eius cōꝑationis qͣntitatē. ſcꝫ an turpitudo ſermonis ſit maior qͣm turpitudo operis vel ecōuerſo.¶ Primo circa ſcurrilitatē cōſiderare debemꝰ eiꝰqualitatē ſcꝫ an ſit pc̄tm ¶ Rn̄deo et dico. ꝙ ſcurrilitas accipit̉ duobꝰ modis. ¶ Primo improprieꝓ vrbanitate vel affabilitate ſermonis. vel ꝓ iocularitate que riſū mouere ſolꝫ. vel ꝓut ſcurrilitas ēleue v̓bū. et ſcd̓m hec ſi aſſit finis debitꝰ. puta. velut ad ſeruādā bonā amiciciā vel ad remouēdā ſeculi triſticiā vel accidiā. etſi aſſit modus debitꝰ velhoneſtꝰ. ſcꝫ ut talis iocularitas vel affabilitas nōfiat p̄ turpia verba. tūc iſtis modis ſcurrilitas nōeſt pc̄tm̄. qd̓ tali rōne on̄do ſcꝫ. Qd̓ ꝓfertur cū qͣdam vrbanitatē a ſapiente nō eſt pc̄tm. ſed Vierodicit. ꝙ ſcurrilitas vel affabilitas et ſolacioſus ſermō pleꝝqꝫ a ſapiēte ꝓfertur cū quādā vrbanitateergo nō eſt pc̄tm. ¶ Scd̓o modo ſcurrilitas accipit̉ ꝓprie. ſcꝫ ꝓut ſcurrilitas eſt turpitudo ſermonis. et hoc mō ē pc̄tm. ſꝫ nō ſemꝑ mortale. qd̓ tri.pliciter ꝓbo. ſcꝫ ratione. ordinatōne. prohibitōe.¶ Primo hͦ probo rōne ſic. Qd̓ om̄mo caret ſapiētia: malū vel pc̄tinē. Sed Viero. dicit. ꝙ nihil ſapientie habꝫ ſcurrilitas. vn̄ ſcurrilitas a ſtultis iocularitas dr̄ que riſū mouere ſolet. ¶ Scd̓o hͦ idēꝓbo ordinatōe ſic. Qd̓ ad malū vel pc̄t̄m ordinat̉eſt pc̄tm. ſed ſcurrilitas ſiue turpiloquiū ad pc̄tmſcꝫ ad actum luxurie ordinat̉. ergo ⁊cͣ. ¶ Tercio hͦidem ꝓbo ꝓhibitōe ſic. Qd̓ ꝓhibet̉ vel diſſuadet̉eſt pc̄tm̄. ſed ſcurrilitas ꝓhibet̉ et diſſuadet̉. er.go eſt pc̄tm. Ita em̄ dicit apoſtolus ad. ephe. v.Fornicatio at̄ ⁊ om̄is immūdicia aut auaricia necnominet̉ in vobis ſicut decet ſanctos. aut turpitudo aūt ſtultiloqͥum aut ſcurrilitas que ad remnōꝑtinet. ſed magis gr̄aꝝ actio. In quibꝰ verbis apoſtolus inducit ad ꝓfectū bone famē. Dn̄ ibidemtangunt̉ tria. ¶ Primo dehortatio retrahe̓s a malo. ¶ Scd̓o exhortatio impellēs ad bonū. ¶ Terciocōminatio inducēs ſuppliciū ſi qd̓ dicit vel precipitnō impleat̉. ¶ Primo tāgit̉ dehortatio retrahēsa malo infannie dicēs. Fornicatio aūt ⁊cͣ. In qͥbꝰverbis tagit pc̄ta que magis ſolent infamiā generare. Et pͥmo pc̄ta pͥncipalia. Scd̓o pōta acceſſoria vel ſcd̓aria. Peccata pͥncipalia infamiā generātia ſūt vel qͣntum ad cōcupiſcētiā carnis vel qͣntūad cōcupiſcētiā oculoꝝ ¶ Primo em̄ ꝯcupiſcētiacarnis que maxime infamat cū exit in actū: ē duplex. Vel ſpecialis ut fornicatio que eſt ſoluti cūſoluta. Et hanc ꝓhibet apoſto. dicē̓s. Fornicatioaūt nō ſolū nō ſit in oꝑe ſed etiā nec ī ore ¶ Vn̄ aitNon nominet̉ in vobis. Vel eſt cōcupiſcētia generalis ſcꝫ immūdicia. vn̄ ait. Et om̄is immūdicia.Vbi Haimo in gloſa ſic ait. id eſt incōtinentia pertinens ad libidinē quocūqꝫ modo fiat ſiue ſecū ſi.ue quocūqꝫ mō alio. ¶ Peccata acceſſoria que habent infamiā generare ſūt inclinātia ad pc̄tm fornicatōis ⁊ immūdicie. Et hec vel ſūt in factis vel indictis. ¶ Primo in factis ſicut ī tactibꝰ impudiciset oſculis