Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Et ſimile eſt in vicijs capitalibus. vn̄ vicia capitalia poſſunt conuenienter diſtingͣui ſcd̓m ratōnemboni ⁊ mali ſcꝫ ita. ꝙ vbicumqꝫ occurrit ſpēcialisratō aliqua appetibilis vel fugibilis. ibi eſt vnū vi.cium capitale. Vbi nota quod bonū ſcd̓m ꝓpriaꝫratiꝰnem ad ſe attrahit appetitum. ſed qd̓ appetitus refugit aliquod bonū. hͦ eſt ſcd̓m ſpecialem ratōnem conſideratā circa huiuſmodi bonū. Primo em̄ dico ꝙ omne peccatum procedit ec hoc. ꝙappetitus inordinate appetit bonū. quod quidembonū eſt triplex. vel bonum mentis. vel corꝑis. pelbonū rei exterioris. Primo igitur appetitus mordinate appetit ⁊ querit bonū mentis. ſcꝫ bonū anime⁊ honeſtum. qd̓ eſt bonū mordinatum ſiue magi.natum. ſcꝫ excellentia glorie vel honoris. ⁊ ad hocordinat̉ vt eius principiū ſuꝑbia vel manis glo.ria. Secundo appetitus mordinate appetit bonumcorꝑis quod eſt delectabile. et hoc bonū vel ꝑtinetad conſeruatōnem ſpeciei ſic̄ eſt in venercis. ⁊ adhoc ordinat̉ luxuria. Cercio appetitus inordinateappetit bonum vtile ſcꝫ corꝑis. ⁊ ad hoc ordinaturauaricia. Sic gͦ quatuor ſūt peccata capitalia. exꝑte appetitus inordinate appetentis bonū. ſcꝫ ſupͣbia reſpectu boni honorabilis. auaricia reſpectuboni vtilis. gula reſpectu boni delectabilis ſecundūguſtū. luxuria reſpectu boni delectabilis ſecundūtactum. Secūdo appetitus hominis inordinatefugit bonum. adeo ſcd̓m ſpecialem ratōnem. pū.ta inqͣntū illud bonū oſt impeditiuum alicuiꝰ bonimordinate ꝯcupiti. et hͦ tribꝰ modis. Primo appetitus alicuiꝰ refugit inordinate bonū aliqd̓. inquantum illud bonū eſt impeditiuū boni mordinate concupiti in ſeip̄o. vt verbigratia. Sicut bonū ſpirituale impedit quiētem vel delectatōnem corꝑalem. etſic eſt accidia q̄ nihil aliud eſt quam triſticia de aliquo bono ſpūali. prout eſt impeditiuū boni corꝑalis. quod appetens in ſeip̄o mordinate cupit. Secundo appetitꝰ alicuiꝰ inordinate bonū refugit inalio. ſcd̓m ꝙ bonum illius impedit ꝓpriam excelletiam in ſeip̄o. et ſic eſt inuidia que eſt dolor alieniboni. Tercio non ſolū aliquis refugit vel odit bonū in alio. ſꝫ etiā contra eius bonum inſurgit ipſum repellendo. et ſic eſt ira. Ita ꝙ aliquis refugitvel impedit bonū alteriꝰ duobꝰ modis. Vno mōdo directe contra alterius bonū inſurgendo ⁊ ip̄.ſum repellendo. et ſic eſt ira. que eſt appetitus vnidicte qua aliquis impungnat aliquē cōtrariū age̓o. Alio modo indirecte. et ſic eſt inuidia. q̄ eſt dolor alicuiꝰ vel alterius boni. ſcd̓m ꝙ illud bonū exiſtimat̉ impeditiuū ꝓprie excellentie. Hec bra. thoſcd̓o ſcripto ſen. diſt. xlij. ſcd̓a parte diſt. arti. iij.vtrum ſit cōueniens diuiſio viciorum capitaliūin cor. ſolū. Et iterum in queſtionibus diſputatis& malo queſtione articulo pͥmo de numero viciorum vel peccatorum capitalium quot ⁊ que ſūt. incor. ſolutōnis. Quō duo peccata ſuntpͥncipiū ⁊ cauſa oīm peccatoꝝ. Capitulū. lxviijij)Vamuis aūt ſeptē ſint vicia vel p̄ccatacapitalia. vt duobꝰ capitaulis īmediatep̄cedentibꝰ ꝓbatn̄ eſt in ſpeciali ⁊ ſpēcialiter. tn̄ ſūnt duo peccataprincipiū ⁊ cauſa omniūpeccatorū. ſupbiaet cupidtas. a quibꝰ omīa aliapeccata oriunt̉. Primuꝫ eſt ſuꝑbia. ecc̓. x. Iniciūom̄is peccati ſuꝑbia. Secundū eſt auaricia vel cūpiditas. Vn̄ pͥme ad thi. vj. Radix oīm maloruꝫcupiditas. Ratō aūt huiꝰ eſt. qꝛ omnē peccatū fitvel comittitur ꝑ auerſionem a creatorē. ⁊ ꝑ cōuerſionem mordinatā ad creaturam. ſꝫ peccatū ſuꝑhie fit ꝑ auerſioneꝫ a creatorē. peccatū vero auaricie fit ꝑ cōuerſionem mordinatam ad creaturamVn̄ cum plus ſit auerſio qͣm cōuerſio. recte ſuꝑ.bia dicit̉ mictum tanqͣm prius ⁊ ſuperius. cupiditas aūt ſiue auaricia dicit̉ radix tāqͣꝫ poſteriꝰ ⁊ inferuus. nam radi inferius manet. Sed forte queres cū a luxuria poſſunt om̄ia peccata oriri. Curluxuria non dicit̉ radix vel iniciū oīm peccatoriimſicut ſubꝑbia vel cupiditas. Rn̄deo et dico. ꝙ ratiohuiꝰ eſt. quia habito fine ſuꝑbie qui eſt alijs p̄eſſecetera peccata facilime cōmilti po ſunt. non autēſic eſt de luxuria. Nam eius fine habito non tn̄ ſequit̉ ꝙ mala vel peccata om̄ia alia poſſint oriri.Hec dominꝰ hūgo cardinalis ordinis p̄dic itorūin poſtilla vbi ſuip exponēs p̄dictas auctoritatesVbi nota ꝙ auaricia vel cupiditas tripliciter dicitur. Orimo modo nominat paſionem vel pronitatem ad paſſionem ex originali relictā. et ſic non eſtpeccatum. ſꝫ radix peccati. Secundo modo cupiditas dicitur mordinatus appetitus cuiuſcūqꝫ boni cōmutabilis. ſiue ſcientie. ſiue honoris. ſiue pecunie. ſiue cuiuſcūqꝫ. et ſic cupiditas vel auariciaeſt genus oīm peccatorum. vn̄ ſicut ſpecies ex genere ſic ex cupiditate peccata omīa oriuntur. Tercio modo dicit̉ auaricia vel cupiditas appetitus rerum exteriorum. que ad vſum vite p̄tinent. et ſiceſt quoddā ſpeciale peccatum. Similiter ſuperb adicitur tribꝰ modis. Primo modo dicit̉ ip̄e habi.tu ilis cōtemptꝰ p̄cepti vel p̄cipiētis ex corruptone nature vel ex quocūqꝫ defectu creatu̓e ꝓuenieset ſic non eſt peccatum. ſꝫ inicium peccati. Secun.do modo dicit̉ ſuꝑbia appetitꝰ excellentie ī qͥbuicūqꝫ. ⁊ quia qui appetit aliqͥd inordinate vult qūdā.modo excellere in illo. Ideo hoc misdo ſuꝑbia feread om̄ia peccata cōmune eſt. ſcd̓m ꝙ eſt deſideriūcutuſcūqꝫ excellentie. Tercio modo ſuꝑbia diciturſcd̓m ꝙ eſt mordinatus appetitus illius excellentiedet̉minate. cui debet̉ honor vel reuerentia. et ſiceſt ſpeciale peccatū. Hec be. tho. ſcd̓o ſcripto ſen.diſt. xlij. ſcd̓a ꝑte diſt. arti. iij. de numero viciorūcapitaliū. in ſolū. pͥ. argu. ꝑ totū. De comꝑa.tōne peccati. quo vnū peccatū eſt grauius alteroErcio pͥncipaliter poſt. Ca. lxix.diffinitōnem ⁊ diuiſionem peccati. cōſideranda eſt intenſio vel comꝑato peccati. Nō em̄ peccata om̄ia ſūt paria. ſꝫ vnū eſt maiꝰ