¶ Tercio mendaciū eſt pc̄tm rōne ꝓhibitōis ſic.Omne qd̓ deus ꝓhibet eſt pc̄tm. ſed deꝰ omē mēdaciū ꝓhibet. ergo ⁊cͣ. Ꝙ aūt deus omē mendacium ꝓhibet patet Ecͣci. vij. Vbi dr̄. Noli velle mētiri omne mendaciū aſſiduitas em eiꝰ nō eſt bonaIn quo verbo qͣtuor diſſuadet et ꝓhibet. ¶ Primoperuerſitatē ſeu mnētis ꝑniciē Ibi cū p̄mittit̉. Noliamare mēdaciū ⁊cͣ. Sūt em̄ quidā qͥ odiūt veꝝ ⁊diligūt mendaciū. Re. infra. Odiū. Scd̓o prohibet libidinē Ibi. Illoli velle mentiri. Sūt em̄ quiin mendacijs delectatur vel hoc cupiditate delectandi vel libidine mētiendi ut patet ſupͣ. ¶ Tercioprohibet generalitatē Ibi Omemiendaciū. Ratiohuiꝰ eſt. qͥa omnē mēdaciū eſt pc̄tm mortale velveniale. ¶ Quarto ꝓhibet ꝯtinuitatē Ibi. Aſſidūitas em̄ eiꝰ ⁊cͣ. Sūt em̄ quidā ita emuli veritatisꝙ nūqͣm aūt raro veritatē loquūtur ſcd̓a ſcd̓e. q.cx. arti. iij. in cor. q. ꝑ totū. ¶ Sed forte dices. ꝙnendaciū non ſit pc̄tm̄ tali rationē ſcꝫ. Nullus remunerat̉ a deo ꝓ pc̄tō. ſed obſtetrices fuerūt remunerate a dro propter mēdaciū. ita dr̄ Exodi. j.Ꝙ edificauit illis deꝰ domos. gͦ mēdaciū nō eſtpc̄tm ¶ Rn̄deo et dic̄o. ꝙ obſtetrices nō fueruntremunerate a deo propter mendaciū. ſed propteralias cauſas. ¶ Primo propter dei timore et reue.rentiā. ¶ Scd̓o propter iudeoꝝ amore ⁊ reuerētiam. ex quibo cauſis mendaciū ſūt locute. ita ꝙ tinior et reuerētia quā habuerūt ad deū et affectusbemuolentie in iudeos meruerūt remunerationotꝑalem. ſpūalem. ſeu eterna. propt̓ qd̓ dicit Edificauit illis domos. ſcꝫ ſpūales ẜm Hiero. Mēdacium vero poſt duo p̄dicta ſequēs nō fuit meritoriū vbi ſupͣ. arti. iij. in ſolū. ij. argū. Et. arti. iiij.in ſo. iij. argu. ¶ Nota tn̄ hic tria ad euidentiā p̄dictoꝝ. ¶ Primū eſt. ꝙ aliud eſt veritatē prudēteroccultare. et aliud eſt mendaciū dice̓ ¶ Primū ſcꝫveritatem ſub aliqua diſſimulatōe occultare quādoqꝫ eſt licitū ut dicit Auguſ. in libro cōtra mendaciū. Vnet dn̄s legit̉ hoc feciſſe. ¶ Scd̓m aūtſcꝫ mendaciū dicere nūqͣm eſt licitū nec pro temporali nec ꝓ corꝑali vita alicuiꝰ ſeruāda. nec ꝓ aliorū nocuniento impediendo. Sicut nō licet furariad hoc ꝙ homo elemoſinā faciat niſi in caſſi neceſſitatis in qūo omīa ſūt cōmunnia. vbi ſiip. arti. iiij.in ſolū. iiij. argū. ¶ Scd̓o nota. ꝙ mēdaciū qd̓ deſe eſt pc̄tm veniale non efficit̉ mortale rōne ꝑſoneque mentit̉. eo ꝙ ꝯdicio ꝑſone ſpecie pc̄ti nō mūtat. ita ꝙ ſi p̄fecti mentiūtur vel mētiti ſunt mortaliter non peccauerūt niſi forte peccēt in iudicio veldoctrina in quibꝰ tenent̉ ex officio veritatē ſeruare. In alijs aūt nō oportet ꝙ peccet mortaliter metiendo vbi ſupͣ. arti. iiij. in ſolū. v. argū. ꝑ totū.