Eccatum. Circa peccatum in gene̓.rali conſideranda ſunt ꝑ ordineꝫ qͥnqꝫ. ſcꝫ quiditas. cauſaltas. gͣuitas.varitas. penalitas. ¶ Primo coniſideranda eſt peccati quiditas. ſcꝫ qͥdſit peccatuꝫ. Abi nota ꝙ in peccato ſunt duo. ſcꝫactus conu̓ſionis qui eſt quid materiale in peccato. Et penas hunc actuꝫ augꝰ contra fauſtum ſicrit ſeu diffiniens peccatum dicit. Ꝙ peccatum ē dictum vel factum vel concupuum contra legeꝫ dei.Scd̓o in peccato eſt defectus. et hoc eſt qͥd formale m peccato. ex qͦ peccatū habet rōem mali. ꝓpterquem defectum peccatuꝫ tripliciter diffinitur. Eſtemim peccatum defectus dirigentis. inclinantiˢ. ordinantis. ¶ Primo peccatum eſt defectus legis dirigentis intellectum Vnde augꝰ vbi ſupͣ peccatuꝫdiffiniens ſb̓dit. ꝙ eſt actꝰ aliquis materialis. ſcꝫdictum vel factum vel concupitum contra legē deiNā regula actus volūtarij directiua ē duplex. ſcꝫꝓpinqͣ vt rō humana. et remota vt ſupͥma ſcꝫ lexdina. a quibus ſi actus a voluntate elicitus vel imperatus deficiat ſequitur peccatum. ¶ Scd̓o peccatum eſt defectus v̓tutis inclinantis affectuꝫ. Etꝓpter hoc augꝰ in libro deduabus animabus peccatum diffiniens dicit. Peccatū eſt voluntas retinendi vel conſeq̄ndi qd̓ iuſticia negat Vbi accipitiuſticia non ſpecialiter ſed gn̓aliter. inqͣntum iuſticia eſt virtus rectitudini legis concordans et ī bonum cōmune redundans. ¶ Tercio peccatum ēdefectus finis ordinantis. Nam finis vltimus ronaliſ creature eſt beatitudo. a quo fine pct̄m mor.tale deordinat et eopͥuat. Et ꝓpter hoc augꝰ in libro de libero arbitrio diffiniens peccatū dicit Peccare nihil aliud eſt qͣꝫ eternis rebus neglectis tempalia ſectari. Et ibidem. peccatum eſt auerſio voluntatis ab incōmutabili bono et conuerſio in debita ad cōmutabile bonum. hec beatus tho. pͥma ſcd̓eq. lxxj. arti. vj in cor. q. Et ſcd̓o ſcripto ſentenciarum diſ. xxxv. arti. v in corpore. q. ⁊ inſo. argū.mentorum. ¶ Si aūt aliter vis ꝓcedere dicas ꝙpeccatū diffinitur penes quatuor cauſas. ¶ Primo penes cauſam efficientem ſic Neccatum eſt afffectio mala volūtaria. Naꝫ affectio mala ſeu volūtas eſt pͥma radix vel prima cauſa omnis peccati.cuiꝰ ſcꝫ male voluntatis nullꝰ debet cauſa q̄rere.qꝛ vt dicit augꝰ libro. xij. de ciuitate dei. mala voluntas non habet canſam efficientem ſed deficien.tem. et mala affectio non eſt affectio ſed defectio.¶ Scd̓o diffinitur peccatum penes cauſam finalem a qua deficit. vt dicit augꝰ. peccatum eſt auerſio ab incōmutabili bono. ¶ Tercio diffiniturpenes formalem ſic. Peccatum eſt priuatio vel carentia debite iuſticie. id eſt rectitudinis volunta.tis a pncipio vſqꝫ ad finem. Et augꝰ. peccatumcit p̄uatio modi ſpeciei et ordinis. Naꝫ modus velmenſura voluntatis eſt. vt deus ſuper omnia diligat̉ Spes v̓o ſeu rectitudo volūtatis. vt diligatcoijdeus vt eſt pͥncipium et finis oīm. Ordo vero voluntatis eſt. vt deus eſt pͥncipium et finis oīm reꝝPrimo enim eſt priuatio modi ſeu meſure. cū creatura amatur vt deus. vel plus deo. Scd̓o peccatum eſt priuatio ſpeciei vel rectitudinis voluntatiſquia deuˢ non diligitur vt principiū et finis oīm.Tercio peccatum eſt priuatio ordinis. quia deusnō amatur ꝓpter ſe et omnia ꝓpter deū. ¶ Quarto diffinitur peccatum penes cauſam materiale.Vbi nota ꝙ triplex e materia. ſcꝫ materia in qua.materia circa qͣm. materia ex qua Prima enim materia in qua eſt peccatum eſt affectio voluntaria.Nam voluntas mala et affectio voluntaria eſt illd̓in quo pͥmo fundat̉ peccatum actuale. Scd̓o eſtmateria circa qͣm eſt peccatum. ⁊ ſic peccatum eſtdictum vel factum vel concupitum. nam circa hectria contingit eſſe peccatum. Tercio materia ex qͣeſt peccatum eſt defectus boni. Nam peccatum eſtincidens ex defectu boni. ſcꝫ defectu ſcientie poſititiue bonitatis.¶ De peccato tradunturſeptem documenta. Capitulum ſcd̓m.D maiorem tamen euidentiam p̄dictorūnota hic ſeptem. ¶ Primum eſt ꝙ bea.tus thomas diffimens dicit. peccatum ēactus humanus malus. In qua diffinitionē tāgitduo. ¶ Primū ē qͣſi materiale dicēs. pct̄m ē actꝰhūanꝰ. Abi nota ꝙ aliud eſt actus vel actio hominis. et aliud actus humanꝰ. Nam actus homīs pt̄dici qui procedit ab homine. non inqͣntum eſt homo. id eſt qui non procedit a voluntate rōne deliberata. Actus aūt humanus dicit̉ qui procedit avoluntatē deliberata. vt dicit beatus thomas pͥmaſcd̓e. q. j. arti. pͥmo in corpore. q. ꝑ totum. Ita qd̓actus hamanus dicitur actus voluntariūˢ duobomodis. ſcꝫ vt actus a voluntate elicitꝰ vt velle velcligere. vel actus a voluntate imꝑatus vt actꝰ exteriores. ſcꝫ oꝑationis vel locutōnis. vnde peccatum eſt actus voluntarius ſcꝫ elicitus vel imꝑatus¶ Secūdum qd̓ in diffinitione tangit peccati eſtꝙ pct̄m eſt actus voluntarius malus. nam actusvoluntatis habet qd̓ ſit malus. eo ꝙ diuertit a ſuaregula debita cōmenſurante. ſcꝫ a rōne humana.et a lege dina. vbi ſupͣ. q. lxxj. arti. vj. in corporeq. ꝑ totum. ¶ Scd̓m eſt ꝙ pͥma cauſa peccati eſtvoluntas. ſcd̓a vero cauſa peccati ſunt actus exteriores qͥ ſunt ſcd̓m ſe mali. Et ideo auguſtinus diſfinit peccatum qn̄qꝫ per ſolam voluntatem tanqͣmper cauſam pͥmam. qnͥqꝫ ꝑ actus exteriores tanqͣꝫper cauſam ſcd̓am. ibidem inſolū. ij. ar. Nota ꝙpeccatum eſt in duobuſ. ſcꝫ in voluntate ſicut in pͥmō mouēte. In alijs aūt viribus ſicut in imꝑatis⁊ motiſ. vt dicit beatꝰ thomas in. q. diſputatis demalo. q. j. de peccato veniali. Vtrū cōuenicter diuidatur in mortale in ſolū. vj. argū. ¶ Terciumeſt ꝙ ſcd̓m legem poſitiuam non omne peccatumideo eſt malum quia ꝓhibitum. ſed ſcd̓m rōem naturalem et diuinam legem omne peccatuꝫ ideo eſt
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten