Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

ludusApoca. iij. Ego quos amo. ſcꝫ electos ad vitameterna. arguo et caſtigo. Aloſa interlm. id eſt facio cognoſcere pc̄ti et caſtos reddo. Et Grego.Arguo verbis. et caſtigo verberibo. Et apoſ. ad.Hebre. xij. Quē diligit dn̄s caſtigat. Vn̄ Auguſingloſa ſic ait. Non gͦ cōturbari debemꝰ cū aliqͥˢſanctus grauia et indigna ꝓpetit̉ ſi obliti non ſimus que ꝑtulit iuſtus iuſtoꝝ: ſanctꝰ ſanctoꝝ. Etſubdit. et attendite hic iuſticiā et miſericordiam.Iuſticia eſt in eo ꝙ flagellat. miſcd̓ia in eo ꝙ reci.pit. Tercio nō murmurare eſt ſignū cōſentiētisvel obediētis. in pſal. Nō adheſit mihicorprauūvbi gloſa ſic ait. Cor pͥuū. id eſt tortū habet qͥ nōvult om̄ia que deꝰ vult. et talis murmurat vel volūtate vel voce. qͥa conͣdicit volūtati diuine. Et ꝑoppoſitū cor rectū et bonū ht̄ qͥ vult oīa que deuˢvult. et eo modo et fine quo deus vult. Re. infra.Conformitas volūtatis hūane ad diuinā. Ꝙ neceſſariū fuit ut aliquiludi fierēt ⁊ quare.Vdi Gircaludos Ca. j.iocos vel ſolacia corꝑalia ꝯſiderāda ſunt qͣtuor. ſcꝫ Inuentōnis neceſſitas. Diſtinctōnisvarietas. Offenſionis cauſalitas. Inſpectionis qualitas. Primo circa ludos cōſiderāda eſt mnuctōis neceſſitas. Fuit em̄ neceſſariū ut aliqui ludi vel ſolacia corꝑalia inuenirētur et fierēt. qd̓ dupliciter ꝓbo. ſcꝫ ratione et exempli inductōe. Primo ꝓ.bo hoc ratione ſic. Sicut corpus fatigat̉ oꝑandovel ſe mouēdo. ita anima fatigat̉ in intelligendo.Cuiꝰ ratio eſt. quia bona ſenſibilia ſūt naturaliahom̄i. Et ideo quādo ſupͣ ſenſibilia eleuat̉ oꝑibusrōnis intenta ſimul laborāt corpꝰ et anima. Inqͣntum anima intellectiua vtit̉ viribꝰ ꝑ organa cor.porea operātibꝰ ſcꝫ fantaſmate: Sicut aūt fatigatio corꝑalis ſoluit̉ ꝑ corporis quietem. ita oportet ꝙ fatigatio animalis vel mentalis ſoluat̉ ꝑ anime vel mentis quietē. quies aūt anime eſt delectatio. et ideo oportet remediū cōtra fatigatōeꝫ animalem vel mētalem adhibere aliquā delectationemintermiſſa intētione ad inſiſtendū ſtudio rōis qd̓ſit ꝑ ludos. Nā delectatio que querit̉ et habet̉ inludīs ordinat̉ ad qͣndā recreatōne̓ et qͥetē anime.Et ſcd̓m hec ſi moderate fiat licet vti ludis et iocis. Scd̓o hoc idem ꝓbo exempli inductōe. Sicut in collationibꝰ patꝝ legit̉. ꝙ bt̄s Iohanes eūangeliſta cū qͥdā ſcādalizaret̉ ꝙ eū cū ſuiſ diſcipulis ludentē inuenerūt dr̄ mandaſſe vni eoꝝ qui arcum gerebat ut ſagittā traheret. qd̓ cū pluries feciſſet. queſiuit vtꝝ ꝯtinue hoc facere poſſet. Quirn̄dit. ꝙ ſi hoc ꝯtinue facerē arcus frangeret̉. Vn̄bt̄us Iohanes ſubintulit ꝙ ſimiliter animꝰ hoīsfrangeret̉ ſi nūqͣꝫ a ſua intentōe relaxaretur. Puiuſmodi aūt dicta vel facta m quibꝰ nō querit̉ niſidelectatio animalis. vel mentalis vocātur ludicravel iocoſa. et ideo neceſſe eſt talibꝰ ludis interdūmoderate vti ad recreationē et quietē anime