ꝓuocātibꝰ ad luxuriā de ꝓpinquo. et ꝯtra hoc dicit turpitudo in tactibo mnhoneſtis. Legitur in vitis patꝝ de quodā ſancto viro qͥ manusinuoluit ne tāge̓t manꝰ mr̄is ſue. et indignāti matri rn̄dit. Caro mulieris ignis e. ꝓuerbi. vj. Nū.quid pt̄ homo abſconde igne in ſinu ſuo: ut veſtimēta eiꝰ nō ardeāt: qͣi dicat. non. ¶ Scd̓o pc̄tainclinantia ad pc̄tm cōcupiſcētie ſūt in verbis a remotis. et hec ſūt duo vel ſtultiloqͥum vel turpiloqͥum. ideo hec ꝓhibꝫ dicēs. Stultiloquiū aūt ſcurrilitas non nominet̉ in vobis. ¶ Vbi nota ꝙ hecduo pc̄ta v̓boꝝ. ſcꝫ ſtultiloquiū et turpiloquiumſic diſtinguunt̉. ut ſtultilodum referat̉ ad indiſcretionē rōnis. Scurrilitas aūt ſeu turpiloqͥum adlaſciuiā affectionis. ¶ Scd̓o pͥncipaliter tangitexhortatio ad bonū fame dicēs. Sed magis gr̄aꝝactioſicut decet ſanctos dei qui nō ſolū debet abſtinere a malo. ſed etiā ab om̄īſpecie mali. Cuiusratio eſt. quia ab vtroqꝫ cōſurgit infamia. vndeSern̄. Remento os tuū diuinis eſſe oraculis ꝯſecratū: qͥdqͥd gͦ ex eo ocioſū vel immūdū exierit ſacrilegiū puta. gͦ om̄ia p̄dicta nō nominetur in vobis. ut nō ſolū facta ſed etiā v̓ba deſtruant̉ ſicutdecꝫ ſanctos dei. Et iteꝝ apoſ. ad colo. iij. ſic aitNunc autem deponite et vos omnia. ſcilicꝫ iram.indignationem. maliciam. blaſphemiam. turpemſermonem ⁊cͣ. Que verba Ambroſius in gloſa exponens ſic ait. Nūc aūt. id eſt cū chriſtū recepiſtis et recepturi eſtis deponite nō ſolū maiora peccata. ſed etiā minora ne videātur nō eſſe ꝑiculoſaet on̄dit que. dicēs Iram ⁊cͣ. Vbi nota. ꝙ iordinatio hom̄is vel eſt interius vel exteriꝰ. ¶ Primoem̄ iordinatio hom̄is interiꝰ. ſcꝫ in iraſcibili ē duplex. Ona eſt ad malū ſcꝫ ira. ideo dicit. deponiteiram que eſt appetitus vindicte vel inferēdi malumalicui ꝑſone. Alia mordinatio ē ꝯtra bonū alteriꝰet hec eſt effectꝰ ire ſcꝫ indignatio. ideo ait. deponite indignationē que eſt de bono alteri exhibito.¶ Scd̓a mordīatio hom̄is eſt exteriꝰ Et hͦ dupliciter vel in effectu oꝑis vel oris. ¶ Prima mordīatio eſt in effectū oꝑis et hec ē malicia. ideo ait. deponite malicia. Maliciā em̄ eſt qua qͥs molit̉ malūvel daminū inferre alteri. ¶ Scd̓a inordinatio eſt ineffectu oris velẜmonis Vbi excludit tres malascōdiciones cōtra tres bonas que debēt eē in ẜmone. Nam ſermo pͥmo debet eſſe iuſtus ne ſit ꝯtradeū vel iniuria dei. ideo dicit. deponite blaſphemiam. Re. ſupͣ. Blaſphemia. ¶ Scd̓o debꝫ eſſe honeſtus. et hoc tam ex parte loquētis qͣꝫ ex parte audientis. ideo dicit. deponite turpē ſermonē. ¶ Tercio debꝫ eſſe verus vel rectus et hoc ne proximꝰ fallatur et offendat̉. ideo dicit. nolite mentiri inuiceRe. infra. Mendaciū. ¶ Tercio pͥncipaliter tangit̓ cōminatio inducēs trāſgrediēti ſuppliciū Ibihoc em̄ ſcitote intelligētes. ꝙ omīs fornicator autimmūdus ⁊cͣ. Re. expoſitōeꝫ huiꝰ. ca. ſequēti immediatē. Nec Alexan. ij. parte. ſūme. q. xxxvj.
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten