Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

deus penitens dicit̉. Vn̄ glo. colla. ſuꝑ illo verboieremie. xviij. Repente loquar et ſubito loquar ⁊cͣſic ait. Per hec rerba liberū ſignat arbitriū dicēsſe ānunciare genti et regno mala et rurſū bona nectn̄ ventura. ſed in contrariū mutatis euenire contraria. non ꝙ hoc ignoret. ſꝫ ꝙ hoīem ſue voluntatidimittat. vt merito ſuo recipiat vel pͥmia vel penasEt ſubdit. Non tn̄ totum bonū eſt hominis ſed diuine largitatis. ita em̄ẜuatur libertas arbitrij. vtin om̄ibus excellat gratia ſaluatoris. Vn̄ in pſal.cxxvj. Niſi dn̄s edificauerit domum ⁊cͣ. vbi augꝰſic ait. Niſi dn̄s id eſt chriſtus edificauerit domū q̄domus eſt cōſciētia vel anima vel ppl̓us dei in vanūlaborant ⁊cͣ. qͥa neqꝫ qui plantat neqꝫ qui rigat eſtaliquid. ſed qui increnitū dat deus eſt. et ait augͦibidē. Ad hac domū aſcēdit omīs qͥ ꝓficit. ab hadeſcēdit ⁊ cadit om̄is qͥ deficit. amādo deū aſcendisamado ſeculū cadis. et ad ro. vc. Nō voletis neqꝫcurrētis ſꝫ miſerētis dei. Hec ī glo. ſuꝑ v̓bo ieremiexviij. Repente ⁊cͣ. Ꝙ qͥdā noīa dicunt̉ de deoꝓprie qͥdā methaphorice qͥdā trāſlatiue. Ca. xxxD maiorem aūt euidentiam nota. ꝙ nominū qͥdaꝫ dicunt̉ de deo proprie. qͥdammethaphorice. q̄daꝫ trāſlatiue. Primoomn̄ illa noīa dicunt̉ de deo proprie que ꝑfectōnemimptant cū modo ſupeminentie ſicut ſūmū bonū.et pͥmū ens vel pͥma cauſa et alia huiuſmodi. et heccōueniūt ſoli deo. Vt dicit beatus thomas contragentiles libro primo capitulo. iij. que noīa poſſuntpredicari de deo. Secūdo quedā nomīa dicunt̉de deo et creaturis nō qͥdē eqͥuoce. tum qꝛ in his q̄de aliquibꝰ predicant̉ equiuoce nulus ordo vel reſpectus attendit̉. ſed ꝑ accidens eſt ꝙ vnū diu̓ſisrebus attribuat̉. In his aūt que dicunt̉ de deo etcreaturis non ſic eſt. ſed cōſiderat̉ in eis ordo cauſe et cauſati. tum quia in his que de aliquibus eqͥuoce p̄dicant̉ nulla eſt ſimilitudo. In his autē q̄ dedeo et creaturis predicant̉ eſt aliqua ſimilitudo. tuquia ex vno quod de alijs equiuoce predicat̉ nonpoſſumus duci in cognitiones alterius. ergo nocdei. nos autē ex nomībus que attribuimꝰ deo et rationibꝰ ip̄orum noīm poſſumus ducim cognitōemdei. 3ͦ ⁊cͣ. Hec beatus thomas contͣ gentiles libropͥmo. c. xxxiij. ꝙ nomīa de deo et creaturis non pͥdicant̉ equiuoce. ſed ānalogice ẜm quādam ꝓportionem. Et hoc dupliciter. ſcꝫ qꝛ prius et ꝑfectiusaliqua dicunt̉ de deo qͣm creaturis. Vt verbigra.Sicut ſanitas prius dicit̉ de animali qͣꝫ de medicina et aqua. Similit̓ bonitas ⁊ ſapientia. et hec priꝰdicunt̉ de deo qͣꝫ de creaturis. Similit̓ etiā ſicut ſanitas ꝑfectius dicitur de medicina ſic̄ de cauſa. qde vrina ſicut de ſigno. ita bonitas ⁊ ſapiētia ⁊ huuuiſmodi ꝑfectius dicunt̉ de creatore qͣꝫ de creaturis. Vt dicit beatus tho. prima ꝑte ſūme. q. xiij.arti. v. Vtrum ea que dicunt̉ de deo et creaturisvniuoce vel equiuoce vel analogice predicent̉. incor. ſolū. Tercio