Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

quodan ſermone de martire ſic dicētis. Dicit ꝓfide moriendo: qui vinceretur ſine fide viuendo. Scd̓o hoc idem probo ratōne ſic. Martir em̄ dicitur quia teſtis fidei per quā nobis viſibilia proinuiſibilibꝰ cōtemnenda ꝓponuntur. ut dr̄ ad hebre. xj. Ergo oportet ut martir oꝑe teſtificetur fidem. ꝙ pro inuiſibilibꝰ de quibꝰ eſt fides om̄ia viſibilia et etiā propriā vitā exponat. Cuius ratio eqͥa qͣndiu vita manet corꝑalis nondū oꝑe ſe oſte̓dit preſentia cūcta cōtemnere. ut ad inuiſibilia opera perueniat: qd̓ patet. quia homines cōſieuerunt cōſanguineos etparentes et om̄ia bona poſſeſſa cōtemere et dolores corporis patiut vitamcōſerue̓t. Vn̄ et ſathanconͣ Iob induxit pellem ꝓpelle et cuncta que homo habet dabit pro aīa ſuaid eſt ꝓ vita corporali. ergo ad ꝑfectā rōnē martirij oportet ꝙ aliqͥs morto ſuſtineat propter chriſtum. Tercio hoc idē ꝓbo exempli ſimilitudinēut verbigratia. Si em̄ aliqua mulier ꝓ fide chriſti integritatē carnis ꝑdat. vel ut eam p̄deret damnaret̉ occaſione fidei chriſtiane non eſt apud homines manifeſtū. Vtꝝ hec mulier patiat̉ propteramorē fidei chriſtiane. vel magis propter cōtemptū caſtitatis. et ideo apud homīes nō redditurpropter hoc ſufficiēs martirij teſtimoniū. Vn̄ hocnon proprie habet rōnē martirij: ſed apud deū qͥcorda ſcrutatur poteſt hoc ad p̄miū deputari ſicutLūcia dixit. Hec bt̄s tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. cxxiiij. artiiiij. argū. conͣ in cor. q. Et in ſolū. iij. argumēti.Vnde ſiquis patit̉ tribulationes aliquas propterchriſtū ſi non cōtinuet̉ vſqꝫ ad mortē non eſt proprie martir. Re. ſupͣ. Aureola. Ꝙ ad ꝑfectārōnē martirij reqͥrunt̉ cauſa legitima. Ca. iij.Ercio pͥncipaliter circa martiriū cōſiderare debemꝰ motiuū vel modū qūo qͥsinducit̉. Sicut em̄ ad ꝑfectā rationemmartirij requirit̉ nō qualiſcūqꝫ pena ſed pena maxima ſcꝫ mortis. ut patet ſupͣ mmimediate ca. precedenti. Ita ſecundo ad ꝑfecta rationē martirij reqͥritur cauſa legitima. ſcꝫ ut propt̓ fidem chriſti qͥspatiat̉ mortē. Vn̄ bt̄s Cipria. ait ut bt̄s Grego.allegat. Martirem non facit pena qualitercūqꝫ illata. ſed legitima cauſa propter chriſtū illata. Vn̄ſiquis mortem patitur nō ut homicida vel fur authuiuſmodi. ſed ut chriſtianꝰ ut dr̄. j. Petri. iiij. hmartir eſt. Patit̉ aūt qͥs mortem ut chriſtianꝰ etut martir non ſolū vno mō ſed pluribꝰ. Et generaliter tribꝰ modis Primo em̄ qui mortem tolerat pro cōfeſſione fidei chriſti que cōfeſſio fit perverba. Scd̓o qui mortem tolervt pro quocūqꝫbono oꝑe faciendo ꝓpter chriſtū martir eſt. Tercio qui mortē patiēter tolerat pro quocūqꝫ malopropter chriſtū vitando martir eſt. Vn̄ bt̄i Iohānis baptiſte martiriū in eccleſia veneratur qui nonꝓ negāda fide ſed pro rep̄henſione adulterij mortem ſuſtinuit. Generaliter aūt aliquis martir effi.citur octo de cauſis Primo