Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Ecundo dico ꝙ p̄ſcientia dei inqͣntū imꝑtat reſpectū ad futurū. ſcꝫ inquātū dicitprecognitionem vel anteceſſionē cognitomis diuine cū reſpectu ad futurū nō eſt cauſa rerum vel non infert cauſalitatē. Hoc aūt triplr̓ ꝓboſcꝫ ratōne. ſimilitudine. diſtinctōne. Primo rōne. ſic. Cuiuſcūqꝫ cauſa eſt dei ſcientia vel p̄ſcientiaveuꝫ eſt cauſa. gͦ ſi p̄ſcientia dei eſt cauſa oīm cumiō̄e p̄ſciat mala ip̄e eſt actor ⁊ cauſa mali. ſed hoceſt incōuenienti ſimū ⁊ impoſſibile. gͦ ⁊cͣ. Vel formo aliter ratōnē. Si ſciētia vel p̄ſciētia dei eſt cauſaoīm. tunc om̄ia q̄ ſūt a deo ſcita vel p̄ſcita ſūt a deocauſata. ſꝫ hoc eſt falſū et impoſſibile. qꝛ mala q̄ ſūtad̓o ſcita vl̓ p̄ſcita n̄ ſūt ab ip̄o cauſata. gͦ p̄ſciētiadei non eſt cauſa p̄ſcitoꝝ. Hanc rōnem aſſignat beatus tho. pͥmo ſcripto ſent. diſ. xxxviij. arti. pͥmoVtrū p̄ſcientia dei ſit cauſa reꝝ. argū. contͣ. pͥmoet eſt mgr̄i ſentenciaꝝ ibidem. et alexandri et cōmunit oīm theologoꝝ et doctorū modernorū. Secūdo hͦ ideꝫ ꝓbo exēpli inductōe. Nā boecius in libro de ꝯſolatōe ponit huiuſmōi exēplū dicēs. Ꝙſicut ꝑ viſū meuꝫ nihil efficit̉ in eo qd̓ video. ita ꝑſciētia vel p̄ſciētiā dei nihil efficit̉ in re p̄ſcita. Tercio hoc idem probo diſtinctōe. Nā q̄dam ſūt bonaet q̄dam mala que different̉ ſe habent ad p̄ſcientiādei. quod patꝫ. quia bonorū vt fiant deꝰ habꝫ p̄ſcientiam ⁊ cauſā. et ideo eſt inuentū vnū nomen qd̓in ſe cōtinet vtrūqꝫ ſcꝫ p̄deſtinatō. qd̓ patꝫ ꝑ d. ffinitōne eius. Nā p̄deſtinatō eſt p̄ſtientia bonoꝝ cūcauſalitate eorūdeꝫ. Reſpectu aūt malorū culpe vtſint nō ſic eſt. quia reſpectu eoꝝ deus habꝫ ſolū p̄.ſcientia ⁊ non cauſā. cauſalitas autē peccatoꝝ reſidet penes liberū arbitriū. Sꝫ maloꝝ culpe vt ordinent̉ deꝰ habꝫ nō ſolū ſcientiā ſimplicis intelligētie ſed etiā ſciētiā approbatōnis. et hoc imꝑtat nomreprobatōnis. Vn̄ augꝰ diffiniens reprobatōneꝫdicit. Reprobatō eſt p̄ſcientia iniqͥtatis quorūdam⁊ preꝑato damnatōis eorūdem. In qua diffinitōeon̄dit̉ ꝙ pͥſcientia dei imptat duo. Primo noticiaꝫſpeculatiuā tm̄. ſcꝫ noticiaꝫ ſimplicis intelligentiecū dicit. Reprobatō eſt p̄ſcientia iniqͥtatis quorūdam. Scd̓o practicā cū ſubdit. et preꝑatō dānatonis eorūdem. Hec bea. tho. pͥmo ſcrip. ſent. diſ.xl. de reprobatōne. arti. j. quid ſit reprobatō. in.cor. ſolū. et. ī ſolu. pͥmi. argū. Re. infra reprobatō pͥmo capitulo. Arguit̉ ꝙ p̄ſcientia dei eſt cauſa rerum.Ga. .vj.Ed forte arguēs in oppoſitū ſcꝫ ꝙ p̄ſcientia dei eſt cauſa rerū tali ratōe. Cauſa eſtad quā ſequit̉ effectus. ſꝫ ſequit̉ ꝙ ſi deus p̄ſcit aliquid hoc erit. gͦ preſcientia dei eſt cauſafuturi. Rn̄deo duobꝰ modis. Primo ꝑ diſtinctōnem ꝙ aliquid pt̄ ſequi ad aliud duplr̓. Vno modo ſcd̓m eſſe. et ſic ſumit̉ in diffinitōne cauſe. quiacauſa eſt ad quā ſequit̉ effectus. Alio modo ſcd̓mronem vel ordinem cōſequētis. ſcꝫ qn̄ in an̄cedentēinclūdit̉ conſequēs. Verbi gr̄a. vt cum dico ſi hōproſciencioeſt animaleſt. ſequitur