quedā nomīa dicunt̉ de deoregatiue ſicut in durare. exodi. iiij. Indurabo corpharaonis. Et excecare. yſaie. vj. Exceca co. populi huiꝰ. Et errare. yſaie. lxiij. Errare nos feciſtide vijs tuis. Et trade in reprobū ſenſū. ad roma.pͥmo. Que deus dicit̉ facere non imimiſſiue ſcꝫ ꝙ aliquid inimittat. ſed duplicit̓ in qͣntum non influitgram que habꝫ cormollire. illumiare. regulare addeum cōuertere vel acceptare. vel in qͣntum aliqͥbusſubtrahit auxilia ꝓ merito ſue actōis. et ſcd̓m hocdicit̉ facere ea que dicta ſunt vel aliquid predicto.rum. Hec beatus thomas contͣ gentiles libro. iij.c. clxij. Ꝙ deus nemini eſt cauſa peccandi. Re. inhoc volumīe ſuꝯͣ peccatum. c. v. et infra reprobatō. c. iiij Quēdā dicūt̉ de deo et creaturis trāſlatiue. Vbinota ꝙ de tranſlatōne noīm a creaturis ad creatorem vel ecōuerſo. poſſumꝰ tripliciterloqui. ſcꝫ quo ad vocem. quo ad rei vel nomīs ſignatōnem. vel qūo ad res ſignatas ꝑ voces vel pernomen. Primo quo ad vocem. et hoc modo om̄enomē diuinū tranſlatum eſt a creaturis ad creatorem. quia cognitio noſtra et nomīatō de deo habetinicū a creaturis. Scd̓o qͦ ad rei nomīate ſignatōnem et ratōnem. et hoc modo quedā noīa trāſlata ſunt a creatorē ad creaturaꝫ. vt pr̄. quedā ecōueriō vt leo. quedam neutro modo vt eternus immenſus Tercio loquendo qͣntum ad res ſignifi.catas dico. ꝙ quedam nomīa ſunt q̄ ſignant res qͣrum peritas eſt in deo prius ⁊ poſterius in creatura. vt potentia. ſapientia. bonitas. pr̄nitas et huiuſmodi. et hec magis proprie ⁊ plus dicūt̉ de deoqͣꝫ de creaturis. Quēdā v̓o ſignificāt res quaꝝ veritas eſt in creatura ſola. ſꝫ aliqua ſimilitudo in deovt leo. agnꝰ ⁊ huuiſmodi. et hec a creaturis trāſferant̉ in deū. et talia appellant̉ ꝓprie nomīa trāſlatiua. qꝛ tranſlatō fit ẜm cōſuetudinem quādā.Quinto ex hoc concludo ꝙ quedam nō dicunt̉ dedeo et cōueniūt ei methaforice ⁊ non ꝓprie. vel ꝓpt̓ſimilitudinē effectuū vel alicuiꝰ p̄cedētis affectōis Primo ꝓpt̓ ſimilitudinē effectuū. qꝛ volūtas inclinat̉ ad aliquid faciēdū. aliqn̄ ex rōe aliqn̄ ex paſſione. Vt verbigrā. De irato in ſericordi ⁊ penitete. Primo em̄ iudex ex iuſticia ꝑ mit ſicut iratꝰ exira. Deꝰ gͦ aliqniratꝰ dr̄ in qͣntum ex ordine ſue ſapientie aliquē vult punire. Vn̄ in pͣs. ij. Cū exarſerit in breui ira eiꝰ bt̄i om̄s qͥ cōfidit in eo. Caſſiodorus inglo. ſic ait. Cū exarſerit. q. d. modo nōardet cum caſtigat vt pater. ſed in futuro ardebitquia nihil patientie erit. Et dicit. in breui. Auguſ.in gloſa. Quicumqꝫ longe futurū putat in breuierit. Secundo etiam deus dicitur miſericors inquantum propter beniuolentiam ſuaꝫ miſerias hominum tollit. ſicut et nos propter miſerie paſſionem facimus idem. Vnde in pſalmo. lcxxv. Miſe.rator et miſericors dominus patiens et multummiſericors et verax. In quibꝰ verbis captatur be.niuolentia dei qui commendatur aquinqꝫ. vt exponit auguſtinus in gloſa. Primo commendatur