ut p̄.dixi. Vn̄ Tullius in pͥmo libro de officijs ſic ait.Ludo et ioco vti quidē licet. Sed ſicut ſomno etquietibꝰ ceteris tunc cū ſerijs rebꝰ ſatiſfecerimus.Hec bt̄s tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. clxxviij. et. m. ſolū. ij. argumenti. Ꝙ ſicut niſus prouenit exquatuor cauſis. ita et ludus. Capi. .ij.Ecūdo pͥncipaliter circa ludos ioca ſolacia conſiderāda eſt diſtinctōis varie.tas. Sicut em̄ riſus ꝓuenit ex quatuorcauſis. ita et ludus. verbi gr̄a. de vtroqꝫ. Nā qͥdāriſus ꝓuenit ex mentis diſſolutōe et inhoneſtate.Quidā ex mētis vel ꝯſcientie puritate. Quidā exgaudij celeſtis ſpē. Quidā ex nature māſuetudine vel cōplexione. Primo dico. ꝙ quidā riſtis ꝓuenit ex mētis diſſolutōe et mhoneſtate. et talis ēmalus et pc̄tm̄. prouer. xiiij. Riſiis dolore miſcebitur. qͣi diceret. Riſtis id eſt leticia et gaudiū inhoneſtum et tꝑale dolore miſcebit̉. Et hoc duplici ratione. vel qͥa purū nō habet̉. vel qͥa in dolorē cōuertet̉ Prima ratio eſt. qͥa gaudiū inhoneſtū⁊tꝑale purū non habet̉. ſed reſpergit̉ vel cōmiſcetur ſpūali dolore pungētis ꝯſcientie. et angore deſiderij. et labore acquirēdi. qd̓ dn̄s diſpe̓ſatorie ⁊miſericorditer facit. quia riſus et leticia tꝑalis eſt.ſicut vinū vehemēter mebrians. et ideo aqua tribulatōis mixta: tꝑatur a dn̄o medicāte. Nā ſi purum biberet̉ faceret homines inſanire. et cū totohoc ꝙ gaudiū mūdi admuctū habeāt. adhuc multi inſaniūt. Vn̄ ecͣcs. ij. Riſum reputaui erroremet gaudio dixi qͥd fruſtra decipis. Que v̓ba hugode ſancto victore exponēs ſic ait. Riſum. id eſt leticiā carnalem et tꝑalem reputaui errorem. Et ponit ratōnē dicens. qͥa cū mens mepte gaudiū ſuūforas emittit velfundit qͣi ad feneſtras ꝑgēs rectūiter quo in deū gaudendo ꝑgere debeat derelinqͥt Scd̓o quidā riſtis ꝓuenit ex mētis vel cōſciētiepuritate Iob. viij. Impleat̉ os tuū riſi. et labiatua iubilo. In quo v̓bo duplex leticiā deſignatur. Primo em̄ ꝑ riſū deſignat̉ leticia exterior. Secūdo per iubilū deſignat̉ leticia interior. qͥa homoridet ex his que exterius ꝑcipit. iubilat ex his quointerius ſentit. qͣi dicat. homo gaudens interiusprorumpit in quoddā gaudiū qd̓ expͥmi voce nōpoteſt ſcꝫ in iubibū. id eſt in laude ex gaudio meffabili. Re. ſupͣ. Laus. ca. de uibilo. qd̓ eſt. Tercio quidā riſus ꝓuenit ex ſpe vel p̄guſtatione celeſti. Prou̓. xxxj. Ridebit in die nouiſſimo. iſte riſus non diſſolutione vel laſciuia naſcit̉ corporis.ſed de leticia mentis. Vn̄ Grego. in gloſa collaſic ait. Gaudebit in retributōe regni celeſtis quedolebat in certamine vite pnͥtis. Quarto quidāriſtis ꝓuenit ex māſuetudine vel cōplexione natū.re. et ſic atteſtat̉ bonitati nature. tn̄ melior eſt irariſu ut dr̄ Ecͣcs. vij. Similiter poteſt diſtingui ludus vel iocus. Nam quidā ludus ꝓuenit ex mētislaſciuia vel inhoneſtate et talis eſt peccatum. Vn̄