¶ ercio nota. ꝙ qͥ verbis mendacibꝰ vel perturijsin mercationibꝰ mentiūtur dicētes rem vilē p̄cioſam et cara eſſe mortaliter peccant propter nocume̓tū qd̓ ex dolo vel fraudē inferūt ⁊ ad reſtitutōeꝫtenent̉ oīm q̄ lucrant̉: Re. infra. Venditio.Menſure ul̓ poido¶ Ꝙ menſure ideo ſūt inuente ut reꝝ venaliū qͣn¶ Capitulum Primum.titas cognoſcatur.Enſure vel pondera.¶ Circa menſuras et pondera conſideranda ſunt tria. ſcꝫInſtitutionis cauſalitas. Dimēſionis varietas. Menſurationis deformitas. ¶ Primocōſideranda eſt inſtitutionis cauſalitas. Antiqͥtꝰem̄ non erāt pondera vel menſtire. Et ideo omīscōmutatio ſeu emptio vel venditio eoꝝ que ad vitam ſūt neceſſaria. ad oculi extimationē fiebant.Vn̄ etiā modo apud quaſdā gentes habētur denarij argentei vel aurei non formati vel figurati.Sed poſtea ut liberarētur homines a neceſſitatēmenſirādi vel ponderādi aliquē caracterē impreſſerūt qui ponit̉ ut ſignū ꝙ mētallū vel res venalistante qͣntitatis exiſtat. ſicut in qͥbuſdā locis ponūtur quedam figure vel ſigna ad menſuras frumēti. olei. vini. poſtea vero hominū inualeſcēte malicia facta eſt certa determinatio qͣntitatis ne ꝑ ſb̓tractionem debite qͣntitatis deceptio vel fraus cōmitteret̉. et ideo ad ſeruandā equalitatē inter em̄ptorem et venditore inuenta ſunt pōdera velme̓ſure per que qͣntitas determīata reꝝ cognoſcaturut dr̄. v. ethi.¶ De cauſa inequalitatismenſiraꝝ apud diuerſos.Capi. .ij.Ecūdo pͥncipaliter circa pondera vel mēſuras cōſiderāda eſt dimenſionis varietas. Non em̄ menſure reꝝ ſunt vbiqꝫ velapud omnes equales imo alicubi minores et alicubi ſunt maiores. ut dr̄. v. ethi ¶Ratio huius eſt.qͥa non eſt eaꝝ reꝝ copia vel inopia apud omnes.Et ideo neceſſe eſt menſuras reꝝ venaliū in diuerſis locis eſſe diuerſas propter diuerſitatē reꝝ copie et inopie. Nam vbi res magis abundant cōſueuerūt eē maiores mēſure. In vnoqͦꝫ loco ad rectores ciuitatis ꝑtinet determinare que ſunt iuſtomenſure reꝝ venaliū penſatis cōdicōibꝰ bonoꝝ etreꝝ. Et ideo has menſuras publica autoritate velꝯſtietudine inſtitutas p̄terire non licet. ſcd̓a ſcd̓eq. lxxvij. arti. ij. in ſolū. iij. argum̄ti ꝑ totū.¶ Ꝙ in menſurando vel ponderando peccant homines tribus modis.¶ Ca.Ercio pͥncipaliter cōſiderāda eſt menſurationis deformitas. Nam in ponderā.do vel menſurādo peccat homines tribus modis ¶ Primo cū ꝓcurent ut res quē ē adpondus vendēda ſit ponderoſior ut lana cū madefit: velcū addit̉ aliqͥd ſicut cū aqua miſcet̉ vinoIſaie pͥmo. Vinū tuū mixtū eſt aqua. qd̓ hodie facuit multi cupidi et auari de qͥbꝰ dr̄. Amos. viij.Augeamꝰ ſiclū et ponamꝰ ſtateras doloſas. vbigloſa ſic dicit. In tantā rabiem lucri ꝓſiluiſtis vtnon ſolū frumētum ad corporis ſuſtentationē vē̓datis ſed etiā purgamenta frumēti puluere ⁊ paleam tritico ꝯmiſceatis. ¶ Scd̓o mō in pōderādo
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten