Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

ca in vniu̓ſo. in corꝑe hūano. in edificio. ī figulo Primo ꝓbo ꝑ exemplū in vniuerſo. Cū em̄deꝰmudum produxit propt̓ ſuā bonitatem cōmunicādam. cōueniens fuit ꝙ in mūdo diuerſitas creatūrarum eſſet. Cuiꝰ ratō eſt. qꝛ diuina bonitas nonita manifeſtat̉ ꝑ vnā creaturā ſicut ꝑ plures. qd̓ ꝑexemplū patet. Sicut em̄ illud eſt ſimilius ſoli qd̓hicet ⁊ illumīat. qͣꝫ illud quod lucet tm̄. ita illud qd̓pluribus modis manifeſtat diuinā bonitatem. eſtſimilius bonitati diuine. qͣꝫ illud qd̓ vno modo ſolūVn̄ videmus ꝙ ſimplicia diuina bonitatem mamfeſtant vno modo. mixta vel vegetabilia duobo.ſenſibilia tribus. intelligibilia quatuor. et ſic aſcendēdo. ꝯtͣ gētiles libro. ij. capi. xliiij. Sꝫ in ſpeciali vel in ꝑticulari. quare deus hanc ꝑtem fecit celūet hanc ꝑtem terra. ⁊ hanc ꝑtem angelū ⁊ illā homīem cū potuiſſet facere econuerſo. non pt̄ ratōaſſignari niſi volūtas ſua. Scd̓o hoc idem probo ꝑ exemplū on̄dendo in corꝑe humano. ꝙ pt̄ ingenerali ratō aſſignari. quia in corꝑe humano eſtpluralitas et diuerſitas mēbrorū potentiaꝝ ſenſuum ⁊ organorū. vt ſit corpus pulcrius ⁊ ꝑfectiꝰ.Si em̄ totum corpus eſſꝫ vnius mēbri. ſenſus velgradus. nō eſſet ꝑfectū. Propt̓ qd̓ dicebat apoſ.pͥme ad choꝝ. xij. ſi totū corpꝰ oculꝰ vbi auditꝰet ſi totū auditꝰ vbi odoratus. Et ſb̓dit. Nūc aūtmulta quidem mebra vnum v̓o corpus. Sꝫ in ſpēciali non pt̄ ratō aſſignari. quare hanc ꝑtem ſignatam fecerit oculū aliam v̓o pedē. cū ſit materiaindiſtincta. Tercio hoc idem probo ꝑ exemplūin naturali edificio. Nam in domo materiali ſūt diuerſi lapides et diu̓ſa ligna et diuerſe māſiones. ⁊hoc propter pulcritudinem ⁊ perfectōnem domꝰ.ſed quare hos lapides hic ponant et illos ibi. nonpoteſt ratō aſſignari in generali. Et apoſ. ſcd̓e adthimo. ſcd̓o dicit ꝙ in magna domo non ſolū ſūtvaſa aurea et agentea. ſed lignea ⁊ fictilia. et quedamquidē in honorē ſcꝫ aurea ⁊ argentea. qͥdamin cōtumeliā ſcꝫ lignea et fictilia. quaſi diceret. Incomo ſpūali ſcꝫ in eccleſia dei ſūt vaſa aurea ⁊ aīgentea. id eſt boni ⁊ electi ſcꝫ in honorē ⁊ gloriamqͥdam v̓o ſūt in cōtumeliā ſic̄ reprobi ad gehēnāEt ſi qͥs quererꝫ an vaſa fictilia. id eſt an reprobinit ad aliquid vtiles. dico ꝙ pt̄ ratio aſſignariingenerali. Sūt em̄ tales vtiles p̄cipue quō ad triaſeꝫ quo ad natura. quo ad profectuꝫ. qūo ad incedium. Primo ſūt vtiles quo ad naturā. quia ſicūt vaſa fictilia ſunt in domo ⁊ non ſūt de ſubſtantia domus. ita mali ⁊ reprobi ſūt ī eccleſia cum bo.nis corꝑe non mente. nu̓o ⁊ non merito nec in cō.numone ſacͣmētoꝝ. Nec tamē ſūt ab eccleſia ſeꝑādi an illud tempus quo chriſtus diuidet oues abedis. in ſignuꝫ cuiꝰ dn̄s nō cōceſſit apoſtolis zizna a tritico ſeꝑare. ꝓpt̓ plures cauſas. Re. infraẜidicta. Scd̓o reprobi ſūt electis vtiles quoad profectū. ſicut em̄ vaſa lignea ⁊ fictilia valentVꝰ purgandum vaſa aurea ⁊ argentea. ſic