ꝓ iuſticia ut Abel.cū. ſit. 1i. Scd̓o pro lege dei ſeruāda ut Machabei. TTercio pro ſalute populi ūt Chritus. Quarto profide chriſti ut Stēphanus. Quinto pro chriſtout Innocētes Sexto pro libertate et defenſioneeccleſie ut Thomas. Septimo pro aſſertione peritatis ut Iſaias Ieremias. Octauo pro obiurgatione pc̄ti ut Iohannes baptiſta. Sed fortequeres an ille qui pro defenſione reipublice morit̉debeat ut martir ab eccleſia venerari. Rn̄deo etdico. ꝙ cauſa propria martirij eſt bonum diuinūpro quo quis mortem patit̉ non bonū humanū.ſed ſi bonū humanū pro quo quis patit̉ referat̉ īdiuinū ſiue in ciuitate moriat̉ ſiue in bello poteſteē cauſa martirij. Hec bt̄s tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. cxxiiij.arti. v. nicor. q. Et in ſolū. iij. argumenti. Vtꝝ martiriū ſit actꝰ maxīe ꝑfectōis. Ca. iiij.Varto pͥncipaliter circa martiriū cōſiderare debemꝰ p̄coniū quo quis extollit̉iNam martiriū eſt aliquo mō maxīe perfectionis actus. Ad cuiꝰ euidentiā eſt ſciendū ꝙmartiriū tripliciter cōſiderari poteſt. ſcꝫ prout eſtactus elicitꝰ. ordinatꝰ. et imperatꝰ. Primo em̄ꝓut martiriū eſt a fortitudine actꝰ elicitꝰ nō e̓ maxime v̓tutis et perfectionis actus. Sic nec fortitudo a qua martiriū elicitur eſt excellētior inter om̄svirtutes. imo ẜm ſe nō eſt actus ꝑfectꝰ. eo ꝙ tolerare mortē ẜm ſe et abſolutē nō eſt laudabile. utpatet primo ca. p̄cedenti. ſed ſolū in ordine ad aliud. Scd̓o prout martiriū eſt actus ad fidemetdilectione ordinatus. et ſic etiā non eſt maxime p̄fectionis actus. ſed finis ad quē ordinat̉ ꝑfectioreſt martirio. ſcꝫ bonū diuinū vel fides chriſti veldilectio. Tercio prout martiriū eſt actus a caritate imperatꝰ. tūc martiriū inter om̄es actus virtutū magis caritatis perfectione demonſtrat. qd̓tripliciter probo. ſcꝫ rōne. autoritate. et ſigni ex.p̄ſſione. Primo ꝓbo rōne ſic. Sāto magis aliqͥon̄dit̉ amare deū qͣnto rem magis dilecta ꝯtemnit et rem magis odioſā eligit ꝓpter deū. Cū igit̉inter om̄ia: vitā bonū ſit p̄cioſiꝰ et appetibilius. etinter om̄ia mala mors malū ſit horribiliꝰ et vitabꝰliꝰ. Si hō vitā quā ſuꝑ omīa diligit propt̓ chriſtūponit et ꝯtēnit. et mortē quā magis odit et timet.eligit propt̓ chriſtū ſignū ē ⁊ effectꝰ maxīe caritatis ad deū. Scd̓o hͦ idē ꝓbo autoritate Ioh̓. xvſic dicētis. Maiorē hac dilectōeꝫ. id ē maiꝰ ſignūdilectōis vel maiorē affectū caritatis ad deū nō htqͥs ut mortē ſuſtineat ꝓ amicis. Sꝫ conͣ videturꝙ maiꝰ ſignū dilc̄ōis ad deū vel maior affcus caritatis ad d̓m ſit vitā pone̓ ꝓ inimicis qd̓ xp̄s fecitut dr̄ ad Ro. v. Cōmēdat deꝰ ſuā caritatē ī nobi⁊cͣ. Rn̄d̓o duobꝰ mod Primo ꝙ xp̄s nō poſuūſaīaꝫ ſuā ꝓ nobis inimicis. vt ſcꝫ inimici remarieremꝰ. ſꝫ ut inimicos aicos face̓t. Scd̓o qꝛ licꝫ nōeēnt amici qͣi amates erāt tn̄ aiciut amati. Eſt autmāifeſtū ꝙ maxīe dilectōis eſt ſignū aīaꝫ ſūa. id ēvitam corporale propriam ponere pro amico.