Hec bea. tho. qͣrſcrip. ſent̉. di. j. arti. j. q. iij.cor. q. et ī tribꝰ argumentis p̄tōtū. Vbi etiā notaꝙ ſacramenta noue legis ſūt gr̄e inuiſibilis ⁊ iuſtificantis manifeſtatiua. effectiua. contentatiua ꝑ.fectōri ⁊ clariori mō qͣꝫ ſacramenta legis veteris.