mali etreprobi ſunt vtiles ad exerciciū ⁊ ꝓfectum bonoꝝRe. ſupͣ ꝑmiſſio. Tercio reprobi ſūt electis vtiles ad iudiciū vel ad incendium. ſicut em̄ vaſa fracta extra domū eijciunt̉ ⁊ lignea fracta ignē cōbūrunt̉. Ita vaſa aurea id eſt electi in vita eterna collocabunt̉. vaſa vero fictilia. id eſt reprobiext̉ domum padiſi in tenebras exteriores eijcient̉ ⁊ cōburent̉. Vel alit̓. In domo ſpūali ſcꝫ ī eccleſia militāte. ſi queratur cauſa velratō quare deus in eccleſia aliquos fecit apoſtolos. aliquos martires. aliquos confeſſores. ⁊ aliquos v̓gines. Dico ꝙ poteſt aſſignari ratō in generali. ſcꝫ propt̓ decore velcōplenientū eccleſie. Sꝫ in ſpeciali qͣre petrū fecitapoſtolū. ſteffanū martirem. nicolaū confeſſoremRatherinam ſeu agnete̓ v̓ginem. de hoc nō pt̄ aliaratō aſſignari niſi voluntas ſua. Quarto patethoc idem ꝑ exemplū in figulo. Videmꝰ em̄ ꝙ figūlus ex eadem inaſſa luti facit vas pulcrū ⁊ turpe.Ita dicit apoſtolus ad ro. ix. An nō habꝫ pt̄atemfigulus ex eadem inaſſa luti face̓ quideꝫ aliud vasin honorem aliud in contumeliā. ita deus. Vn̄ auguſtinꝰ verbum apoſtoli exponens dicit. ꝙ ſicutfigulus ex eadem maſſa habet pt̄atem ⁊cͣ. Ita deꝰomēs homīes qui ſūt in ſb̓ſtantia ex eadem maſſahabꝫ pt̄atem facere vnū in honorē. qꝛ alij miſeret⁊ aliu m contumeliā. qꝛ deſpicit alterū. Vn̄ ſi quorat̉ ratō. dico ꝙ pt̄ aſſignari in generali ſcꝫ voluntas figuli. ſed in ſpeciali qͣre figulus de hac ꝑte ſignata terre facit vas in honorem. de alia v̓o parteſignata vas in cōtumeliā faciat. nō pt̄ ratō aſſignari. Sic a ſimili quare deus hūc ſaluat ſcꝫ petrū.hunc v̓o damnat ſcꝫ iudam. poteſt in cōmuni ratio aſſignari duplex. ſcꝫ voluntas diuina ⁊ bonitasſua q̄ amplius demonſtrat̉. vt patet ſupͣ. Notatn̄ hic duo ad euidentiā exempli quod ponit apoſtolus de figulo. Primū eſt. ꝙ in figulo ē ſola voluntas cauſa velratō faciendi vnū vas in honoreꝫ⁊ aliud in cōtunieliā. in deo autē eſt voluntas cumiuſticia. Secundū eſt. ꝙ ſicut vas qd̓ non fit inhonorem ſed in cōtumeliā. ex ſe quidem vile eſt ſcꝫex luto non ex figulo. ita tota maſſa vel ſubſtātiahūanigeneris non ex deo ſꝫ ſuo vicio vicioſa eſt etcorrupta. Scd̓o nota. quare deꝰ hūc ſaluat illū v̓o damnat non pt̄ in ſingulari ratō aſſigͣri. qd̓duplicit̓ ꝓbo. ſcꝫ ex ꝑte meriti ⁊ beneplaciti. Primo ex ꝑte meriti. qꝛ nullū opus nr̄m prout a liberoarbitrio procedit eſt ſufficiens ad merenduꝫ vitāeternaꝫ. Vn̄ chriẜ. in omͣ. de. lxx. ſic dicit. Quidquid geſſeris parū. quidqͥd feceris minꝰ eſt. omne em̄ meritū breue eſt cōꝑatōne donorū. numerabn̄ficia ſi pōtes. et tunc conſidera quid mereris.Secūdo ex ꝑte pͥncipij. De eo em̄ qd̓ ex ſola gr̄a⁊ voluntate diuina confert̉ non pt̄ rato aſſignariquare huic detur ⁊ non alteri. et quare vni plꝰ detur qͣꝫ alteri. niſi bn̄placitū largientis vel conferētis. Sic aūt eſt de electōne vniꝰ ad vitam eternaꝫet reprobatōe alterius. Vn̄ math̓. xx. An nō licet