Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

pmāvt fiat recompenſatō. Ibidem in cor. q. in fine.Quintū eſt. ꝙ penitens ad veraꝫ ⁊ ꝑ̄fectam pn̄īiamde peccatis p̄teritis faciendā. quatuor v̓tutes ī ſedebꝫ habere. Primo iuſticiam puniendo p̄terita.Secundo temꝑantiam reprimendo pn̄tia. Tercioprudentiā cauendo futurā. Quarto fortitudinē velconſtantiaꝫ p̄ſeuerādo in bona vita inchoata. Vn̄ſapie. viij. Sobrietatē em̄ ⁊ prudentiā docꝫ. iuſticiam ⁊ v̓tutem. quibꝰ vtilius in vita nihil eſt homībus. Expoſitor. ſobrietatem id eſt temꝑantiā ſuꝑ̄flua repinendo. prudentiā que eſt in recte eligendo quod agendū eſt. iuſticiam in recte exequendoquod iudicauit prudentia ⁊ eligit. v̓tutem id ē fortitudine q̄ eſt in adu̓ſe tolerando eqͣnimit̉. Et ſubdit qͥbꝰ nihil vtiliꝰ ē. Abi nota. ꝙ ī ordinādo animia ad deum nihil eſt vtilius fide ſpe ⁊ caritate. ſedin ordinando hominem ad ꝓximum ⁊ ad ſeipſumnihil iſtis quatuor v̓tutibꝰ eſt vtilius. q pͦ has qͣtutuor v̓tutes regit̉ inter homīes vita noſtra. Kabanus. qui tempatꝰ eſt ⁊ prudens ⁊ fortis ⁊ iuſtꝰquid illi deeſt. quaſi diceret nihil. Sciendū aūtꝙ vtilius eſt ⁊ ſecurius ꝙ peccator maiorem ⁊ lō.gioreꝫ pn̄iam faciat de peccatis ſuis. qͣꝫ breuioremmiorem ſeu equalem. Et hoc propt̓ qualuor ratōnibꝰ. Prima eſt recognitio culpe. ſcꝫ ne reputetuiculpa ꝑua ſi ꝑua penitētia puniret̉. Secūda ratōeſt on̄ſio proprie miſerie. qua miſer peccator obligat ſe ad penā magnā. ercia eſt emendatō labilitatis ſiue pronitatis ſue. Cumcm̄ ſit magna ꝓnitas homīs ad peccandū. magna indiget penitētiaemēdari ⁊ refrenari. Quarta ratō ē exercitatō neceſſarie pn̄ie. Vn̄ aūgꝰ in libro de penitētia ſic aitProductior ⁊ maior penitentia debꝫ eſſe qͣꝫ culpa.propt̓ quatuor ratōnes. Prima propt̓ offenſioneboni infiniti. Cuꝫ em̄ in peccato mortali ſit offenſadiuina bonitas que eſt infinita. iaꝫ ꝓdūctior ⁊ maior debꝫ eſſe pena ne culpa putaret̉ ꝑua ſi cum illafiniret̉ pena. Secunda eſt propt̓ oſtenſionē ꝓpriemiſerie: Sercia eſt propt̓ emendatōnem labilis vite ad malū. Quart eſt propter exercitatōnem neceſſarie penitētie. Et has ratōnes etiam tāgit gregoriꝰ. et habent̉ de penitentijs diſ. iij. Ꝙ pn̄ie non ſūt arbitrarie ſed variāde ⁊ moderande vt medicine ⁊ quo. nota. Ca. xxix.Ecundo cōſideranda eſt diſcretio ex ꝑteſacerdotis. Sic̄ em̄ medicine in artedetmīate non om̄ibꝰ cōpetunt. ſed variādēſūt ſcd̓m arbitrium medici non ſequētis propriamvoluntatē ſed ſciētiaꝫ medicine. Ita pene ſatiſfactorie in canone det̓minate non competūt om̄ibꝰ. ſedvariande ſūt ſcd̓m arbitrium ſacerdotis diuino inſtinctu regulatū. non aūt ſimplicit̓ ſcd̓m ſacerdo.tis propria libertatem. Ita ꝙ pene nō ſunt propriearbitrarie. qꝛ non imponunt̉ pro libitu voluntatisſed ſūt moderande arbitrio boni ⁊ diſcreti ſac̓dotistuditō ratōnali ⁊ diuino inſtinctu