Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Et criſoſtimus ſuper matheum ſic dicit. Quantomaiorabeneficia ſunt homībus conſtituta. tantograuiora ſunt peccantibus iudicia. Tercio eſtaliqͥs maior alio honore p̄latōnis. Nā prelatus cūpeccat eodē peccato grauius peccat ſb̓dito ꝓpterexemplū et ſcandalū alioꝝ. Vnde peccata magnorum vel p̄latorum magis alios ſcandaliſant. et magis indigne feruntur. quia vt dicit gregoriꝰ in paſtorali In exemplum vehementer cupa extenditur. quando pro reuerentia gradus peccator honoratur. Nam prelatus peccando indignuſ efficitur officium exequendo ſpecialiter ꝓpter tria. Primo ꝓpter iuramentum. Scd̓o propter votū. Tercio ꝓpter ſcandalum. Ita peccatum alicuius grauatur p̄cipue propter quatuor rōnes. Prima eſtpropter facultatem reſiſtendi. quia excedenſ alioˢinſcientia cum peccat grauius peccat. cō ꝙ peccato facilius poteſt reſiſtere. Scd̓a eſt propter ingratitudinē. vnde excedens alios in bonitato et v̓.tute cum peccat grauius peccat. velut de benefitōſibi collato ingr̄atus. Tercia eſt propter celſitudinem vel magnitudinē. nam celſitudo vel magnitudo perſone peccatum aggrauat. Quarta eſt propter turbationem. et tunc peccatum prelatoruꝫ eſtgrauius. eo ꝙ ſubditi ex ip̄o qͣmplurimū conturbantur et magis indigne ferunt. vt patet ſupra.Hec beatus tho. pͥma ſcd̓e. q. lxxiij. arti. x. in cor.q. per totum. Ꝙ peccatum aggrauaturrōne perſone que offenditur. Ca. ix.Ecundo aggrauatur peccatum ex celſi.tudine ꝑſone que offenditur. Vbi eſt ſciendum ꝙ in perſona que offenditur trīaſunt attendenda. Trimo bonitas vel ſāctitas. Secundo ꝓpinquitas vel cōſanguinitas. Tercio dignitas vel auctoritas. Primo inꝑſona que offendit̉ pt̄ et debet attēdi bonitas et ſāctitas. qͣnto eniꝫꝑſona eſt v̓tuoſior ſanctior. tāto culpa vel offēſa īea cōmiſſa eſt grauior ⁊ deo ſacͣtior. eo ꝙ magisredundat in deum a quo omnis bonitas et ſancti.tas deriuatur. Vnde zach̓. ij. de talibus dicit dn̄sQui vos tangit. qͣſi qui tangit pupillam oculi meiVbi dicit gloſa. ꝙ tactus pro vexatōe accipitur.quaſi diceret. qui vexat ſanctos dei talis eſt. et itadiſplicet deo ac ſi vexaret pupillaꝫ oculi dei. Sicutenim pupilla e minor nobilior ⁊ lucidior. ſic ꝑmicidei ſunt pauciores nobiliores et lucidiores parteſdei. vnde mathei. v. Vos eſtis luxͣ mundi. Qui gͦſanctos dei pexant. dcum vel munduꝫ clara luce ꝑturbant et priuant. Scd̓o in perſona que offeoitur debet attendi ꝓpinquitas vel conſanguinitaˢVbi nota ꝙ triplex eſt coniunctio vel ꝓpinquitasrel conſanguinitas. Prima eſt per nature ydemptitatem. Scd̓a eſt per carnalem originem. Ierciaeſt ꝓpter amicicie dilectōneꝫ. Prima cōiunctioeſt ꝑ nature ydemptitatem. quā quilibet ſibip̄i eſtidem: vnde culpā tunc magis aggrauatur quādoaliquis ſeip̄m offendit. vt enim dicit ieronimus.IraiExtreme dementie eſt odire ſeip̄m. Eccͣi. xiiij. quiſibi inuidet nihil eſt illo nequius Et ſb̓dit cauſamibidem dicens. Qui ſibi nequā. cui alij bonuˢ eritQuod verbum duobus modis exponitur. Primoſic. qui ſibi nequā eſt: id eſt qui non eſt bonus ſibialij non eſt bonꝰ. Scd̓o exponitur ſic. qui ſibi nequam eſt. id eſt qui deſuis bonis non delectatur ⁊letatur. et qui legittime ſius bonis non v̓titur. ſibibona ſua ꝑ auariciam ſb̓trahendo. qualiter erit bonus alijs ſua bona cōmunicando. Vn̄ ſb̓dit. cui alij bonus erit. quaſi diceret. nulli ex intentōne. ſedp̄ter intentionem. qui non eſt bonus ſibi benefaciendo. eſt bonijs multis. ſcꝫ illi cui remanent diuicie demonibus quibuˢ ymmolat animam. et vermibris quibus nutrit carnem ſuam. Itaqꝫ qui noluit placere deo in ſanctis homībꝰ. placebit in mortis articulo demonibus omnibꝰ. Talis em̄ aſſimilatur impniguato porco. qui omnibus domeſticis ētedioſus dum viuit. ſeddum occiditur gaudiumeſt eiſdēꝫ homībus. Vbi nota ꝙ grauiꝰ peccat q̄in naturalibus vel ſpūalibuſ bonis ſibi nocunientūinfert qͣm qui nocunientum infert alteri. ſicut quioccidit ſeip̄m. qͣm qui occidit aliuꝫ. eo ꝙ talia nōſb̓iciuūtur dominio noſtre voluntatis. Requireſupra homicidium Econtrario aūt minus peccatqui occidit equum. Scd̓a coniunctio eſt ꝑ carnalem originem qua filiuˢ conuūictuſ eſt ſuiˢ parētibus a quibus traxit et habuit eſſe et nutrimentūet diſciplinam. Vnde multum aggrauatur pecca.tum quando quis ſuos parentes offendit. Reqͥreſupͣ iniuria. Tercia coniunctio eſt per amiciciedilectionem qua aliquis eſt ſuis amicis cōnuuūctꝰVnde multum aggrauatur peccatum quando qͥsoffendit amicum ſuum quem ſingulariter debet diligere. et ei ſpecia iter bn̄facere Propter quod dicitur prou̓. iij. Nemoliariˢ amico tuo malum cumille in te fiduciam habeat. In quo verbo facit duo.Primo prohibet culpam dicens. Nemoliaris. id ēne machineris dolos contra ipſi cogitando. velNō machmeris in cor&e tuo malum contra amicuꝫtuuꝫ ſiue in rebus ſiue in perſona ſiue infama. Iudei tamen dicunt ꝙ licet noce̓ inimico. qd̓ ꝓbat exlege talioniſ. ſed illa lex non eſt inſtituta propter licentiam vnidicte. ſed propter ꝯẜuatōneꝫ iuſticievel repreſſionem inturie. Vnde non licet cuilibet ſꝫiudici. Re. ſupͣ homicidiuꝫ. vel dicit amico. Quiaet ſi non licet alicii machmari malum contra mimicum. mnius tamen machmari coutra amicumScd̓o ponit cauſam dicens. Cum ille in te fiduciam habeat. quaſi diceret. cum ille in te confidat.nihil contra cum machieris mali. Seneca. nullūhabꝫ malum maius occupatus homo et bonis ſiis obſe ſus qͣm qd̓ amicos putat quibus ip̄e noneſt. Tercio in perſona que offenditur debet attendi dignitas vel autoritas. vnde pecatum cōmiſſum in proximum tanto eſt grauius quatō ex eooffenduntur plures. Qui ergo ꝑſonam in offitō