Vn̄ qꝛ potentia ſcd̓m quam ſumꝰ domini actionūnoſtraruꝫ eſt voluntas. inde eſt ꝙ id qd̓ in noſtrapoteſtate eſt cōſtitutū eſt voluntarium. Et tale eſtpeccatū velculpa. accipiendo ea ꝓ eodeꝫ. ¶ Quarto hoc idem probo ex inductōne. ſcꝫ ꝙ peccatuꝫ ſitpoluntarium. verbigratia. ſi em̄ aliquis alicuiusalterius hominis manū accipiat contra voluntatēeius: et cū ea interficiat hominem. peccatū homicidn̄ non imputat̉ illi homī cuiꝰ manus ꝑcutit. ſedci qua vtitur manū. An̄ actus illius hominis cuiꝰmanu aliquis alius vteret̉ ad occide dū eſſet quidam actus mordinatus. ſꝫ non haberet rationemculpe. niſi ꝑ comꝑatōnem ⁊ reſpectū ad illum quivtitur manu alterius. Et ſimiliter actus alteriusmanus vel alterius membri habꝫ deformitatem. ſꝫnon habꝫ ratōnem culpe. niſi ꝑ hoc ꝙ eſt a voluntate. Vn̄ſi eſſent due ꝑſo̓ne. ſcꝫ manus et voluntasmanus non peccaret. ſꝫ voluntas peccaret. nō ſolūꝑ actum ꝓpriūqui eſt velle. ſꝫ etiam ꝑ actum manꝰNunc aūt vnus homo eſt cuiꝰ eſt vterqꝫ actus. ⁊pro vtroqꝫ punit̉. Vn augꝰ in libro de vera religione ca. vij. ſic ait. Quare aūt negandū eſt peccatum committi. aut fatendū eſt voluntate cōmittiCuiꝰ ratōneꝫ aſſignat ibidem ita dicens. Poſtre.mo ſi non voluntate malefacinuis. nemo obiurgādus omnino aut monendus eſt. quibꝰ ſtblatis diuiia lex ⁊ diſciplīa oīs religionis auferat̉ ncc̄e ē.gͦ volūtate peccatur. Hec be. tho. ij. ſen. diſt. xlj.arti. iij. vtrum om̄e peccatū ſit ii voluntate in argumentis contͣ. ⁊ in cor. ſolū. et pͥ. ij. q. lxxiiij. arti. j. vtrum voluntas poſſit eſſe ſubiectū peccati argu. contͣ. ⁊ in cor. ſolū. et iterum in qͥſtionibꝰ diſ.de malo. q. xij. arti. vj. vtrum peccatum conſiſtatin actu voluntatis tm̄ in ſolū. vj. argū. vbi ponitexemplū predictum. ¶ Arguit̉ in oppoſitūſcꝫ ꝙ voluntas non ſit cauſa peccati tripliter.Ed forte argues. Capitulū. xliiijin oppoſitū ꝙ voluntas nō ſit cauſa peccati tripliciter. ſcꝫ auctoritate. ratōne. ſimilitudine. ¶ Primo auctoritate dioniſij in iiij. cade diuinis nominibꝰ dicentis. ꝙ malū eſt p̄ter nitētōnem. eo ꝙ nullus ad malum intendens oꝑat̉. ſꝫpeccatum habꝫ ratōnem mali. gͦ non eſt volūtariūRndeo duobꝰ modis. Primo ꝙ malū dicitur eſſepter voluntatem ꝑ ſe. qꝛ nullus intendens ad ma.lum ꝑ ſe aliquid oꝑatur. vt dioniſius dicit. ſꝫ per.accidens malū poteſt eſſe voluntariū. dū ſcꝫ aliqͥsexiſtimat bonū qd̓ eſt malum. vel apparet alicui bonū ſcd̓m quid aliquid. cui eſt adiuncta ratō maliſimpliciter. Secundo modo rn̄deo ⁊ dico. ꝙ malūdicitur eſſe p̄ter voluntatem. qꝛ voluntas non ten.dit ad malū ſub ratōne mali. ſꝫ quia aliquid eſt matum apparens bonū. ideo voluntas aliqn̄ appetit aliquid. Et ſcd̓m hoc peccatum eſt ex volūtate. Hecbea. tho. ſcd̓o ſcripto ſen. diſt. xlj. arti. iij. vtrumdmnē peccatum ſit in voluntate. in ſolū. pͥmi argū¶ Decundo arguēs ad idem ratōne ſic. voluntaspecisjtendit in bonū ſicut in ſuum obiectuꝫ. vn̄ ſemꝑ eſtvel veri boni ⁊ tunc non