regulato. Hecbea. tho. quar. ſcri. ſent. diſ. xviij. de clauibꝰ artiiij. q. iiij. in corpore. q. Qn̄ ſicut medicus indigerſufficienti ſciētia multaqꝫ cautela. quia nihil eſt qd̓magis ſalutem impediat infirmoꝝ corꝑalit̓ ſic̄ ignorantia ⁊ incircūſpectō medicorum. Ita nihil ēquod tm̄ impediat ſalutē animaꝝ qͣꝫ ignorātia ⁊ incircūſpectō ſacerdotis. Et ideo ſicut medicꝰ corporū debꝫ diligent̓ cognoſcere ⁊ conſiderare qͥnqꝫita medicus animaꝝ. Primo em̄ medicꝰ corꝑalisdebꝫ diligent̓ attendere cōditōnes ꝑſonarū. ſecū.do diſtinctōnes infirmitatū. tercio varietates medicinarum. quarto qualitates herbarum. quintodiſcretōnes curarū. Primo medicus corꝑalisdebꝫ diligent̓ attendere ⁊ conſiderare conditōnesꝑſonarum. ⁊ hoc qͥnqꝫ modis. primo conſiderando complexiones corꝑm. ſecundo diſpoſitōes humorum. tercio varietates tempm. quarto diſcretōnes ſexuum. quinto varietates etatum. Quiaalia medicina eſt danda debili. alia forti porpt̉ diu̓ſam cōplexionem corꝑm. Alia danda eſt colerico.alia flecinatico. et ſic de alijs. et hoc propt̓ diu̓ſasdiſpoſitōnes humorum. Alia medicina eſt dandain hieme. alia in eſtate. alia in vere. alia in autūnopropt̓ varietates tempm. Alia medicina eſt dādaviro alia mulieri. propter varietatem ſexuū. Aliaeſt danda iuuenialia ſeni. propt̓ varietates etatuꝫSic ſpūaliter ſacerdos qui eſt medicus animaruꝫdebꝫ diligent̓ inueſtigare ⁊ cognoſcere diſpoſitiones cordiu ⁊ varietates affectōnū ⁊ temꝑa peccatorum. ⁊ cōditōnes ꝑſonarū peccantiū ⁊ ſexuuꝫ ⁊etatum. Quia alia penitentia eſt imponēda homi.ni in tempore tribulatōnis ⁊ alia tempore conſolatōnis. Alia afflicto ⁊ pauperi. alia conſolato ⁊ diuiti. Alia dum peccatum eſt in conſtietudinē deductū. Item alia penitentia eſt imponēda iuueni aliaſeni. Item alia in pͥncipio peccatorū alia circa me.diuintemporū. Item alia debili alia forti. Alia viroalia mulieri. Alia clerico. alia ſeculari. Iteꝫ alia peccanti ꝑ ignorantiā. alia ꝑ maliciam peccāti. Alia ꝑinfirmitatem peccāti. alia ꝑ impotentiam. Ꝙ medicus corꝑalis debꝫ cognoſcere cōditōnes infirmitatū quinqꝫ modis. et ita ſpūalis.Ecundo ſacerdos qui. Capi. xxx.eſt medicus ſpūalis ad ſimilitudinē medici corꝑalis diligent̓ debꝫ cognoſcere etconſidecare conditōnes infirmitatū. ⁊ hoc debꝫ facere quinqꝫ modis. ſcꝫ conſiderādo diut̓nitates. diuerſitates. contrarietates. quātitates. qualitatesinfirmitatum. ¶Primo debꝫ medicus corꝑalis diligent̓ conſiderare ⁊ cognoſcere diut̓nitates infirmitatū. Nam morbꝰ qͣnto eſt diuturnior vel prolixior. tanto fortiori indiget medicina. Scd̓o debꝫcognoſcere diu̓ſitates languoꝝ. Nā ſimplex morbus medicina ſimplici ⁊ ꝑ contraria eſt curandus¶Tercio debꝫ contrarietates cognoſcere infirmi.tatū. Nam contra cauſam infirmitatū calidaꝫ medicina debꝫ eſſe frigida ⁊ econu̓ſo. ita ꝙ ſemꝑ contraria contrarijs curent̉. Quarto debꝫ cogͦſcere