em̄ animal ad homīeꝫ quiain homīe includit̉ animal. ⁊ hoc nō requirit cauſāeſſendi ſꝫ ſolum cōſequendi. qꝛ cōcomitatur illud.Sil̓it̓ ē in ꝓpoſito. ſi deus p̄ſcit aliqͥd illud eſt futurum. quia in hoc an̄tecedentē qd̓ eſt ſi deꝰ p̄ſcit aliquid includit̉ cōſequens ſcꝫ ꝙ illud ſit futurū. ſic̄in homīe includit̉ animal. vt patet ſupͣ. Rn̄deo ⁊dico ſecundo modo. ꝙ cum dico ſi deus ſcit aliquidillud erit. ꝯſequēs eſt ſumdū nō ſcd̓m diſpoſitōnerei in ſeip̄a ſꝫ ſcd̓m modū cognoſcētis. qͣꝫuis aūtres in ſeip̄a ſit futu̓a. tn̄ ſcd̓m modū diuine cogntōnis eſt piͥs. et ideo magis eſt dicendum. ſi deusſcit aliquid illud eſt qͣꝫ illud erit. Dn̄ idem eſt iudicium de iſta. ſideꝰ ſcit aliquid hoc erit. et de iſta.ſi ego video ſortem currere ſortes currrit. quorūvtrumqꝫ eſt pn̄s ⁊ neceſſariūdū eſt. Hoc gͦ quodeſt a deo viſū ē futurū duplr̓. vno modo eſt futurum rei alteri qͥ ſuccedit in tempe. alio modo ē fu.turuꝫ reſpectu viſionis nr̄e. cū ip̄a noſtra viſio tēpe menſuret̉. ſed non eſt futuruꝫ viſioni diuine q̄eſt extra tempꝰ. Difficultas aūt in hoc accidit. eoꝙ diuinā cognitōnem ſignare nō poſſumꝰ. niſi ꝑmodū noſtre cognitōnis cōſignificando dras. ſiem̄ ſignaret̉ vt deiſcientia. magis deberet dici ꝙ deus ſciat hoc eſſe qͣꝫ ſciat hoc futuruꝫ eſſe. qꝛ nunqͣꝫab eo ſcita ſūt futura ſꝫ ſemꝑ pn̄tia. Sic̄ boecius libro de conſolatōe on̄dit ꝑ exemplū dicens. Sicutalit̓ videt tranſeūtes ꝑ viā ille qui eſt in ordine trāſeūciū. qm̄ non videt niſi illos qui ſunt ante ip̄m. etaliter ille qui eſſet an̄ ordinem trāſeūtiū qu om̄estranſeūtes ſimulreſpicerꝫ. Dico gͦ ꝙ intellectꝰ diuinus intuet̉ ab eterno vnūquodqꝫ cōtingentiū.non ſolū prout eſt in cauſis ſius ſꝫ prout eſt meſſedetermīato. quod quidem qͣliter ſit euidet̓ on̄dit.boecius in fine de cōſolatōne. Om̄is em̄ cognitioeſt ſcd̓m modū cognoſcentis. cū igit̉ deus ſit eternus. oportet ꝙ cognitō eius modū eternitatis habeat. qui eſt eſſe totuꝫ ſimul ſine ſucceſſione. Vn̄qͣꝫuis tempꝰ ſit ſucceſſiuū. tn̄ et̓nitas eſt pn̄s om̄ibus temꝑibꝰ vna ⁊ eadem. Ita cognitō ſua nituet̉om̄ia temꝑalia qͣꝫuis ſibi ſuccedentia. vt pn̄tia ſibinec aliquid eoꝝ eſt futurū reſpectu ip̄ius ſꝫ bn̄ re.ſpectū alterius. Vn̄ ſcd̓m boeciū in libro de cōſolane. eiꝰ cognitō de futuris magis ꝓprie ⁊ melius dicit̉ prouidentia qͣꝫ p̄uidentia. qꝛ non qͣſi futura ſedom̄īa vt pn̄tia vnonituitu porro quaſi longe poſitus in et̓nitatis ſpeculo intuet̉. qͣꝫuis etiā p̄uidentia dici poſſit. propt̓ ordineꝫ eius qd̓ ab eo ſcit̉ adalia quibꝰ futurū eſt. Sꝫ tam̄ pt̄ dici preſcientia inqͣntum cognoſcit illud quod futurū eſt nobis nonſibi. Qd̓ vt melius pateat exemplis on̄dat̉. Sicut qͥnqꝫ homīes qui ſucceſſiue in qͥnqꝫ horis contingentia facta videant. poſſum gͦ dice̓ ꝙ iſti quinqꝫ homīes vident hec cōtingentia principaliter. ſiaut poneret̉ ꝙ iſti qͥnqꝫ actus cognoſcentiū eſſentvnus actꝰ. poſſet dici ꝙͣ vna cognitō ei ſꝫ pͥncipaliter de om̄ibus illis cognitis ſucceſſiuis. Cum gͦ