eſt in voluntate peccatum.vel boni apparentis non autē exiſtentis. et tunc eſtex vicio intellectus vel alicuiꝰ apprehenſiue virtu.tis. et non voluntatis. gͦ peccatū principaliter nōconſiſtit in voluntate. Rndeo tribꝰ modis. Primoꝙ ignorantia intellectꝰ vel eſt inunicibilis et inuoluntaria. vel vincibilis ⁊ voluntaria. Primo em̄ ſieſt ignorantia inunnicibilis quā vitare omnino nōpoteſt. talis ignorātia peccatū excuſat. vt iam peccatum non ſit. Si vero ignorantia eſt quodāmōdo voluntaria. quia ignorat ea que ſcire tenetur etpoteſt. tunc ignorantia talis voluritariū non tollit⁊ ſic peccatum cauſat. Si aūt ſcire non poſſet tūcvoluntarie qͥdem actum faceret. ſed voluntarie nōpeccaret. hoc modo reſpondet bea. tho. ad argūnientū factum ſcd̓o ſcripto ſen. vbi ſupͣ in ſolū. iijargū. Secundo modo rn̄deo et dico. ꝙ defectꝰ intellectus vel apprehenſiue v̓tutis. aut non ſubiacetvolūtati. aut ſubiacet. Primo em̄ſi nō ſubiacet volūtati. ſic̄ patꝫ in his qui habent ignorātiā iniincibilem. tūc nō eſt pct̄m. nec in volūtate nec in app̄heſiua v̓lute. Si v̓o defectꝰ app̄heſiue v̓tutis ſb̓ia.cet volūtati tūc deputat̉ homī in pct̄m. Et hoc mōrn̄dꝫ bea. tho. pͥ. ij. q. lcxiiij. arti. j. vtrū voluntaˢpoteſt eſſe ſubiectū peccati. in ſolū. ij. argū. Tercio modo rn̄deo ⁊ dico. ꝙ id quod non eſt vere bonū apparet bonum prouenit ex duobꝰ defectibꝰ. qn̄qꝫ quidem ex vicio intellectus. ſcꝫ cū aliquis habꝫfalſam oppinionem de aliquo cognoſcendo. vtꝫ ineo qui putat fornicatōnem non eſſe peccatum veletiam in eo qui vſtini ratōnis nō habꝫ. Et talis defectus proueniens ex vicio intellectus. vel totalita peccato excuſat. vel peccatuꝫ diminuit vel alleuiat. Qn̄qꝫ vero defectꝰ prouenit ex ꝑte voluntatisvel affectus. eo ꝙ qualis eſt vnūſquiſqꝫ talis finisvidetur ei. in iij. p̄hiſicoꝝ. Exꝑimento em̄ cogͦſcimus ꝙ aliter videtur nobis bonū aliqd̓ vel maluꝫcirca ea que diliginius. ⁊ ea q̄ odimus. et ideo cūaliquis inordinate eſt affectus ad aliquid. impeditur eiꝰ iudiciū interius in ꝑticulari eligibili ex inorbinata affectōe ad illud. Et ſic pͥncipalit̓ viciūnō eſt in cognitōne. ſed in affectōne. Et ideo quiſic peccat non dicit̉ peccare ex ignorātia. ſed ignorans vt dicit̉ in. iij. ethi. Et hoc modo rn̄det beatꝰtho. ad ratōnem p̄dictam in. q. diſ. de mnalo. q. ijarti. vj. vtrum peccatū cōſiſtat in actu voluntatistm̄. in ſolū. nom ⁊ vltimi argū. ¶ T Tercio cōtra hͦpͥncipaliter argues ſimilitudinē irboris ⁊ fructusqua ponit dominus math̓. vij. dicens. Nō poteſtarbor bona fructꝰ malos facere ⁊cͣ. Ex qua ſimilitudine formo taleꝫ ratōnem. Res bona nō eſt cauſa mali. ſꝫ voluritas eſt bona. gͦ cauſa mali ſcꝫ peccati eſſe nō poteſt. Rn̄deo ⁊ dic̄o. ꝙ duplex eſt cauſaſcꝫ pͥma ⁊ remota. ⁊ proxinia ⁊ inmediata ¶ Cauſaaut pͥma ⁊ remota ingenere illo reſpectu arboS ⁊ fructus eſt ſol vel terra. ⁊ hec eſt cauſa cōis
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten